Σε τροχιά νέας οικονομικής πίεσης εισέρχονται τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, καθώς τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για τον Μάιο του 2026 ανατρέπουν τις προσδοκίες για άμεση αποκλιμάκωση των τιμών. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κατέγραψε νέα άνοδο, φτάνοντας στο 5% από 4,6% που είχε διαμορφωθεί τον Απρίλιο.
Η εξέλιξη αυτή διευρύνει την απόσταση από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος, παρά τη μικρή του άνοδο, κλειδωσε στο 3,2%. Η διαφορά αυτή φέρνει την αγοραστική δύναμη των Ελλήνων καταναλωτών αντιμέτωπη με ένα παρατεταμένο κύμα ακρίβειας, το οποίο συνδυάζεται με την υψηλή φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και τη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία.
Τρίτη χειρότερη επίδοση στην Ευρωζώνη και ενεργειακές πιέσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, η Ελλάδα καταγράφει την τρίτη υψηλότερη επίδοση πληθωρισμού στη ζώνη του ευρώ. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Βουλγαρία με 6,3% και ακολουθεί η Λιθουανία με 5,1%, ενώ αμέσως μετά την Ελλάδα ακολουθεί η Κροατία με 4,9%. Στον αντίποδα, ισχυρές οικονομίες της Γηραιάς Ηπείρου εμφανίζουν χαμηλότερους δείκτες, με τη Γαλλία στο 2,8% και τη Γερμανία στο 2,7%.
Η βασική αιτία για το νέο αυτό κύμα ανατιμήσεων εντοπίζεται στον τομέα της ενέργειας, ο οποίος σε πανευρωπαϊκό επίπεδο σημείωσε ετήσιο άλμα 10,9%. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ πιέζουν διεθνώς τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Στην εγχώρια αγορά, η διατήρηση των συντελεστών του ΦΠΑ και των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα μεταφέρει τις πιέσεις αυτές απευθείας στους λογαριασμούς ρεύματος και τις τιμές των καυσίμων, με τις αυξήσεις να μετακυλίονται σταδιακά στις υπηρεσίες και τα βασικά αγαθά.
Η «φορολογική σφήνα» ψαλιδίζει τους μισθούς
Παράλληλα με το κόστος ζωής, η υψηλή επιβάρυνση της εργασίας (tax wedge) περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα, καθώς η διαφορά ανάμεσα στο συνολικό κόστος για τον εργοδότη και τον καθαρό μισθό του εργαζόμενου παραμένει σημαντική.
Παράδειγμα Μισθού 1.200€ (Καθαρά): Για να λάβει ο εργαζόμενος αυτό το ποσό, ο μικτός μισθός πρέπει να διαμορφωθεί στα 1.650€. Το συνολικό κόστος για την επιχείρηση (μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές 22,29%) αγγίζει τα 2.017€. Αυτό σημαίνει ότι 817€ (το 40,5% του συνολικού κόστους) παρακρατούνται από το κράτος σε φόρους και εισφορές.
Παράδειγμα Μισθού 2.000€ (Καθαρά): Για ανώτερα στελέχη, ο μικτός μισθός ανέρχεται στα 3.050€, λόγω της ανόδου στις φορολογικές κλίμακες (με συντελεστές 28%, 36% και 44%). Το τελικό κόστος για τον εργοδότη εκτινάσσεται στα 3.730€, με τη φορολογική σφήνα να ξεπερνά το 46% (παρακράτηση 1.730€).
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι οι φορολογικές κλίμακες παραμένουν σταθερές. Έτσι, όταν δίνεται μια ονομαστική αύξηση (π.χ. 100€ σε μικτό μισθό 1.600€), ο εργαζόμενος συχνά αλλάζει φορολογικό κλίμακιο. Μετά την παρακράτηση του φόρου (36%) και των εισφορών, το καθαρό ποσό που φτάνει στην τσέπη του περιορίζεται κάτω από τα 50€, γεγονός που δυσκολεύει την προσπάθεια των επιχειρήσεων να κρατήσουν εξειδικευμένο προσωπικό στη χώρα.
Στο πεδίο των έμμεσων φόρων, η επιβάρυνση παραμένει αισθητή: για μια μέση μηνιαία δαπάνη 400€ σε βασικά είδη σούπερ μάρκετ, τα 60 έως 80 ευρώ αντιστοιχούν σε ΦΠΑ, ενώ στην αντλία των καυσίμων, με τη μέση τιμή κοντά στο 1,90€ το λίτρο, οι φόροι (ΕΦΚ και ΦΠΑ) αντιπροσωπεύουν περίπου το 56% της τελικής τιμής.
Χρέη-μαμούθ 51,78 δισ. ευρώ στον ΕΦΚΑ
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται καθαρά και στα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) για το πρώτο τρίμηνο του 2026. Τα συνολικά χρέη προς τον ασφαλιστικό οργανισμό διαμορφώθηκαν στο αστρονομικό ποσό των 51,78 δισ. ευρώ.
Η πορεία των οφειλών: Μέσα σε ένα έτος (από τον Μάρτιο του 2025) τα χρέη αυξήθηκαν κατά 2,05 δισ. ευρώ, ενώ μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 προστέθηκαν επιπλέον 470 εκατομμύρια ευρώ. Από το συνολικό ποσό, τα 30,07 δισ. ευρώ αφορούν την κύρια οφειλή, ενώ τα 21,72 δισ. ευρώ (σχεδόν το 42%) προέρχονται από πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις.
Η μοναδική ενεργή ρύθμιση των 24 δόσεων καλύπτει αυτή τη στιγμή οφειλές ύψους μόλις 5 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι συζητήσεις για τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση των 72 δόσεων προκαλούν προβληματισμό στην αγορά λόγω των αυστηρών κριτηρίων ένταξης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στη νέα ρύθμιση θα μπορούν να υπαχθούν μόνο χρέη που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Οι οφειλές από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά θα πρέπει είτε να εξοφληθούν εφάπαξ είτε να ενταχθούν στις 24 δόσεις. Αυτό σημαίνει ότι ένας οφειλέτης θα πρέπει να καταβάλλει ταυτόχρονα τις τρέχουσες εισφορές του, τη δόση των 72 μηνών και τη δόση των 24 μηνών, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο οικονομικής αδυναμίας για πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Διαβάστε ακόμα: Βρείτε τα ένσημα που σας λείπουν: Οδηγός για ασφαλισμένους
