Η πρόσφατη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα δεν οδήγησε σε μια ολοκληρωμένη συμφωνία σχετικά με τα F-35, ούτε κατήργησε τις αμερικανικές κυρώσεις. Ωστόσο, είχε σημαντική σημασία για την Τουρκία, καθώς σήμανε την πολιτική αποκατάσταση της χώρας από τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο Τραμπ παρουσίασε την Τουρκία όχι ως «δύσκολο σύμμαχο», αλλά ως έναν πιστό φίλο και στρατιωτική δύναμη, χαρακτηρίζοντας τον Ερντογάν «σπουδαίο» και «σεβαστό» ηγέτη. Μάλιστα, ανέφερε ότι πιθανόν να μην συμμετείχε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ αν δεν υπήρχε ο Τούρκος πρόεδρος.
Αναβάθμιση του Ερντογάν
Η φρασεολογία του Τραμπ υπερέβη τα αναμενόμενα διπλωματικά κομπλιμέντα. Μίλησε για τον Ερντογάν ως έναν ηγέτη που «χαίρει σεβασμού» και για μια Τουρκία που είναι στρατιωτικά ισχυρή, υπογραμμίζοντας τη «χημεία» που υπάρχει μεταξύ τους. Όταν ρωτήθηκε για τη σχέση του με τον Ερντογάν, ο Τραμπ δήλωσε ότι συνεννοείται καλύτερα με «ισχυρούς ανθρώπους», εντάσσοντας τον Τούρκο πρόεδρο στην κατηγορία των ηγετών με τους οποίους προτιμά να συνεργάζεται απευθείας.
Η αναφορά του Τραμπ στην υπόθεση του πάστορα Άντριου Μπράνσον είχε διπλή ανάγνωση: από τη μία, ως απόδειξη ότι ο Ερντογάν ανταποκρίνεται στα αιτήματά του, και από την άλλη, ως υπενθύμιση ότι ένα τηλεφώνημά του ήταν αρκετό για την απελευθέρωση του πάστορα.
Σημαντική στροφή στις κυρώσεις CAATSA
Η δήλωση του Τραμπ ότι οι κυρώσεις CAATSA «θα αρθούν» και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιθυμούν να επιβάλλουν κυρώσεις στους φίλους τους αποτελεί ένδειξη αλλαγής στάσης. Οι κυρώσεις είχαν επιβληθεί λόγω της απόφασης της Τουρκίας να αγοράσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400, γεγονός που οδήγησε στην απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35.
Ο Τραμπ άλλαξε το πολιτικό πλαίσιο της συζήτησης, υποδεικνύοντας ότι οι κυρώσεις δεν ταιριάζουν σε μια φιλική σχέση. Αν και οι CAATSA δεν έχουν καταργηθεί ακόμα, η πολιτική βούληση του Τραμπ έχει εκφραστεί με τρόπο που δύσκολα ανακαλείται.
Αντίκτυπος σχετικά με τους S-400
Όταν ρωτήθηκε αν ανησυχεί για τους S-400, ο Τραμπ απάντησε «Δεν έχω καμία ανησυχία», γεγονός που δεν επιλύει τα τεχνικά και νομικά ζητήματα που προκύπτουν από την ύπαρξή τους. Η αμερικανική θέση ήταν ότι η συνύπαρξη των S-400 με τα F-35 μπορεί να επιτρέψει τη συλλογή ευαίσθητων δεδομένων για τα χαρακτηριστικά του αμερικανικού μαχητικού.
Η δήλωση του Τραμπ δείχνει ότι δεν συμμερίζεται τις ανησυχίες που επί χρόνια αποτελούσαν τον πυρήνα της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Άγκυρα.
Υποσχέσεις για τα F-35
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα εξεταστεί το θέμα των F-35 και ότι θα ληφθεί απόφαση, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «πιστό φίλο» και αναρωτώμενος γιατί δεν προχωρά η συνεργασία. Ο Ερντογάν, εκμεταλλευόμενος αυτή την ανοιχτή δήλωση, δήλωσε ότι έχει λάβει υπόσχεση για την προμήθεια των F-35, αν και δεν έχει επιτευχθεί ακόμη συμφωνία.
