Η αίσθηση ότι δίπλα σε έναν άνθρωπο που αποπνέει σιγουριά αισθανόμαστε κι εμείς πιο βέβαιοι για τον εαυτό μας είναι γνώριμη σε πολλούς. Αυτό το φαινόμενο, το οποίο υποδηλώνει ότι η αυτοπεποίθηση μπορεί να είναι «κολλητική», επιβεβαιώνεται πλέον και από μια νέα πειραματική μελέτη. Η έρευνα, που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο Birkbeck του Λονδίνου, αποκαλύπτει ότι η αυτοπεποίθηση των άλλων μπορεί να μεταβάλει τη δική μας, με την επίδραση να διατηρείται ακόμα και όταν το άλλο άτομο δεν βρίσκεται πλέον παρόν.
Η «μεταδοτική» φύση της αυτοπεποίθησης
Η ιδέα ότι η σιγουριά μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο δεν είναι καινούργια ως αίσθηση, αλλά η επιστημονική επιβεβαίωσή της προσφέρει νέα δεδομένα. Η μελέτη από το Πανεπιστήμιο Birkbeck του Λονδίνου έρχεται να υποστηρίξει αυτή την κοινή αντίληψη, δείχνοντας ότι η αυτοπεποίθηση και η αβεβαιότητα δεν είναι αποκλειστικά εσωτερικές καταστάσεις. Αντίθετα, μπορούν να μεταδοθούν από το ένα μυαλό στο άλλο, επηρεάζοντας τον τρόπο που αξιολογούμε τις δικές μας ικανότητες.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η επίδραση αυτή δεν είναι παροδική. Ακόμα και μετά την απομάκρυνση του ατόμου που εκπέμπει σιγουριά ή αβεβαιότητα, η μεταβολή στη δική μας αυτοπεποίθηση παραμένει, υποδεικνύοντας μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τις αποφάσεις μας.
Το πείραμα με τις κινούμενες κουκκίδες
Για να διερευνήσουν αυτό το φαινόμενο, οι ερευνητές πραγματοποίησαν πολλαπλά πειράματα με τη συμμετοχή περισσότερων από 200 ατόμων. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να εκτελέσουν μια απαιτητική δοκιμασία αντίληψης. Συγκεκριμένα, στην οθόνη ενός υπολογιστή εμφανιζόταν για λίγο ένα σύννεφο από κινούμενες κουκκίδες. Ο στόχος τους ήταν να αποφασίσουν προς ποια κατεύθυνση κινούνταν οι κουκκίδες και, στη συνέχεια, να δηλώσουν πόσο σίγουροι ήταν για την απάντησή τους.
Η δοκιμασία διεξήχθη σε τρεις διαδοχικές φάσεις. Αρχικά, οι συμμετέχοντες έπαιρναν τις αποφάσεις τους μόνοι τους. Στη συνέχεια, εκτελούσαν την ίδια δοκιμασία μαζί με έναν υποτιθέμενο «συνεργάτη». Τέλος, επέστρεφαν στη διαδικασία ξανά μόνοι τους, ώστε να αξιολογηθεί η διαρκής επίδραση. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο «συνεργάτης» δεν ήταν πραγματικός άνθρωπος, αλλά ένας αλγόριθμος που είχε προγραμματιστεί να εμφανίζεται σταθερά είτε πολύ σίγουρος είτε ιδιαίτερα αβέβαιος για τις επιλογές του.
Πώς η συμπεριφορά των άλλων επηρεάζει τις εσωτερικές αποφάσεις
Τα ευρήματα της μελέτης ήταν σαφή και έδειξαν ότι η συμπεριφορά του «συνεργάτη» επηρέασε άμεσα την αυτοπεποίθηση των συμμετεχόντων. Όσοι αλληλεπίδρασαν με έναν συνεργάτη που δήλωνε υψηλή βεβαιότητα για τις απαντήσεις του, άρχισαν σταδιακά να νιώθουν και οι ίδιοι μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για τις δικές τους αποφάσεις. Αντίστοιχα, οι συμμετέχοντες που βρέθηκαν με έναν αβέβαιο συνεργάτη παρουσίασαν μείωση στα επίπεδα της δικής τους βεβαιότητας.
Το πιο σημαντικό εύρημα αφορούσε τη διάρκεια αυτής της επίδρασης. Η μεταβολή στην αυτοπεποίθηση παρέμεινε ακόμα και όταν οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να πάρουν αποφάσεις εκ νέου μόνοι τους. Αυτό υποδηλώνει ότι δεν άλλαξαν απλώς τις απαντήσεις τους για λόγους κοινωνικής προσαρμογής, αλλά ότι μεταβλήθηκε ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούσαν εσωτερικά τις ικανότητές τους, μια πιο βαθιά και διαρκή αλλαγή.
Η κοινωνική μετάδοση της βεβαιότητας στον εγκέφαλο
Ο Δρ. Daniel Yon, αναπληρωτής καθηγητής Γνωστικής Νευροεπιστήμης και συγγραφέας της μελέτης, επεσήμανε ότι η αυτοπεποίθηση δεν δημιουργείται αποκλειστικά εκ των έσω. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τόσο η αυτοπεποίθηση όσο και η αβεβαιότητα μπορούν να μεταδοθούν από το ένα μυαλό στο άλλο, λειτουργώντας ως κοινωνικά σήματα που επηρεάζουν την εσωτερική μας κατάσταση.
Μέσω υπολογιστικών μοντέλων, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν βασίζεται μόνο στη δική του απόδοση για να υπολογίσει πόσο βέβαιος νιώθει για κάτι. Αντίθετα, επεξεργάζεται και αξιοποιεί τα κοινωνικά σήματα που λαμβάνει από το περιβάλλον του, ενσωματώνοντάς τα στην αξιολόγηση της δικής του βεβαιότητας. Αυτή η διαδικασία αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο του κοινωνικού περίγυρου στην διαμόρφωση της προσωπικής μας αυτοπεποίθησης.
Με πληροφορίες από: ourlife.gr
