Φαντάσου το: κάθεσαι στον καναπέ, απολαμβάνεις την ηρεμία σου, και ξαφνικά ακούς ένα δυνατό γάβγισμα από το μπαλκόνι. Ο σκύλος σου, ο αγαπημένος σου φίλος, βλέπει έναν περαστικό και ξεσπάει σε ανεξέλεγκτη οργή. Ή μήπως είναι η γάτα σου, που μόλις έφερε επίσκεψη ένας φίλος, και κρύβεται κάτω από το κρεβάτι σαν να την κυνηγάει ο θάνατος; Αν αυτές οι σκηνές σου θυμίζουν κάτι, τότε ξέρεις πόσο απογοητευτικό μπορεί να είναι να βλέπεις το κατοικίδιό σου να δυσκολεύεται σε κοινωνικές καταστάσεις.
Πολλοί ιδιοκτήτες πιστεύουν ότι απλώς "έτσι είναι" τα ζώα τους. Ότι είναι ντροπαλά, φοβητσιάρικα, ή απλώς... αγενή. Αλλά αν σου έλεγα ότι μεγάλο μέρος αυτής της συμπεριφοράς δεν είναι εγγενές, αλλά αποτέλεσμα παραλείψεων; Και το χειρότερο, ότι εσύ μπορεί να κάνεις λάθος;
Η παγίδα της "απομόνωσης του αγγέλου"
Μια από τις πιο συνηθισμένες παγίδες είναι να προστατεύεις υπερβολικά το κατοικίδιό σου. Το έχεις κουκούλι, δεν το εκθέτεις σε "δύσκολες" καταστάσεις, ειδικά όταν είναι μικρό. Το βλέπεις να τρέμει από ένα δυνατό θόρυβο ή να ορμάει σε μια πόρτα και σκέφτεσαι: "Καλύτερα να το έχω κοντά μου, να μην ταραχτεί".
Αυτό, όμως, είναι μια τεράστια παρεξήγηση. Με το να το απομονώνεις, ουσιαστικά του στερείς την ευκαιρία να μάθει πώς να αντιδρά. Σκέψου το σαν να μην πηγαίνεις ποτέ το παιδί σου στο σχολείο. Πώς θα μάθει να αλληλεπιδρά με άλλα παιδιά;
Αυτή η υπερπροστασία, ιδιαίτερα στις πρώτες κρίσιμες εβδομάδες και μήνες της ζωής του, δημιουργεί ένα ζώο που είναι απροετοίμαστο για τον πραγματικό κόσμο. Όταν τελικά έρθει αντιμέτωπο με μια νέα κατάσταση, αντί να την αντιμετωπίσει με αυτοπεποίθηση, θα αντιδράσει με φόβο ή επιθετικότητα.
Το κόστος της απουσίας κοινωνικοποίησης
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει ότι ο σκύλος σου μπορεί να γαβγίζει ανεξέλεγκτα σε κάθε περαστικό, όχι επειδή είναι "κακός", αλλά επειδή δεν ξέρει πώς αλλιώς να διαχειριστεί την κατάσταση. Σημαίνει ότι η γάτα σου θα κρύβεται σε κάθε ξένο, επειδή η επαφή με νέα ερεθίσματα είναι γι' αυτήν κάτι τρομακτικό.
Αυτό δεν επηρεάζει μόνο την ηρεμία σου, αλλά και την ποιότητα ζωής του ίδιου του ζώου. Ένα κοινωνικά αδέξιο ζώο ζει σε μια συνεχή κατάσταση άγχους. Δεν μπορεί να χαρεί μια βόλτα στο πάρκο, ούτε να δεχτεί έναν φίλο στο σπίτι σου με άνεση.
Μήπως ξοδεύεις ατελείωτες ώρες προσπαθώντας να ηρεμήσεις το ζώο σου σε κάθε κοινωνική συνάντηση; Ίσως η προσπάθεια που κάνεις τώρα είναι μάταιη, αν δεν έχεις κάνει τα σωστά βήματα νωρίτερα.
