Μια νέα έρευνα του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας, αποδεικνύοντας ότι η αναντιστοιχία μεταξύ των σπουδών και των πραγματικών απαιτήσεων της εργασίας είναι πιο έντονη από ποτέ. Σύμφωνα με την έρευνα, πολλοί εργαζόμενοι, συμπεριλαμβανομένων των πτυχιούχων και των εξειδικευμένων, βρίσκονται σε θέσεις που δεν τους προσφέρουν επαγγελματική εξέλιξη, με το 42,6% να δηλώνει ότι οι σπουδές τους δεν σχετίζονται ή σχετίζονται ελάχιστα με τη δουλειά τους.
Η κατάσταση στους νέους και στις ευπαθείς ομάδες
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ανησυχητική για τους νέους εργαζόμενους και αυτούς που απασχολούνται σε επισφαλείς μορφές εργασίας. Στους εργαζόμενους με εκ περιτροπής εργασία, το 72,9% αναφέρει ότι οι γνώσεις και τα προσόντα τους δεν έχουν ουσιαστική σχέση με την εργασία τους, ενώ το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 66,2% για τους εργαζόμενους με μερική απασχόληση. Αυτή η τάση υποδηλώνει ότι όσο πιο ασταθείς είναι οι θέσεις εργασίας, τόσο πιο πιθανό είναι οι εργαζόμενοι να βρίσκονται σε θέσεις που δεν αξιοποιούν τα προσόντα τους.
Σχέση σπουδών και απόδοσης
Η έρευνα δείχνει ότι η σύνδεση μεταξύ σπουδών και εργασίας έχει άμεση επίδραση στην απόδοση των εργαζομένων. Από εκείνους που δηλώνουν ότι ανταποκρίνονται πλήρως στα καθήκοντά τους, το 55,4% αναφέρει ότι οι σπουδές ή τα προσόντα του σχετίζονται πολύ με την εργασία του. Αντίθετα, το 90,1% των εργαζομένων που δηλώνουν χαμηλή ανταπόκριση ισχυρίζεται ότι οι σπουδές τους σχετίζονται ελάχιστα ή καθόλου με τη δουλειά τους.
Αντίληψη των εργαζομένων για τις δεξιότητές τους
Παρά τα παραπάνω, οι εργαζόμενοι δεν φαίνονται να θεωρούν ότι υστερούν σε δεξιότητες. Σχεδόν το 65% δηλώνει ότι διαθέτει ακριβώς το επίπεδο δεξιοτήτων που απαιτεί η θέση του, ενώ το 29% πιστεύει ότι έχει περισσότερες δεξιότητες από όσες χρειάζεται. Μόλις το 3,6% εκτιμά ότι οι δεξιότητές του είναι χαμηλότερες από τις απαιτούμενες.
Υποαξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού και ανάγκη συνεχιζόμενης κατάρτισης
Η έρευνα αναδεικνύει ότι η ελληνική αγορά εργασίας δεν αντιμετωπίζει μόνο πρόβλημα ελλείψεων δεξιοτήτων, αλλά και υποαξιοποίησης ανθρώπινου δυναμικού. Ο βασικός λόγος που αναγκάζει πολλούς να αναλάβουν θέσεις κατώτερες των προσόντων τους είναι η ανάγκη για άμεση εργασία, με το 39% να δηλώνει ότι ήθελε να βρει γρήγορα δουλειά. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη κατάρτιση παραμένει αδύναμος κρίκος, καθώς το 74,5% των εργαζομένων δεν έχει παρακολουθήσει κανένα πρόγραμμα επιμόρφωσης τον τελευταίο χρόνο.
Διαφορές στην πρόσβαση στην κατάρτιση
Η πρόσβαση στην κατάρτιση είναι άνιση, με τους εργαζόμενους που έχουν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και καλύτερες αποδοχές να συμμετέχουν περισσότερο σε προγράμματα. Στους κατόχους μεταπτυχιακού τίτλου, η συμμετοχή φτάνει το 41,4%, ενώ στους αποφοίτους Γυμνασίου περιορίζεται στο 10,5%.
Στάση των επιχειρήσεων απέναντι στην κατάρτιση
Οι επιχειρήσεις φαίνεται να έχουν μεικτή στάση σχετικά με τη συνεχιζόμενη κατάρτιση. Περίπου το 36% των εργαζομένων δηλώνει ότι η επιχείρηση δεν υποστηρίζει ουσιαστικά τη συνεχιζόμενη κατάρτιση, ενώ το 57,1% αναγνωρίζει κάποια μορφή στήριξης. Οι μεγάλες επιχειρήσεις φαίνεται να υποστηρίζουν περισσότερο την κατάρτιση, με το ποσοστό υποστήριξης να φτάνει το 69,8%.
Διαπιστώσεις σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη
Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, μόλις το 24,1% των εργαζομένων θεωρεί πιθανό ότι ορισμένες από τις δεξιότητές τους θα γίνουν παρωχημένες σε πέντε χρόνια. Ωστόσο, το 48,6% αναγνωρίζει την ανάγκη για αναβάθμιση γνώσεων, κυρίως στον τομέα των ψηφιακών δεξιοτήτων.
Σχόλια
Τα ευρήματα της έρευνας υπογραμμίζουν την ανάγκη για μια πιο ουσιαστική συζήτηση γύρω από τις δεξιότητες και την εκπαίδευση στην ελληνική αγορά εργασίας. Η έλλειψη ευκαιριών επαγγελματικής εξέλιξης και η υποαξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις από τους φορείς και τις επιχειρήσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν πλήρως τα προσόντα τους και να συμμετάσχουν ενεργά στην ανάπτυξη της οικονομίας.
