Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής (ΕΕΠΑ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στους γονείς σχετικά με τους σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί η παιδική και εφηβική παχυσαρκία. Με αφορμή τις νέες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) της 7ης Οκτωβρίου 2026, η Ένωση επισημαίνει ότι πολλά προβλήματα υγείας μπορούν να εμφανιστούν πολύ πριν την ενηλικίωση. Αυτά περιλαμβάνουν παθήσεις όπως ο προδιαβήτης, ο διαβήτης τύπου 2, η αυξημένη αρτηριακή πίεση, η λιπώδης νόσος του ήπατος και η αποφρακτική υπνική άπνοια.
Οι σοβαρές επιπλοκές πριν την ενηλικίωση
Οι παιδίατροι της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής τονίζουν ότι η παχυσαρκία σε παιδιά και εφήβους μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από σοβαρές επιπλοκές στην υγεία, οι οποίες εκδηλώνονται σε νεαρές ηλικίες. Μεταξύ αυτών των προβλημάτων συγκαταλέγονται ο προδιαβήτης και ο διαβήτης τύπου 2, καταστάσεις που παραδοσιακά συνδέονταν με την ενήλικη ζωή αλλά πλέον παρατηρούνται όλο και συχνότερα σε παιδιά.
Επιπλέον, η αυξημένη αρτηριακή πίεση αποτελεί έναν ακόμη κίνδυνο για τους παχύσαρκους ανήλικους, όπως και η λιπώδης νόσος του ήπατος, μια πάθηση που επηρεάζει τη λειτουργία του συκωτιού. Η αποφρακτική υπνική άπνοια, η οποία χαρακτηρίζεται από διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου, είναι επίσης ένα από τα προβλήματα που μπορεί να παρουσιαστούν σε παχύσαρκα παιδιά και εφήβους, πολύ πριν φτάσουν στην ενηλικίωση.
Η παιδική παχυσαρκία ως χρόνια νόσος
Σύμφωνα με τους παιδίατρους της Ένωσης, η παιδική και εφηβική παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένα θέμα βάρους, αλλά μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος. Η φύση της απαιτεί έγκαιρη αναγνώριση, ώστε να ξεκινήσει άμεσα η κατάλληλη αντιμετώπιση. Η θεραπεία πρέπει να είναι εξατομικευμένη, προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε παιδιού, και να περιλαμβάνει μακροχρόνια φροντίδα για την αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης.
Οι επιπλοκές της παχυσαρκίας μπορούν να εμφανιστούν ήδη από τα σχολικά χρόνια, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ενεργή συμμετοχή της οικογένειας στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Παράλληλα, η σταθερή καθοδήγηση από τον παιδίατρο είναι κρίσιμη για την πορεία της θεραπείας και την υποστήριξη τόσο του παιδιού όσο και των γονέων σε αυτή τη διαδικασία.
Τα ανησυχητικά στοιχεία στην Ελλάδα και την Ευρώπη
Τα πρόσφατα δεδομένα αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος της παιδικής παχυσαρκίας τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, την περίοδο 2022–2024, περίπου το 37% των παιδιών ηλικίας 7 ετών στην Ελλάδα είχε υπέρβαρο ή παχυσαρκία. Από αυτά, το 18% κατατάχθηκε στην κατηγορία της παχυσαρκίας, ποσοστά που υπογραμμίζουν την έκταση του ζητήματος στη χώρα μας.
Συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, τα αντίστοιχα ποσοστά για ηλικίες 7–9 ετών ήταν χαμηλότερα, φτάνοντας το 25% για υπέρβαρο ή παχυσαρκία και το 11% για την κατηγορία της παχυσαρκίας. Αυτή η σύγκριση αναδεικνύει την ιδιαίτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
Περαιτέρω στοιχεία από την πανελλήνια έρευνα HBSC του ΕΠΙΨΥ το 2022 έδειξαν ότι το 22,2% των μαθητών ηλικίας 11, 13 και 15 ετών καταγράφηκε ως υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με το 2018, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 19%. Επίσης, μια έρευνα γονέων του 2024, από το Υπουργείο Υγείας και τη UNICEF, αποκάλυψε ότι μόλις το 20,6% των εφήβων ηλικίας 15–17 ετών ασκείται καθημερινά για τουλάχιστον μία ώρα. Ο μέσος χρόνος που αφιερώνουν οι έφηβοι μπροστά σε οθόνες, εκτός εκπαιδευτικών σκοπών, φθάνει τις τρεις ώρες ημερησίως.
Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι και ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας μπορεί να εξελίσσονται ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα, καθιστώντας την κατάσταση ιδιαίτερα ύπουλη. Πολλές απειλητικές ασθένειες μπορούν να εμφανιστούν ήδη από την παιδική ηλικία, θέτοντας τις βάσεις για μελλοντικά προβλήματα υγείας.
Μακροπρόθεσμα, η παιδική παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων στην ενήλικη ζωή, καθώς και ορισμένων μορφών καρκίνου. Πέρα από τις σωματικές επιπτώσεις, η παχυσαρκία έχει και σημαντικές ψυχοκοινωνικές διαστάσεις. Ο στιγματισμός, τα πειράγματα και ο σχολικός εκφοβισμός μπορούν να προκαλέσουν στα παιδιά και τους εφήβους συναισθήματα ντροπής, κοινωνική απομόνωση και δυσκολίες στη σχέση τους με το φαγητό.
Η σημασία της σωστής προσέγγισης και υποστήριξης
Η Ένωση τονίζει ότι η αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας πρέπει να στηρίζεται στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν κάθε οικογένεια ξεχωριστά. Αυτοί οι παράγοντες περιλαμβάνουν την κληρονομικότητα, την ποιότητα του ύπνου, τα επίπεδα άγχους και τις γενικότερες συνθήκες διαβίωσης. Μια ολιστική προσέγγιση είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική διαχείριση του προβλήματος.
Είναι κρίσιμο να αποφεύγεται η ενοχοποίηση του παιδιού ή των γονέων, καθώς μια τέτοια στάση δυσκολεύει τη θεραπευτική συνεργασία και μπορεί να απομακρύνει το παιδί από τη σωματική δραστηριότητα και την αναζήτηση βοήθειας. Ο παιδίατρος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, παρακολουθώντας την ανάπτυξη του παιδιού και παρέχοντας την απαραίτητη καθοδήγηση και υποστήριξη σε κάθε στάδιο.
Με πληροφορίες από: Topontiki
