Οι τελευταίες ημέρες της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη περιγράφονται ως όλο και περισσότερο να θυμίζουν τις έσχατες ημέρες μιας αυλής που έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα. Κάθε εξουσία που παρατείνεται χωρίς να ακούει την κοινωνία αρχίζει να συγχέει το κράτος με το ανάκτορό της. Μια αυλή που ζει πίσω από βαριές κουρτίνες επικοινωνιακής αυτάρκειας πείθεται, για λίγο, πως ο θόρυβος των δρόμων είναι απλώς ο άνεμος. Ωστόσο, ο άνεμος αυτός μπορεί να μετατραπεί σε βοή, η βοή σε αγανάκτηση, και η αγανάκτηση σε πολιτική κρίση, η οποία δεν χτυπά πια την πόρτα, αλλά την παραβιάζει.
Η απομάκρυνση από την κοινωνική πραγματικότητα
Η κυβερνητική αυλή φέρεται να εξακολουθεί να μιλά για επιτυχίες, την ώρα που η κοινωνία μετρά απώλειες στην καθημερινότητά της. Πανηγυρίζει για διάφορους αριθμούς και στατιστικά στοιχεία, ενώ οι πολίτες μετρούν ευρώ, αντιμετωπίζοντας τις οικονομικές τους δυσκολίες. Παράλληλα, διακηρύσσεται η αριστεία ως βασική αρχή, αλλά γύρω από την εξουσία πληθαίνουν τα ερωτήματα.
Αυτά τα ερωτήματα αφορούν τη λειτουργία των θεσμών, τη διαφάνεια στις διαδικασίες και την πολιτική λογοδοσία των κυβερνώντων. Η αυλή αυτή, έχοντας μάθει να μιλά κυρίως στον καθρέφτη της, φέρεται να έχει ξεχάσει πως ο λαός δεν κατοικεί εκεί μέσα, αλλά βιώνει μια διαφορετική πραγματικότητα.
Η αλαζονεία ως κυβερνητική μέθοδος
Η αλαζονεία έχει αναχθεί σε κυβερνητική μέθοδο, σχεδόν σε έναν παράλληλο θεσμό που λειτουργεί δίπλα στους επίσημους θεσμούς του κράτους. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, κάθε ερώτηση που τίθεται αντιμετωπίζεται ως επίθεση προς την εξουσία. Κάθε αποκάλυψη που έρχεται στο φως βαφτίζεται συνωμοσία, υποβαθμίζοντας την αξία της.
Επιπλέον, κάθε κοινωνική διαμαρτυρία παρουσιάζεται ως υπερβολή, ως υποκίνηση από τρίτους ή απλώς ως παρεξήγηση των γεγονότων. Η εξουσία φέρεται να έχει πάψει προ πολλού να απαντά στους πολίτες για τα ζητήματα που τους απασχολούν. Αντιθέτως, απαιτεί πλέον από τους πολίτες να αποδέχονται την εκδοχή της εξουσίας ως τη μόνη δυνατή εκδοχή της πραγματικότητας. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση ότι η χώρα λειτουργεί σαν ιδιωτική περιουσία μιας διοικούσας ολιγαρχίας και όχι ως κοινό αγαθό δέκα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ο ρόλος των συστημικών μέσων στην επικοινωνία
Όταν η κοινωνία επιμένει να βλέπει και να αναδεικνύει όσα η κυβερνητική επικοινωνία θέλει να κρύψει, επιστρατεύεται η γνωστή χορωδία των συστημικών μέσων. Πρόκειται για τους ίδιους αναλυτές, τους ίδιους πρόθυμους σχολιαστές και τους ίδιους διαχειριστές της δημόσιας εικόνας που φέρεται να ανακαλύπτουν καθημερινά μια νέα κυβερνητική επιτυχία.
Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ο πολίτης βλέπει μόνο τη δική του φθορά και επιδείνωση της κατάστασής του. Αυτοί οι παράγοντες σηκώνουν τους δείκτες σαν λάβαρα, επαναλαμβάνουν τα δελτία Τύπου της κυβέρνησης λέξη προς λέξη και, ουσιαστικά, ζητούν από τους πολίτες να μην εμπιστεύονται τα ίδια τους τα μάτια, αλλά την επίσημη εκδοχή των γεγονότων.
Η σκληρή πραγματικότητα των πολιτών και η δημοκρατική λειτουργία
Η πραγματικότητα, ωστόσο, δεν διαμορφώνεται και δεν ψηφίζει στα τηλεοπτικά παράθυρα των εκπομπών. Αντιθέτως, ψηφίζει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, όπου οι τιμές των προϊόντων είναι αυξημένες, και στο ενοίκιο που δεν βγαίνει, δυσκολεύοντας την κάλυψη των βασικών αναγκών. Επίσης, ψηφίζει στον μισθό που εξανεμίζεται πριν καν τελειώσει ο μήνας, αφήνοντας τους πολίτες με οικονομικές δυσκολίες.
Η πραγματικότητα αυτή εκδηλώνεται και στο νοσοκομείο που υποστελεχώνεται, με ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους, καθώς και στο σχολείο που εγκαταλείπεται, χωρίς την απαραίτητη στήριξη. Ακόμη, γίνεται ορατή στο χωράφι που καταστρέφεται, ενδεχομένως λόγω της αδιαφορίας του ίδιου του κράτους. Όλα αυτά συνθέτουν την αγωνία μιας ολόκληρης γενιάς που αισθάνεται πως η χώρα διοικείται για τους λίγους και παρουσιάζεται στους πολλούς σαν ένας επίγειος παράδεισος που κανείς δεν έχει δει από κοντά.
Τα φαινόμενα που έχουν καταγγελθεί και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα βαραίνουν πολύ περισσότερο από μια απλή στιγμή πολιτικής επικαιρότητας. Πρόκειται για μια δοκιμασία της ίδιας της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους, καθώς η διαφάνεια παύει να είναι μια απλή επικοινωνιακή επιλογή, αλλά γίνεται απαίτηση.
Με πληροφορίες από: Topontiki
