Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει τα μέχρι πρότινος δεδομένα σχετικά με την έμπνευση του εμβληματικού πίνακα «Έναστρη Νύχτα» του Βίνσεντ βαν Γκογκ. Ομάδα Νοτιοκορεατών ερευνητών, μέσω ενδελεχούς ανάλυσης της θέσης των ουράνιων σωμάτων, προσδιόρισε την ακριβή νύχτα κατά την οποία ο Ολλανδός ζωγράφος ατένιζε τον ουρανό. Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, η ιστορική αυτή στιγμή τοποθετείται έναν μήνα αργότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, συγκεκριμένα στις 22α Ιουλίου του 1889.
Η νέα επιστημονική προσέγγιση και τα ανατρεπτικά ευρήματα
Οι Νοτιοκορεάτες επιστήμονες προχώρησαν σε μια λεπτομερή ανάλυση, εξετάζοντας τη θέση της Σελήνης, της Αφροδίτης και των αστέρων, όπως αυτά απεικονίζονται στον πασίγνωστο πίνακα. Στόχος τους ήταν να προσδιορίσουν με ακρίβεια την ημερομηνία κατά την οποία ο Βαν Γκογκ παρατηρούσε τον νυχτερινό ουρανό. Οι υπολογισμοί τους οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η ημερομηνία αυτή ήταν η 22α Ιουλίου του 1889, γεγονός που διαφοροποιείται από τις προηγούμενες μελέτες.
Μέχρι σήμερα, η επικρατούσα άποψη ήταν ότι η «Έναστρη Νύχτα» δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Προγενέστερες αναλύσεις, που είχαν πραγματοποιηθεί από αστροφυσικούς και ιστορικούς της τέχνης, είχαν προτείνει ως πιθανότερες ημερομηνίες την 17η ή τη 19η Ιουνίου. Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports του ομίλου Nature, φέρνει στο φως νέα στοιχεία που ανατρέπουν αυτές τις εκτιμήσεις.
Η ανάλυση της Σελήνης και η χρονολόγηση
Ένα από τα βασικά σημεία της νέας έρευνας αφορά την παρατήρηση της Σελήνης στον πίνακα. Η νέα επιστημονική ομάδα αποκάλυψε ότι στα μέσα Ιουνίου του 1889, η Σελήνη είχε φωτισμένο το 63% της επιφάνειάς της. Ωστόσο, στον πίνακα του Βαν Γκογκ, το φεγγάρι εμφανίζεται σαφώς μικρότερο σε μέγεθος και λιγότερο φωτισμένο, μια εικόνα που δεν συνάδει με την κατάσταση του Ιουνίου.
Οι επιστήμονες, αναλύοντας τη συμπεριφορά του δορυφόρου της Γης κατά τη διάρκεια του μήνα Ιουλίου, διαπίστωσαν μια σημαντική σύμπτωση. Συγκεκριμένα, τη νύχτα της 22ας Ιουλίου, η Σελήνη βρισκόταν σε φθίνουσα φάση, με μόλις 28% φωτισμό της επιφάνειάς της. Αυτή η εικόνα ταιριάζει απόλυτα με την αναπαράσταση του φεγγαριού που αποτύπωσε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ στον καμβά του, ενισχύοντας την εγκυρότητα της νέας χρονολόγησης.
Ο ρόλος της Αφροδίτης και η προσομοίωση του ουρανού
Πέρα από τη Σελήνη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν και τη θέση του πλανήτη Αφροδίτη ως ένα επιπλέον κριτήριο για την ακριβή χρονολόγηση του έργου. Για να το επιτύχουν αυτό, προχώρησαν σε ανασύνθεση του ουράνιου στερεώματος της εποχής, εξετάζοντας την ακριβή σχετική θέση του λαμπερού πλανήτη σε σχέση με τα υπόλοιπα άστρα που απεικονίζονται στον πίνακα.
Τα ευρήματα αυτής της ανάλυσης επιβεβαίωσαν ότι η απόσταση και η γωνία της Αφροδίτης, όπως αυτές παρατηρήθηκαν κατά τα ξημερώματα της 22ας Ιουλίου, προσαρμόζονται στον πίνακα πολύ καλύτερα σε σύγκριση με τις προτεινόμενες ημερομηνίες του Ιουνίου. Αυτή η λεπτομερής σύγκριση ενισχύει την άποψη των Νοτιοκορεατών επιστημόνων για την ακριβή ημερομηνία έμπνευσης του έργου.
Η ουράνια διάταξη και η ακρίβεια της παρατήρησης του Βαν Γκογκ
Για να καταλήξουν στο συμπέρασμά τους, οι επιστήμονες προσομοίωσαν τους νυχτερινούς ουρανούς του έτους 1889 από το παράθυρο του θεραπευτηρίου Σεν Ρεμί, όπου νοσηλευόταν ο καλλιτέχνης εκείνη την περίοδο. Μέσα από αυτή την προσομοίωση, διαπίστωσαν ότι μόνο ένα ξημέρωμα συγκέντρωνε τα ουράνια σώματα στην ίδια ακριβώς διάταξη με αυτή που απεικονίζεται στον πίνακα.
Η σχετική μελέτη τονίζει ότι η ουράνια διάταξη του αυγινού ουρανού στα τέλη Ιουλίου συμπίπτει απόλυτα με τον νυχτερινό ουρανό του πίνακα. Αυτό το εύρημα αποδεικνύει ότι ο Βαν Γκογκ παρατηρούσε με μεγάλη ακρίβεια τον πραγματικό ουρανό, αποτυπώνοντας στον καμβά του μια συγκεκριμένη στιγμή με εντυπωσιακή λεπτομέρεια και πιστότητα.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
