Την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αναλαμβάνει σήμερα η Ελλάδα. Πρόκειται για τη δεύτερη και τελευταία φορά που η χώρα μας ασκεί αυτόν τον ρόλο κατά τη διάρκεια της διετούς θητείας της ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου, η οποία καλύπτει την περίοδο 2025-2026. Την προεδρία θα ασκήσει η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, σε μια περίοδο με σημαντικές διεθνείς προκλήσεις.
Η ανάληψη της προεδρίας και ο ρόλος της Ελλάδας
Η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας έρχεται μετά την προηγούμενη ανάληψη του ρόλου τον Μάιο του 2025. Η θητεία της χώρας μας στο Συμβούλιο θα ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου. Η Ελλάδα αναλαμβάνει τη διαχείριση των εργασιών του σημαντικότερου οργάνου του ΟΗΕ, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Ο ρόλος του προέδρου περιλαμβάνει την προεδρία των συνεδριάσεων και των κλειστών διαβουλεύσεων. Επιπλέον, ο πρόεδρος εκπροσωπεί το Συμβούλιο και διαχειρίζεται το πρόγραμμα εργασίας, καθώς και την καθημερινή του λειτουργία. Όλες αυτές οι αρμοδιότητες ασκούνται υπό την εξουσία των 15 μελών του Συμβουλίου. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η προεδρία δεν παρέχει στην εκάστοτε χώρα τη δυνατότητα να καθορίζει μονομερώς τις αποφάσεις ή την πολιτική του Συμβουλίου.
Οι προκλήσεις της διεθνούς σκηνής
Η ανάληψη της προεδρίας από την Ελλάδα πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλα μέτωπα παραμένουν ανοικτά στην παγκόσμια σκηνή. Οι σχέσεις μεταξύ των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από βαθιές διαφωνίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δοκιμάζεται η δυνατότητα του Συμβουλίου να διαμορφώνει κοινές απαντήσεις σε μια σειρά από κρίσεις που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα.
Η διαχείριση αυτών των προκλήσεων απαιτεί συντονισμό και διπλωματία, καθώς το Συμβούλιο καλείται να αντιμετωπίσει πολύπλοκες καταστάσεις που επηρεάζουν την παγκόσμια σταθερότητα. Η ελληνική προεδρία θα κληθεί να λειτουργήσει σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον, με στόχο την προώθηση της ειρήνης και της ασφάλειας, παρά τις υφιστάμενες δυσκολίες.
Η συνεχιζόμενη κρίση στην Ουκρανία
Στην κορυφή των διεθνών κρίσεων που απασχολούν το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει η κατάσταση στην Ουκρανία. Στην τελευταία συνεδρίαση υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, η αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο εξέφρασε έντονη ανησυχία. Προειδοποίησε ότι ο πόλεμος εισέρχεται σε μια «επικίνδυνη νέα φάση», η οποία χαρακτηρίζεται από εντεινόμενες επιθέσεις και αυξανόμενες απώλειες αμάχων.
Παράλληλα, η κ. ΝτιΚάρλο υπογράμμισε τον μεγαλύτερο κίνδυνο περιφερειακής διάχυσης της σύγκρουσης. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, μόνο κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, ο αριθμός των αμάχων που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν στην Ουκρανία ήταν μεγαλύτερος από ό,τι σε ολόκληρο το 2025. Επιπρόσθετα, αυξάνεται η ανησυχία για πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές ενόψει του επερχόμενου χειμώνα, καθώς και για περιστατικά που σημειώνονται κοντά σε σύνορα και πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Η εύθραυστη κατάσταση στη Μέση Ανατολή
Εξίσου σύνθετο παραμένει το μέτωπο της Μέσης Ανατολής, με την κατάσταση στη Γάζα να χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα εύθραυστη. Σχεδόν έναν χρόνο μετά την κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025, ο ΟΗΕ επισημαίνει την επισφάλεια της εκεχειρίας. Τα ισραηλινά πλήγματα συνεχίζονται, ενώ η ανθρωπιστική και οικονομική κατάσταση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά δύσκολη για τους κατοίκους.
Επιπλέον, δεν έχει ολοκληρωθεί η εφαρμογή της απόφασης 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, η οποία αφορά τις μεταβατικές ρυθμίσεις και την ανάκαμψη της Γάζας. Ταυτόχρονα, ο ΟΗΕ καταγράφει μια επιδείνωση της κατάστασης στη Δυτική Όχθη. Αυτή η επιδείνωση περιλαμβάνει αυξημένη βία, επέκταση των εποικισμών, εκτοπισμούς πληθυσμών και μια βαθιά δημοσιονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Παλαιστινιακή Αρχή.
Εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Ακόμη πιο άμεσο ενδιαφέρον για την ελληνική προεδρία αποκτά η κρίση που εξελίσσεται γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ. Η περιοχή αυτή αποτελεί ένα κομβικό σημείο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, προσθέτοντας ένα επιπλέον επίπεδο πολυπλοκότητας στις διεθνείς σχέσεις.
Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Τεχεράνη επιβεβαίωσε ότι έλαβε, μέσω του Κατάρ, την αμερικανική απάντηση στην τελευταία ιρανική πρόταση. Οι εξελίξεις αυτές προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο πολυπλοκότητας στις διεθνείς σχέσεις και τις προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί το Συμβούλιο Ασφαλείας κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας.
Με πληροφορίες από: Topontiki
