Πολλοί από εμάς έχουμε κοιτάξει έναν σπίλο (ελιά) και αναρωτηθεί: «Περίμενε… ήταν πάντα εκεί και έμοιαζε έτσι;» Με βάση τους ειδικούς της Mayo Clinic, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν από 10 έως 45 σπίλους στο σώμα τους, γεγονός που καθιστά δύσκολη την παρακολούθηση των αλλαγών τους.
Οι υπερυψωμένοι σπίλοι ενδέχεται να φαίνονται ανησυχητικοί, αλλά πότε ακριβώς θα πρέπει να μας προβληματίσουν; Δύο δερματολόγοι εξηγούν πότε ένας υπερυψωμένος σπίλος μπορεί να είναι ύποπτος, ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια του μελανώματος και πότε απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Υπερυψωμένοι σπίλοι και καρκίνος
Αν και πολλοί πιστεύουν ότι οι υπερυψωμένοι σπίλοι είναι πιο πιθανό να είναι καρκινικοί, αυτό δεν ισχύει. Όπως τονίζει ο δρ Mohammed Dany, διευθυντής της Μονάδας Χειρουργικής Mohs και Δερματολογικής Χειρουργικής στο VCU Health, το μελάνωμα, μια μορφή καρκίνου του δέρματος, εμφανίζεται συχνά ως επίπεδη βλάβη. «Ένας υπερυψωμένος σπίλος είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ένας καλοήθης ενδοδερμικός σπίλος (intradermal nevus)», προσθέτει.
Οι ενδοδερμικοί σπίλοι περιγράφονται από το AIM at Melanoma Foundation ως βλάβες σε σχήμα θόλου, με χρώμα δέρματος ή ανοιχτού καφέ, και εμφανίζονται συχνότερα στο τριχωτό της κεφαλής, στον λαιμό, στους βραχίονες και στα πόδια. Η δρ Jennifer Stein, καθηγήτρια Δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή Grossman του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU), αναφέρει ότι πολλοί σπίλοι ξεκινούν ως επίπεδοι στην παιδική ηλικία και γίνονται υπερυψωμένοι στην ενήλικη ζωή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι κακοήθεις.
Τρίχες και σπίλοι
Η ανάπτυξη τριχών από έναν σπίλο συχνά δεν είναι λόγος ανησυχίας. Σύμφωνα με τον δρ Dany, «όταν βλέπω τρίχες να αναπτύσσονται από έναν σπίλο, συνήθως σημαίνει ότι πρόκειται για έναν φυσιολογικό, υγιή σπίλο». Άλλες καλοήθεις δερματικές βλάβες που μπορεί να συγχέονται με σπίλους περιλαμβάνουν τη σμηγματορροϊκή υπερκεράτωση και τα κερασοειδή αιμαγγειώματα.
Πότε να επισκεφθείτε τον δερματολόγο
Η κατάσταση ενός σπίλου, είτε είναι επίπεδος είτε υπερυψωμένος, δεν αρκεί για να εκτιμηθεί ο κίνδυνος καρκίνου. Ο δρ Dany τονίζει ότι οι αλλαγές είναι αυτές που έχουν σημασία. Σημαντικά προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνουν αλλαγές στο χρώμα, το μέγεθος και την υφή ενός σπίλου, καθώς και η εμφάνιση ενός νέου σπίλου σε μεγαλύτερη ηλικία.
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας προτείνει τον κανόνα ABCDE για την παρακολούθηση των σπίλων:
- A – Asymmetry (Ασυμμετρία): το ένα μισό δεν μοιάζει με το άλλο.
- B – Border (Όρια): ακανόνιστα ή ασαφή όρια.
- C – Color (Χρώμα): περισσότερα από ένα χρώματα στην ίδια βλάβη.
- D – Diameter (Διάμετρος): μεγαλύτερη από περίπου 6 χιλιοστά.
- E – Evolving (Εξέλιξη): αλλαγές στο μέγεθος, το σχήμα ή το χρώμα.
Η δρ Stein προσθέτει ότι άλλα συμπτώματα, όπως αιμορραγία ή πόνος, θα πρέπει επίσης να κινητοποιούν τον ασθενή.
Διαδικασία ελέγχου και διάγνωσης
Εάν υπάρχει ανησυχία για έναν σπίλο, η εξέταση από δερματολόγο είναι το πρώτο βήμα. Ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα δερματοσκόπιο για να παρατηρήσει λεπτομέρειες που δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι. Εάν η βλάβη φαίνεται ύποπτη, μπορεί να ακολουθήσει βιοψία δέρματος.
Οι βασικές μορφές βιοψίας περιλαμβάνουν:
- Ξυριστική βιοψία (Shave biopsy): αφαιρείται το επιφανειακό τμήμα της βλάβης.
- Punch biopsy: αφαιρείται ένας μικρός κυλινδρικός ιστικός κύλινδρος.
- Εξαιρετική βιοψία (Excisional biopsy): αφαιρείται ολόκληρη η βλάβη.
Εφόσον διαγνωστεί μελάνωμα, οι γιατροί καθορίζουν το στάδιο της νόσου χρησιμοποιώντας το σύστημα της American Joint Committee on Cancer (AJCC), βασιζόμενοι στο πάχος του όγκου και την παρουσία εξέλκωσης.
Θεραπεία και πρόγνωση
Οι περισσότεροι ασθενείς υποβάλλονται σε μία από δύο θεραπείες: ευρεία χειρουργική εκτομή ή βιοψία λεμφαδένα φρουρού. Ανάλογα με τα αποτελέσματα, μπορεί να απαιτηθεί ανοσοθεραπεία ή τακτική παρακολούθηση.
Τα καλά νέα είναι ότι το μελάνωμα είναι ιδιαίτερα ιάσιμο όταν διαγνωστεί νωρίς. Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, το ποσοστό σχετικής πενταετούς επιβίωσης για εντοπισμένο μελάνωμα ξεπερνά το 99%.
Η πλειονότητα των υπερυψωμένων σπίλων δεν είναι καρκινική, ωστόσο, κάθε νέος σπίλος ή οποιαδήποτε αλλαγή σε έναν ήδη υπάρχοντα αξίζει να αξιολογηθεί από δερματολόγο. Ο δρ Dany τονίζει: «Όταν έχετε αμφιβολίες, αφήστε τον γιατρό σας να τον εξετάσει». Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να είναι καθοριστική για την υγεία σας.
