Επείγουσα προειδοποίηση για τα θαλάσσια λιοντάρια εξέδωσαν οι αρχές στην Καλιφόρνια, καθώς μια επικίνδυνη νευροτοξίνη προκαλεί εγκεφαλικές βλάβες, σπασμούς και επιθετική συμπεριφορά στα ζώα. Το φαινόμενο της μαζικής δηλητηρίασης θαλάσσιων θηλαστικών έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, με ειδικούς να εκφράζουν προβληματισμό για την αιφνίδια έξαρση των κρουσμάτων. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση μολυσμένων αλιευμάτων.
Η εξάπλωση της νευροτοξίνης και οι επιπτώσεις στα θαλάσσια λιοντάρια
Ειδικοί επιστήμονες από το νοσοκομείο ζώων The Marine Mammal Center αποκάλυψαν πως τα θαλάσσια λιοντάρια υποφέρουν από εγκεφαλική βλάβη που προκαλείται από το δομοϊκό οξύ. Πρόκειται για την ίδια νευροτοξίνη που πέρυσι, το 2025, είχε οδηγήσει σε επιθέσεις κατά λουόμενων.
Η μόλυνση ξεκινά από τη ραγδαία ανάπτυξη τοξικών φυκιών στον ωκεανό, όπως ο μικροοργανισμός Pseudo-nitzschia. Μικρά ψάρια, όπως σαρδέλες και γαύροι, τρέφονται με αυτά τα τοξικά φύκια. Στη συνέχεια, τα θαλάσσια λιοντάρια καταναλώνουν αυτά τα μολυσμένα ψάρια σε μεγάλες ποσότητες, με αποτέλεσμα η ουσία να προσβάλλει τα κέντρα του εγκεφάλου τους που ελέγχουν τη μνήμη, τον συντονισμό των κινήσεων και τη συμπεριφορά.
Δεκάδες ζώα εντοπίστηκαν στις ακτές κοντά στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο, το Μοντερέι και το Σάντα Κρουζ. Τα θαλάσσια λιοντάρια παρουσίαζαν σπασμούς, νευρικές συσπάσεις, λήθαργο και σύγχυση, ενώ ορισμένα από αυτά κατέληξαν.
Ανησυχητική αύξηση κρουσμάτων και η σύνδεση με το κλίμα
Ο εκπρόσωπος της NOAA, Μάικλ Μίλσταϊν, χαρακτήρισε τη νόσο «ύπουλη και βίαιη». Σε μια συνηθισμένη χρονιά καταγράφονται 70 έως 90 περιστατικά, ωστόσο το 2026 τα κρούσματα έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100. Αυτή η αιφνίδια έξαρση στα τέλη του καλοκαιριού προκαλεί προβληματισμό στους ειδικούς.
Βασική αιτία για την έξαρση θεωρείται το ιστορικό ρεκόρ του φαινομένου El Niño, το οποίο έχει ανεβάσει τη θερμοκρασία των υδάτων του Ειρηνικού. Ο συνδυασμός των θερμών υδάτων με την ανέλκυση θρεπτικών συστατικών από τα βάθη του ωκεανού δημιουργεί το ιδανικό περιβάλλον για την εξάπλωση των τοξικών φυκιών.
Κίνδυνοι για το κοινό και συστάσεις προφύλαξης
Το Marine Mammal Center καλεί το κοινό να παραμένει σε απόσταση τουλάχιστον 45 μέτρων από οποιοδήποτε θαλάσσιο λιοντάρι. Τα άρρωστα ζώα είναι στρεσαρισμένα και απρόβλεπτα, γεγονός που καθιστά επικίνδυνη την προσέγγισή τους. Το τηλεφωνικό κέντρο της οργάνωσης δέχεται πάνω από 350 κλήσεις την ημέρα, γεγονός που υπογραμμίζει την έκταση του προβλήματος και την ανησυχία των πολιτών.
Αν και το 2025 είχαν καταγραφεί επιθέσεις σε ανθρώπους, φέτος δεν έχει αναφερθεί κάποιο επεισόδιο. Οι ειδικοί διευκρινίζουν πως το δάγκωμα ή το άγγιγμα ενός μολυσμένου θαλάσσιου λιονταριού δεν μεταδίδει την τοξίνη στον άνθρωπο.
Η απειλή της αμνησιακής δηλητηρίασης από οστρακοειδή
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους ανθρώπους προέρχεται από την κατανάλωση μολυσμένων αλιευμάτων. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση μολυσμένων μυδιών, στρειδιών, καβουριών και σαρδελών μπορεί να προκαλέσει αμνησιακή δηλητηρίαση από οστρακοειδή. Το δομοϊκό οξύ δεν καταστρέφεται ούτε με το μαγείρεμα ούτε με την κατάψυξη.
Σε μεγάλες ποσότητες, η τοξίνη μπορεί να αποβεί θανατηφόρα για τον άνθρωπο. Για αυτό τον λόγο, οι αρχές εφιστούν την προσοχή στην προέλευση των θαλασσινών και στην αποφυγή κατανάλωσης μολυσμένων προϊόντων.
Η ανάκαμψη του πληθυσμού και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες
Ο πληθυσμός των θαλάσσιων λιονταριών στην Καλιφόρνια φτάνει σήμερα τα 250.000, έχοντας ανακάμψει σημαντικά από τα 1.500 άτομα που αριθμούσε τη δεκαετία του 1920. Παρότι ο οργανισμός τους αποβάλλει σταδιακά την τοξίνη, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε αυτή προκαλεί μόνιμες βλάβες, κρίσεις και καρδιακή ανεπάρκεια στα ζώα, θέτοντας μακροπρόθεσμα σε κίνδυνο την υγεία και την επιβίωσή τους.
Με πληροφορίες από: Gazzetta