Μια σειρά από κρίσιμες τροποποιήσεις εισάγει το νέο κληρονομικό δίκαιο, το οποίο θα ισχύει στη χώρα μας από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Η δικηγόρος κ. Ειρήνη Αουάντ αναλύει τις αλλαγές αυτές, οι οποίες αφορούν κυρίως τα ζευγάρια που δεν έχουν συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.
Η βασική καινοτομία του νέου πλαισίου είναι ότι για πρώτη φορά αναγνωρίζεται ρητά στον μόνιμο σύντροφο, που ζει σε ελεύθερη ένωση, ένας σημαντικός ρόλος στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή. Αυτή η ρύθμιση έχει ήδη σχολιαστεί ως τομή από τον νομικό κόσμο, καθώς αλλάζει τα δεδομένα για τη διαχείριση της κληρονομιάς.
Εισαγωγή καινοτομίας στο δίκαιο
Το νέο κληρονομικό δίκαιο, που τίθεται σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο του 2026, εισάγει μια σημαντική καινοτομία αναφορικά με την κληρονομική διαδοχή. Η δικηγόρος Ειρήνη Αουάντ επισημαίνει ότι αυτή η αλλαγή αφορά ειδικά τα ζευγάρια που επιλέγουν να ζουν σε ελεύθερη ένωση, χωρίς να έχουν προχωρήσει σε γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.
Η ουσία της καινοτομίας έγκειται στην ρητή αναγνώριση του μόνιμου συντρόφου ως πιθανού κληρονόμου, κάτι που δεν ίσχυε μέχρι σήμερα. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια προσαρμογή του νομικού πλαισίου στις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες και τις διαφορετικές μορφές συμβίωσης.
Η θέση του συντρόφου στην κληρονομική διαδοχή
Σύμφωνα με το νέο δίκαιο, ο μόνιμος σύντροφος δεν ανταγωνίζεται τους συγγενείς των προηγούμενων τάξεων στην κληρονομική διαδοχή. Οι προηγούμενες τάξεις περιλαμβάνουν τους κατιόντες (πρώτη τάξη), τους γονείς, τα αδέλφια και τα τέκνα, καθώς και τους εγγονούς αδελφών (δεύτερη τάξη).
Επίσης, προηγούνται ο επιζών σύζυγος (τρίτη τάξη), ο οποίος καλείται ανάλογα με την περίπτωση, και οι παππούδες, οι γιαγιάδες και οι κατιόντες τους (τέταρτη τάξη). Ο μόνιμος σύντροφος καλείται να κληρονομήσει μόνο εφόσον δεν υπάρχει σύζυγος ή συγγενής που να καλείται σε καμία από τις προηγούμενες τάξεις. Αυτό σημαίνει ότι η ρύθμιση ενεργοποιείται όταν δεν υπάρχει άλλος κληρονόμος και, διαφορετικά, η κληρονομία θα κατέληγε στο Δημόσιο.
Οι προϋποθέσεις για την κληρονομική διαδοχή
Η δικηγόρος Ειρήνη Αουάντ διευκρινίζει ότι ο σύντροφος πρέπει να πληροί τρεις βασικές προϋποθέσεις για να κληρονομήσει. Πρώτον, δεν πρέπει να υπάρχει σύζυγος ή συγγενής του κληρονομουμένου που να καλείται σε προηγούμενη τάξη της εξ αδιαθέτου διαδοχής.
Δεύτερον, η ελεύθερη ένωση πρέπει να έχει διαρκέσει τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από τον θάνατο του κληρονομουμένου. Ωστόσο, ο χρονικός αυτός περιορισμός δεν ισχύει εάν ο σύντροφος και ο κληρονομούμενος είχαν αποκτήσει κοινά τέκνα, τα οποία εξέπεσαν πριν ή μετά την επαγωγή. Τρίτον, ο σύντροφος δεν αποκτά αυτομάτως την κληρονομία μόνο και μόνο επειδή συντρέχουν οι παραπάνω πραγματικές προϋποθέσεις.
Η δικαστική διαδικασία και οι διασφαλίσεις
Για την απόκτηση της κληρονομίας από τον μόνιμο σύντροφο, απαιτείται δικαστική διαδικασία. Το δικαστήριο είναι αυτό που βεβαιώνει τη συνδρομή των προϋποθέσεων που αναφέρθηκαν. Στη σχετική διαδικασία καλείται υποχρεωτικά και το Ελληνικό Δημόσιο.
Αυτή η δικαστική διαδικασία λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλίδα, διασφαλίζοντας ότι δεν μπορεί κάποιος απλώς να επικαλείται την τριετή μόνιμη συμβίωση και να αποκτά την κληρονομία εις βάρος του Δημοσίου. Η κ. Αουάντ σχολιάζει ακόμη ότι ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της νέας ρύθμισης είναι ότι ο μόνιμος σύντροφος πρέπει να κινηθεί εντός της προβλεπόμενης στο νόμο προθεσμία.
Με πληροφορίες από: reader.gr
