Στην τελική ευθεία βρίσκεται το πρόγραμμα «Life» που υλοποιεί από τον Ιούνιο του 2005 η Νομαρχία Κοζάνης με χρηματοδότηση κατά 50% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στόχο την πιλοτική αποκατάσταση του ορυχείου των πρώην Μεταλλείων Αμιάντου Βορείου Ελλάδος (ΜΑΒΕ).
Μέχρι τις 31 Ιουλίου, σύμφωνα με τη Νομαρχία, θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία συλλογής 130 τόνων καθαρού αμιάντου που σήμερα βρίσκονται σε κατεστραμμένους σάκους σε 14 σημεία των πρώην μεταλλείων. Αυτός ο αμίαντος θα τσιμεντοποιηθεί με ειδική διαδικασία ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος διαφυγής των ινών του στο περιβάλλον και στη συνέχεια θα μεταφερθεί σε ένα τμήμα του έγκοιλου του ορυχείου, όπου θα κατασκευαστεί χώρος υγειονομικής ταφής αμιάντου.
Με την εξέλιξη αυτή αναμένεται να λυθεί ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος καθώς όπως προέκυψε από τη διερεύνηση της περιβαλλοντικής κατάστασης στο χώρο των ΜΑΒΕ, κατά την 20ετή λειτουργία των μεταλλείων και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας προέκυψε σημαντική αποδέσμευση ινών αμιάντου στο περιβάλλον.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ΑΠΕ - ΜΠΕ ο διευθυντής της εταιρείας Von Lieberman GmbH (που αποτελεί εταίρο του προγράμματος Life και διενήργησε τις περιβαλλοντικές μετρήσεις), Arnd Lieberman, επισήμανε ότι ίνες αμιάντου βρίσκονται στο πέτρωμα, στο έδαφος, σε υδατικούς φορείς και στον αέρα τόσο μέσα στο χώρο των πρώην μεταλλείων, έκτασης 4.500 στρεμμάτων όσο και έξω από αυτόν.
Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν ίνες αμιάντου σε απόσταση 10 χιλιομέτρων από τα ΜΑΒΕ, στην περιοχή Παναγιά και τριών χιλιομέτρων στην περιοχή Ρίμνιο. Επίσης στο νερό του ποταμού Αλιάκμονα στο ύψος του εργοστασίου εντοπίστηκε διπλάσιος αριθμός ινών αμιάντου από ό,τι στην Παναγιά όπου εντοπίζονται συγκεντρώσεις αμιάντου λόγω αμιαντούχων πετρωμάτων που βρίσκονται στη φύση. Αυτό όμως σύμφωνα με τον διαχειριστή του προγράμματος «Life» εκ μέρους της Αναπτυξιακής Εταιρείας Δυτικής Μακεδονίας ΑΕ (ΑΝΚΟ) Κώστα Νικολαϊδη, δεν εμπνέει ανησυχία.
Οι προσπάθειες των επιστημόνων που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Life εντοπίζονται τώρα στην λήψη των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας ώστε να μην υπάρξει καθόλου διαφυγή ινών αμιάντου στην ατμόσφαιρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τον κ. Lieberman, υπάρχει κίνδυνος δεκαπλάσιας έως χιλιαπλάσιας επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τις ίνες που μπορεί να διαφύγουν κατά τη συλλογή των 130 τόνων καθαρού αμιάντου. Για το λόγο αυτό, σχεδιάζονται παρεμβάσεις που αφορούν την κατασκευή ειδικών δρόμων, τη χρήση ειδικών οχημάτων, τη λήψη αυξημένων μέτρων προστασίας των εργαζομένων κ.α.
Το επόμενο βήμα μετά την ολοκλήρωση του «Life» είναι η ολοκλήρωση ενός δεύτερου προγράμματος, που χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον (ΕΠ.Π.ΠΕΡ.) για την αποκατάσταση των αποθέσεων, των «βουνών» στείρων υλικών που περιέχουν αμίαντο και προήλθαν από την επεξεργασία του ορυκτού στο εργοστάσιο των πρώην ΜΑΒΕ. Το ύψος τους φτάνει τα 180 μέτρα και για την αποκατάστασή τους προβλέπεται η διαμόρφωση βαθμίδων και η κάλυψη της περιοχής με φυτά και δέντρα. Οι εργασίες, σύμφωνα με τη νομαρχία, προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν το Φθινόπωρο του 2008 και αφορούν το 75% των αποθέσεων.
Ωστόσο, «ανοιχτή πληγή» για το περιβάλλον παραμένει η υπόλοιπη έκταση των πρώην ΜΑΒΕ. Πρόκειται για το υπόλοιπο 25% των αποθέσεων αλλά κυρίως για το χώρο του εργοστασίου, του πρώην διοικητηρίου, τις αυλές και τα πάρκινγκ που βρίσκονται σε μια ευρύτερη έκταση, που βρίσκονται ανάμεσα στις αποθέσεις και το ορυχείο. «Αυτός ο χώρος είναι επίσης μολυσμένος και θα πρέπει να αποκατασταθεί διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος η περιοχή να ξαναμολυνθεί» σημειώνει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο κ. Νικολαϊδης.
Αυτή τη στιγμή, πέραν των προγραμμάτων Life και ΕΠ.Π.ΠΕΡ. δεν υπάρχει μελέτη εφαρμογής αποκατάστασης του μεταλλείου, ούτε μελέτη για τον καθαρισμό των κτιριακών εγκαταστάσεων. Η νομαρχία Κοζάνης υπογραμμίζει την άμεση ανάγκη να βρεθούν οι απαραίτητοι πόροι για τη χρηματοδότηση των μελετών και των σχετικών έργων.
Σε κάθε περίπτωση ο νομάρχης Κοζάνης Γιώργος Δακής, διαβεβαιώνει ότι η νομαρχία, αφουγκραζόμενη την τοπική κοινωνία, δεν σχεδιάζει την κατασκευή ΧΥΤΑ αμιάντου στην περιοχή όπου θα καταλήγουν απόβλητα αμιάντου από όλη την Ελλάδα
Πηγή: ΑΠΕ
