Οι κορυφαίοι επιστήμονες στον τομέα της φυσικής και των μαθηματικών δεν διακρίθηκαν μόνο για τις ανακαλύψεις τους, αλλά και για τις συχνά ακραίες προσωπικότητές τους. Αυτό είναι το κύριο συμπέρασμα που προσπαθεί να αναδείξει ο Τζόναθαν Μπλακ στο βιβλίο του «Η Μυστική Ιστορία του Σύμπαντος», το οποίο εξερευνά τις ανθρώπινες πλευρές σπουδαίων επιστημόνων, οι οποίοι, πέρα από τις θεωρίες που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη επιστήμη, συνδέθηκαν με εκκεντρικές συμπεριφορές, ψυχικές διαταραχές και τραγικές προσωπικές ιστορίες.
Η φυσική, η εντροπία και η αναζήτηση μιας κρυφής τάξης
Το βιβλίο δεν εστιάζει σε εφευρέτες ή μηχανικούς που συνέβαλαν στην καθημερινότητα με πρακτικές εφευρέσεις, αλλά στους φυσικούς, μια κατηγορία επιστημόνων που, σύμφωνα με τον συγγραφέα, κινείται σε έναν κόσμο αφηρημένων θεωριών, μαθηματικών εξισώσεων και εννοιών που αμφισβητούν την ίδια τη φύση της πραγματικότητας.
Σύμφωνα με την οπτική του Μπλακ, ακόμη και φαινομενικά συμπαγή αντικείμενα, όπως ένα ξύλινο τραπέζι, αποτελούνται από άτομα, δυνάμεις και σωματίδια σε συνεχή μεταβολή. Οι φυσικοί υποστηρίζουν ότι η δομή της πραγματικότητας χαρακτηρίζεται από διαρκή μετασχηματισμό και αποσύνθεση, μια διαδικασία που περιγράφεται με τον όρο «εντροπία». Ο συγγραφέας εκφράζει παράλληλα τον σκεπτικισμό του απέναντι στην τάση των φυσικών να αναζητούν πρότυπα και καθολικούς νόμους πίσω από κάθε φαινόμενο, σημειώνοντας ότι συχνά οδηγούνται σε θεωρίες που αγγίζουν τα όρια του μυστικισμού και της θρησκείας.
Ο Τζόναθαν Μπλακ αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «πίσω από το πέπλο του ορατού κόσμου βρίσκεται κάποια ανώτερη νοημοσύνη», επισημαίνοντας πως αρκετοί επιστήμονες διατυπώνουν ανάλογες απόψεις χωρίς, κατά τον ίδιο, να προσκομίζουν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.
Από την παράνοια μέχρι την αυτοκαταστροφή
Το βιβλίο αφιερώνει σημαντικό μέρος στις προσωπικές ιστορίες διάσημων επιστημόνων. Ο μαθηματικός Γκέοργκ Κάντορ, θεμελιωτής της θεωρίας συνόλων, πίστευε ότι ο βασιλιάς Εδουάρδος Ζ΄ ηγείτο μασονικής συνωμοσίας για την κατάκτηση του κόσμου και τελικά νοσηλεύτηκε σε ψυχιατρικό ίδρυμα.
Ο καθηγητής θεωρητικής φυσικής Λούντβιχ Μπόλτσμαν διατηρούσε μια αγελάδα στο διαμέρισμά του στη Βιέννη και αργότερα έδωσε τέλος στη ζωή του κατά τη διάρκεια διακοπών. Ο Νίκολα Τέσλα, πρωτοπόρος του εναλλασσόμενου ρεύματος, είχε έντονη φοβία με τα σκουλαρίκια και αναπτυγμένη εμμονή με τον αριθμό τρία, καθώς θεωρούσε ότι όλα έπρεπε να διαιρούνται με αυτόν. Πριν εισέλθει σε οποιοδήποτε κτίριο, έκανε τρεις φορές τον γύρο του και στο τέλος της ζωής του πέθανε πάμφτωχος.
Ο λογικός, μαθηματικός, κοσμολόγος και φιλόσοφος Κουρτ Γκέντελ ήταν εξαιρετικά ντροπαλός και κρυβόταν στο υπόγειο όταν δεχόταν επισκέπτες. Πίστευε ότι «δαιμονικά πλάσματα» προσπαθούσαν να τον δηλητηριάσουν με φάρμακα και τελικά πέθανε από ασιτία.
Παράξενες συνήθειες και τραγικές ιστορίες
Ο Πολ Έρντος, ένας από τους παραγωγικότερους μαθηματικούς του 20ού αιώνα, χρησιμοποιούσε το πάνω μέρος της πιτζάμας του ως πουκάμισο. Ο θεωρητικός φυσικός Πολ Έρενφεστ δολοφόνησε τον γιο του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε. Ο Πολ Ντιράκ, συνιδρυτής της κβαντικής μηχανικής, ανέβαινε σε δέντρα για να αποφεύγει τις συνομιλίες με τους συναδέλφους του.
Ο Πιότρ Καπίτσα, βραβευμένος με Νόμπελ Φυσικής το 1978, είχε ως χαρακτηριστικό του «νούμερο» να καταπίνει μαχαίρια.
Η προσωπική ζωή κορυφαίων επιστημόνων
Το βιβλίο αναφέρει ότι πολλές στιγμές επιστημονικής έμπνευσης συνδέονταν με προσωπικές και ερωτικές εντάσεις. Ο Άλαν Τούρινγκ, πρωτοπόρος της επιστήμης των υπολογιστών, βασανιζόταν από τη σεξουαλικότητά του. Ο Βόλφγκανγκ Πάουλι εγκατέλειψε τη ζωή του για μια τραγουδίστρια νυχτερινού κέντρου.
Ο Έρβιν Σρέντινγκερ κρατούσε ερωτικό ημερολόγιο με τις «εξερευνήσεις της γυναικείας αισθησιακότητας», στο οποίο περιλαμβάνονταν και περιστατικά κακοποίησης ανήλικων κοριτσιών. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, γνωστός και για τις πολυάριθμες ερωτικές του σχέσεις, κατά την περίοδο που φοβόταν τους Ναζί είχε καταφύγει σε μια καλύβα στο Νόρφολκ, συνοδευόμενος από δύο νεαρές, οπλισμένες γυναίκες που λειτουργούσαν ως σωματοφύλακές του.
Ο φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ είχε τρεις ανοικτούς γάμους και αμέτρητες εξωσυζυγικές σχέσεις, υποστηρίζοντας ότι η απαίτηση για απόλυτη πίστη στις ερωτικές σχέσεις παρερμηνεύει την ίδια τη φύση της ζωής.
Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ και η ατομική βόμβα
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, τον άνθρωπο που ηγήθηκε της ανάπτυξης της ατομικής βόμβας στο πλαίσιο του Σχεδίου Μανχάταν. Παρά την εξαιρετική του ευφυΐα, ο συγγραφέας τον χαρακτηρίζει κοινωνιοπαθή, σημειώνοντας ότι είχε επιχ...