Πότε είναι η ιδανική στιγμή;
Η περίοδος της κοινωνικοποίησης είναι κρίσιμη, ειδικά για τα κουτάβια και τα γατάκια. Μιλάμε για τις πρώτες 3 έως 16 εβδομάδες ζωής για τους σκύλους, και για τις πρώτες 2 έως 7 εβδομάδες για τις γάτες. Αυτό είναι το παράθυρο ευκαιρίας.
Αν έχεις ένα μεγαλύτερο ζώο, μην απελπίζεσαι. Η κοινωνικοποίηση μπορεί να συνεχιστεί και αργότερα, απλώς απαιτεί περισσότερη υπομονή και προσπάθεια. Η ιδέα ότι "ένα μεγάλο σκυλί δεν αλλάζει" είναι απλώς ένας μύθος.
Το ζητούμενο δεν είναι να το "εκθέσεις" απλώς σε κόσμο, αλλά να το εκθέσεις με ελεγχόμενο και θετικό τρόπο. Να του δώσεις την ευκαιρία να βιώσει νέες εμπειρίες χωρίς να νιώθει απειλή.
Τι δεν πρέπει να κάνεις ποτέ
Το μεγαλύτερο λάθος που μπορείς να κάνεις είναι να το "πετάξεις στα βαθιά". Να το πας σε ένα γεμάτο πάρκο για σκύλους χωρίς προηγούμενη προετοιμασία, ή να το αφήσεις να παίξει με πολλά άγνωστα ζώα ταυτόχρονα.
Επίσης, μην πιέζεις το ζώο σου να κάνει κάτι που δεν θέλει. Αν δείχνει φόβο, μην το αναγκάζεις. Αυτό θα κάνει την κατάσταση χειρότερη. Η υπομονή είναι το κλειδί, όχι η βία.
Και κάτι που πολλοί παραβλέπουν: μην ξεχνάς την κοινωνικοποίηση με ανθρώπους. Όχι μόνο με την οικογένεια, αλλά και με διαφορετικούς τύπους ανθρώπων.
Έξυπνες στρατηγικές για επιτυχημένη κοινωνικοποίηση
Ξεκίνα με μικρά, ελεγχόμενα βήματα. Παρουσίασε το κατοικίδιό σου σε λίγους, ήρεμους και καλά κοινωνικοποιημένους φίλους. Δώσε του λιχουδιές και επαίνους όταν συμπεριφέρεται ήρεμα.
Για τους σκύλους, οι βόλτες σε ήσυχους δρόμους, όπου θα βλέπει ανθρώπους και άλλα ζώα από απόσταση, είναι ιδανικές. Σταδιακά, μπορείς να μειώνεις την απόσταση.
Για τις γάτες, η εισαγωγή νέων αντικειμένων ή ήχων στο σπίτι, σε χαμηλή ένταση αρχικά, μπορεί να βοηθήσει. Διάβασε πώς να κάνεις τις επισκέψεις στον κτηνίατρο λιγότερο αγχωτικές.
Η επιτυχία δεν έρχεται από τη μια μέρα στην άλλη. Χρειάζεται συνέπεια και κατανόηση.
Η αλήθεια που πρέπει να ακούσεις
Η κοινωνικοποίηση δεν είναι απλώς "καλό να υπάρχει". Είναι απολύτως απαραίτητη για την ψυχική υγεία και την ευτυχία του κατοικιδίου σου.
Αν το κατοικίδιό σου φοβάται, είναι νευρικό ή επιθετικό απέναντι σε ξένους, το πιθανότερο είναι ότι του στέρησες αυτή την ευκαιρία στα κρίσιμα στάδια της ζωής του.
Μην αφήνεις το κατοικίδιό σου να ζει μέσα στον φόβο. Δώσε του την ευκαιρία να ανακαλύψει τον κόσμο με αυτοπεποίθηση. Η προσπάθεια που θα καταβάλεις τώρα θα σου ανταμειφθεί με ένα πιο χαρούμενο και ισορροπημένο σύντροφο για τα επόμενα χρόνια.
Σκέψου τι μπορείς να κάνεις σήμερα για να βελτιώσεις την κοινωνική του ζωή.
Διαβάστε ακόμα: Πώς να καθαρίσετε τα στόρια των παραθύρων
