Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), παρατηρείται μια αντιστροφή στην τάση των «κόκκινων» δανείων, καθώς για πρώτη φορά μετά από χρόνια, για κάθε ένα ευρώ δανείου που επιστρέφει σε κανονική εξυπηρέτηση, τέσσερα «νέα» ευρώ προστίθενται στα μη εξυπηρετούμενα. Αυτή η εξέλιξη, αν και αρχικά μικρή σε μέγεθος, υποδηλώνει ότι η αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους ενδέχεται να αντιστρέφεται. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η «τάση» αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους, ίσως – αν συνεχισθεί – αρχίζει να αντιστρέφεται.
Η νέα εικόνα των μη εξυπηρετούμενων δανείων
Η πρόσφατη Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος καταγράφει μια μικρή αλλά σημαντική μεταβολή στον δείκτη των «κόκκινων» δανείων (NPLs), ο οποίος ανέβηκε μόλις από το 3,3% στο 3,4%. Αν και η ποσοστιαία αυτή μεταβολή μπορεί να φαντάζει αμελητέα, η κατεύθυνση που δείχνει αποτελεί έναν πραγματικό κίνδυνο αν η τάση αυτή συνεχιστεί και διαμορφώσει νέες συνθήκες στον καθοριστικής σημασίας τομέα του ιδιωτικού δανεισμού.
Ειδικότερα, το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε κατά 9,3% μέσα σε ένα εξάμηνο, φτάνοντας τα 6,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτά τα νούμερα, παρότι μοιάζουν αμελητέα σε σύγκριση με το 45% του 2016, σηματοδοτούν μια αλλαγή στην πορεία που είχαν οι εξελίξεις και δείχνουν ότι ο πραγματικός κίνδυνος αρχίζει να αναδύεται ξανά.
Η αναλογία «υγιών» και «ασθενών» δανείων
Τα στοιχεία της ΤτΕ για το πρώτο εξάμηνο του έτους είναι αποκαλυπτικά ως προς την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους. Δάνεια ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων ευρώ πέρασαν σε καθυστέρηση, ενώ μόλις 388 εκατομμύρια ευρώ επέστρεψαν σε κανονική εξυπηρέτηση.
Αυτό σημαίνει ότι για κάθε ευρώ δηλαδή που «γιατρεύεται» και αρχίζει να εξυπηρετείται κανονικά, πάνω από τέσσερα ευρώ «αρρωσταίνουν» και προστίθενται στα μη εξυπηρετούμενα. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει μια πιθανή αντιστροφή της τάσης αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους, αν η κατάσταση διατηρηθεί.
Μείωση προβλέψεων και κίνδυνοι για τις τράπεζες
Την ίδια χρονική περίοδο, παρατηρείται μια υποχώρηση στην κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου από τις τράπεζες μέσω προβλέψεων, καθώς αυτή μειώθηκε στο 37,1%. Το ποσοστό αυτό βρίσκεται πλέον κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αυτή η εξέλιξη θεωρείται παράδοξη, καθώς τα αποθέματα ασφαλείας των τραπεζών φαίνεται να χαλαρώνουν ακριβώς τη στιγμή που ο κίνδυνος για την αύξηση των «κόκκινων» δανείων δείχνει να ανεβαίνει και πάλι. Η μείωση των προβλέψεων πιστωτικού κινδύνου κατά 27,8% δημιουργεί ερωτήματα για την ετοιμότητα των τραπεζών απέναντι σε μια ενδεχόμενη νέα επιδείνωση.
Οι αιτίες της επιδείνωσης
Η αιτία πίσω από αυτή την επιδείνωση στην ικανότητα εξυπηρέτησης του ιδιωτικού χρέους δεν αποτελεί μυστήριο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αύξησε φέτος τα επιτόκια κατά 50 μονάδες βάσης, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος δανεισμού.
Παράλληλα, οι ίδιες οι αγορές έχουν αυξήσει το κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων, το οποίο ανέβηκε από 3,73% σε 4,44% μέσα σε οκτώ μήνες. Επιπρόσθετα, ο πληθωρισμός, που κινείται κοντά στο 4%, διαβρώνει τα εισοδήματα των νοικοκυριών, μειώνοντας την ικανότητα εξυπηρέτησης των δανείων.
Ως αποτέλεσμα, οι δανειολήπτες που βρίσκονταν ήδη σε οριακό σημείο, όπως η πλειονότητα των νοικοκυριών, περνούν γρήγορα στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) ή, στην καλύτερη περίπτωση, στην κατηγορία των δανείων που εξυπηρετούνται με καθυστερήσεις (NPEs).
Η διαφορά με το παρελθόν
Η διαφορά με την περίοδο 2012-2014 βρίσκεται στο γεγονός ότι το πραγματικό βάρος, από τις καθυστερήσεις και την αδυναμία πληρωμής, έχει «φύγει» από τους τραπεζικούς ισολογισμούς.
Με πληροφορίες από: Newsit
