Μετά από ένα καλοκαίρι που χαρακτηρίστηκε από σχετική ηρεμία στις τιμές των τροφίμων, τόσο στα ράφια των σούπερ μάρκετ όσο και στις λαϊκές αγορές, τα δεδομένα δείχνουν ότι η κατάσταση αλλάζει. Όλα τα σημάδια υποδεικνύουν ότι νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων είναι προ των πυλών, επηρεάζοντας τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την ελληνική αγορά.
Η περίοδος αυτή της σχετικής σταθερότητας φαίνεται να εκπνέει με την έλευση του Οκτωβρίου, καθώς οι εξωγενείς πιέσεις γίνονται πλέον πολύ ισχυρές για να απορροφηθούν από την εγχώρια εφοδιαστική αλυσίδα.
Ηρεμία που εκπνέει στα ράφια
Οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο κινήθηκαν με ρυθμούς αισθητά χαμηλότερους σε σύγκριση με τον γενικό μηνιαίο πληθωρισμό. Συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός των τροφίμων στην Ελλάδα παρουσίασε περιορισμό, φτάνοντας το 2,9% τον Ιούνιο, το 2,7% τον Ιούλιο και μόλις το 0,9% τον Αύγουστο.
Την ίδια περίοδο, ο γενικός δείκτης πληθωρισμού κατέγραφε σημαντικά υψηλότερους ρυθμούς, με 4,4% τον Ιούνιο, 3,4% τον Ιούλιο και 3,8% τον Αύγουστο. Ωστόσο, αυτή η περίοδος χάριτος φαίνεται να φτάνει στο τέλος της, καθώς οι συνθήκες στην αγορά μεταβάλλονται.
Οι προσπάθειες του υπουργείου ανάπτυξης
Το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει επιχειρήσει να ορθώσει αναχώματα απέναντι στις πιέσεις για αυξήσεις τιμών. Στο πλαίσιο αυτό, έχει τεθεί σε εφαρμογή η εθνική πρωτοβουλία μείωσης τιμών, ενώ έχει παραταθεί και η υποχρέωση των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ για προαναγγελία τυχόν αυξήσεων έως το έτος 2027.
Παρά τις ενέργειες αυτές, οι εξωτερικές πιέσεις που δέχεται η αγορά θεωρούνται πλέον ιδιαίτερα ισχυρές. Αυτό καθιστά δύσκολη την απορρόφηση του αυξημένου κόστους από την εφοδιαστική αλυσίδα εντός της χώρας, οδηγώντας σε φόβους για μετακύλιση των αυξήσεων στους καταναλωτές.
Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους
Η βασικότερη αιτία ανησυχίας εντοπίζεται στην απότομη άνοδο του κόστους ενέργειας. Η αύξηση αυτή μετακυλίεται άμεσα στο κόστος παραγωγής και μεταφοράς των αγαθών, επηρεάζοντας την τελική τιμή των προϊόντων. Διεθνή δίκτυα ενημέρωσης επισημαίνουν ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στην αγορά ενέργειας.
Συγκεκριμένα, η τιμή του πετρελαίου Brent έχει ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Το BBC σημειώνει ότι η παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν προκαλέσει έντονη νευρικότητα στις αγορές. Παράλληλα, το Bloomberg επισημαίνει ότι η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με βάση τον δείκτη TTF, έχει καταγράψει άλμα, ξεπερνώντας τα 75 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, τιμή διπλάσια σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Ο αντίκτυπος του πολέμου στην Ουκρανία
Πέρα από το ενεργειακό μέτωπο, η παγκόσμια τροφοδοσία αντιμετωπίζει ένα εξίσου σοβαρό πλήγμα λόγω της κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία. Ο συνεχιζόμενος «πόλεμος των drones» έχει μετατρέψει τις εμπορικές οδούς της Μαύρης Θάλασσας σε ζώνη υψηλού κινδύνου.
Αυτή η κατάσταση δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τη μεταφορά αγαθών και πρώτων υλών, συμβάλλοντας στην αύξηση του λειτουργικού κόστους και, κατά συνέπεια, στις τελικές τιμές των προϊόντων που φτάνουν στα ράφια.
Η στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά την κατάσταση που διαμορφώνεται. Το Reuters συμπληρώνει ότι ο επικεφαλής οικονομολόγος της, Φίλιπ Λέιν, έχει προειδοποιήσει ανοιχτά για μια νέα κορύφωση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με τον Λέιν, οι αλυσίδες εφοδιασμού αδυνατούν πλέον να απορροφήσουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω ανατιμήσεις και να επηρεάσει την οικονομία συνολικά.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
