Η Ουάσινγκτον έχει ξεκινήσει μια νέα προσπάθεια για να εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη. Η εκστρατεία αυτή παρουσιάζεται ως η σκληρότερη που έχει εφαρμοστεί ποτέ απέναντι στο Ιράν. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της Κίνας, η οποία παραμένει ο βασικότερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου.
Ενταση της πίεσης στην Τεχεράνη
Η νέα αμερικανική επιχείρηση φέρει την ονομασία «Operation Economic Outcast», που μεταφράζεται ως «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας». Στο επίκεντρο αυτής της πρωτοβουλίας βρίσκονται περίπου 60 φυσικά πρόσωπα, καθώς και εταιρείες και πλοία.
Οι εν λόγω οντότητες έχουν διασυνδέσεις με τον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν, τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, τις κυβερνοεπιθέσεις, αλλά και τα δίκτυα προμήθειας στρατιωτικής τεχνολογίας. Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ.
Ο ρόλος της Κίνας στις εξαγωγές πετρελαίου
Παρόλα αυτά, η αμερικανική στρατηγική αντιμετωπίζει ένα βασικό πρόβλημα, το οποίο σχετίζεται άμεσα με την Κίνα. Εκτιμάται ότι το Πεκίνο απορροφά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των θαλάσσιων εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, το οποίο ξεπερνά το 80% και ενδεχομένως φτάνει έως και το 90%.
Όσο αυτή η σημαντική αγορά παραμένει ανοιχτή, η Τεχεράνη διατηρεί μια κρίσιμη πηγή εσόδων, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων. Η μη συμπερίληψη μεγάλων κινεζικών τραπεζών και κρατικών ομίλων στους στόχους των κυρώσεων αποσκοπεί στην αποφυγή μιας ευθείας οικονομικής σύγκρουσης με το Πεκίνο.
Οι «teapots» και η ανθεκτικότητα των δικτύων
Ένα σημαντικό μέρος των φορτίων ιρανικού πετρελαίου καταλήγει σε μικρά ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, τα οποία είναι γνωστά ως «teapots». Αυτές οι επιχειρήσεις έχουν περιορισμένη σύνδεση με το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, κάτι που τις καθιστά λιγότερο ευάλωτες στις επιβαλλόμενες κυρώσεις.
Παράλληλα, τα δίκτυα μεταφοράς του ιρανικού πετρελαίου χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να δυσκολέψουν τον εντοπισμό τους. Αυτές περιλαμβάνουν τη χρήση εταιρειών-μεσαζόντων, αλλαγές στη σημαία και την ιδιοκτησία των πλοίων, μεταφορτώσεις εν πλω, καθώς και διαφορετικές δηλώσεις για την προέλευση των φορτίων.
Το εργαλείο των δευτερογενών κυρώσεων
Το ισχυρότερο εργαλείο που διαθέτει η Ουάσινγκτον είναι οι δευτερογενείς κυρώσεις. Μέσω αυτών των κυρώσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη δυνατότητα να αποκλείσουν από το δολάριο και την αμερικανική αγορά ξένες επιχειρήσεις και τράπεζες που συναλλάσσονται με το Ιράν.
Για μεγάλους κινεζικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που έχουν διεθνή παρουσία, μια τέτοια απειλή θα συνεπαγόταν ένα σοβαρό κόστος. Αντίθετα, ένα μικρό διυλιστήριο που δραστηριοποιείται κυρίως στην κινεζική αγορά έχει πολύ λιγότερα να χάσει από έναν τέτοιο αποκλεισμό.
Το δίλημμα της Ουάσινγκτον
Εκεί ακριβώς βρίσκουν χώρο τα δίκτυα εμπορίας του ιρανικού πετρελαίου, τα οποία μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους μέσα από ένα σύνθετο σύστημα συναλλαγών και μεσαζόντων. Η επιβολή κυρώσεων στις μεγάλες κινεζικές τράπεζες θα μπορούσε να πλήξει αποφασιστικά τη χρηματοδότηση του Ιράν.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα αύξανε δραματικά το κόστος. Η στρατηγική της Ουάσινγκτον προσπαθεί να ισορροπήσει την πίεση προς την Τεχεράνη με την αποφυγή μιας ευρύτερης οικονομικής σύγκρουσης με το Πεκίνο, καθώς η Κίνα παραμένει ένας κρίσιμος παράγοντας στην αποτελεσματικότητα των κυρώσεων.
Με πληροφορίες από: Topontiki
