Ο ψυχολόγος Jeffrey Bernstein, Ph.D., επισημαίνει ποιες τρεις συνηθισμένες συμπεριφορές των γονιών μπορεί να υπονομεύουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση των παιδιών. Σε άρθρο του στο Psychology Today, ο Bernstein αναλύει φαινομενικά αθώες αντιδράσεις των γονιών που μπορεί να κάνουν ένα παιδί να αμφιβάλλει για τον εαυτό του και να βλάψουν υπογείως την αυτοπεποίθησή του. Κάθε γονιός θέλει τα παιδιά του να μεγαλώσουν με αυτοπεποίθηση, συναισθηματική ασφάλεια και πίστη στις ικανότητές τους, όμως στην καθημερινότητα, ακόμη και συμπεριφορές που ξεκινούν από καλή πρόθεση μπορεί να στέλνουν ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα στο παιδί.
Η παγίδα του «μπορούσες καλύτερα»
Μία από τις φράσεις που πολλοί γονείς χρησιμοποιούν χωρίς δεύτερη σκέψη είναι το «Μπράβο, αλλά μπορούσες να το κάνεις καλύτερα», θεωρώντας ότι έτσι βοηθούν το παιδί να εξελιχθεί. Ωστόσο, ο Bernstein σημειώνει ότι όταν σχεδόν κάθε προσπάθεια συνοδεύεται από παρατήρηση, διόρθωση ή υπόδειξη, το παιδί μπορεί σταδιακά να εισπράξει το μήνυμα ότι αυτό που κάνει δεν είναι ποτέ αρκετό.
Όπως εξηγεί ο ψυχολόγος, αν το παιδί ακούει διαρκώς τι χρειάζεται να βελτιώσει και πολύ λιγότερο τι κατάφερε ήδη, μπορεί να αρχίσει να αμφιβάλλει για τις ικανότητές του. Γι’ αυτό συμβουλεύει τους γονείς να στρέψουν την προσοχή τους στην προσπάθεια και στην πρόοδο. Αντί για ανεπιθύμητα σχόλια, προτείνει να ρωτούν: «Τι σου αρέσει περισσότερο σε αυτό που έκανες;». Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί αξιολογεί τη δική του ανάπτυξη, κάτι που ενισχύει την αυτοπεποίθησή του.
Οι αρνητικές επιπτώσεις της σύγκρισης
Η σύγκριση είναι ίσως μία από τις πιο εύκολες παγίδες στην ανατροφή των παιδιών. Ο Bernstein τονίζει ότι κάθε παιδί έχει διαφορετικές ικανότητες, ιδιοσυγκρασία και σημεία στα οποία υπερέχει. Η συστηματική σύγκριση μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ανεπάρκειας και να πλήξει την αυτοεκτίμηση.
Πολύ πιο χρήσιμο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι γονείς να αναγνωρίσουν ξεχωριστά τις δυνατότητες του κάθε παιδιού, χωρίς να χρησιμοποιούν κάποιον άλλο ως πρότυπο ή σημείο αναφοράς. Ο ψυχολόγος σημειώνει: «Αναγνωρίστε ότι κάθε παιδί έχει διαφορετικά ταλέντα και αξίζει να εκτιμάται για αυτό που είναι».
Η υποβάθμιση των συναισθημάτων
Είναι εύκολο για έναν αγχωμένο γονιό να πει «μην το σκέφτεσαι» στο παιδί του, όταν εκείνο είναι λυπημένο, θυμωμένο ή φοβισμένο. Ο Bernstein επισημαίνει, όμως, ότι όταν τα συναισθήματα ενός παιδιού υποβαθμίζονται συστηματικά, εκείνο μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι δεν αξίζει να τα εκφράζει ή ακόμη και ότι δεν είναι σωστό να τα αισθάνεται.
Με πληροφορίες από: ygeiamou.gr
