Στην τελευταία δεκαετία, το ζήτημα της εγκληματικότητας έχει γίνει αντικείμενο έντονης συζήτησης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό το θέμα συχνά συνδέεται με τις κοινωνικές αλλαγές που έχουν συμβεί, όπως η αύξηση των μεταναστευτικών ροών, η έκρηξη του κινήματος MeToo, η περιβόητη woke ατζέντα και η επιρροή των social media.
Μια πρόσφατη δημοσκόπηση από την YouGov, μια διεθνή εταιρεία ανάλυσης δεδομένων, εξέτασε τις απόψεις πολιτών σε χώρες όπως η Βρετανία, η Δανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η πλειονότητα των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η εγκληματικότητα στη χώρα τους αυξάνεται, παρά το γεγονός ότι τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μακροχρόνια πτώση της εγκληματικότητας από τα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Όπως επισημαίνει η Eurostat, «παρά τις πρόσφατες αυξήσεις σε ορισμένα βίαια εγκλήματα και τη σημαντική αύξηση των διαδικτυακών απάτων σχεδόν παντού, τα ποσοστά εγκληματικότητας παρουσιάζουν γενικά πτωτική τάση από το 2000». Αυτό υποδεικνύει ότι η Δυτική Ευρώπη είναι σήμερα πιο ασφαλής σε σύγκριση με τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και τη δεκαετία του 1990. Χαρακτηριστικά, οι δολοφονίες σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία έχουν μειωθεί κατά 30% έως πάνω από 50% από τα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Στοιχεία και στατιστικά
Σύμφωνα με τον Guardian, ο ετήσιος αριθμός δολοφονιών στην Ιταλία έχει μειωθεί από 1.917 το 1991 σε 327 το 2024, κατατάσσοντας τη χώρα αυτή στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Στη Γαλλία, ο δείκτης δολοφονιών ήταν περίπου 2,3 ανά 100.000 κατοίκους το 1995 και, παρά τις πρόσφατες αυξήσεις, παραμένει περίπου 1,4 ανά 100.000.
Κοινωνικές αλλαγές και αίσθημα ανασφάλειας
Η αντίφαση ανάμεσα στα στατιστικά στοιχεία και στην αντίληψη του κοινού είναι εντυπωσιακή. Η αύξηση των μεταναστευτικών ροών, κυρίως από χώρες εκτός Ευρώπης, έχει επηρεάσει σημαντικά την εικόνα της εγκληματικότητας. Οι παραβάτες από αυτές τις χώρες συχνά ξεχωρίζουν πιο εύκολα, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η εγκληματικότητα αυξάνεται.
Επιπλέον, το κίνημα του MeToo και η προσπάθεια για την προώθηση των δικαιωμάτων των LGBT έχουν δημιουργήσει μια δυναμική που ενδέχεται να επηρεάζει την αντίληψη του κοινού σχετικά με την εγκληματικότητα. Αναφορές για καταγγελίες κακοποίησης ή παρενόχλησης, καθώς και ομοφοβικές επιθέσεις, τροφοδοτούν την πεποίθηση ότι η εγκληματικότητα είναι σε άνοδο, ανεξάρτητα από την έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων.
Η επιρροή των social media είναι επίσης καθοριστική. Η ταχύτητα με την οποία διαδίδονται οι ειδήσεις μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ανασφάλειας, καθώς εγκλήματα αποκτούν παγκόσμιες διαστάσεις, ανεξάρτητα από το αν είναι αντιπροσωπευτικά της γενικής εικόνας.
Ο αντίλογος
Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν φωνές που αμφισβητούν τα στοιχεία που δείχνουν μείωση της εγκληματικότητας. Αυτοί οι επικριτές επισημαίνουν ότι η αύξηση της βίας δεν περιορίζεται μόνο στις ανθρωποκτονίες, αλλά περιλαμβάνει και άλλες βίαιες ενέργειες, όπως η διακίνηση ναρκωτικών. Επιπλέον, η πιο ήπια νομοθεσία σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, σε συνδυασμό με τις οικονομικές κρίσεις, ενδέχεται να εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας.
Η σύγχρονη ηθική στροφή στην Ευρώπη και η αλλαγή της αντίληψης σχετικά με ζητήματα όπως η χρήση ναρκωτικών, που παλαιότερα θεωρούνταν ταμπού, επηρεάζουν επίσης τη δημόσια συζήτηση. Παρά τις έρευνες που δείχνουν μείωση της εγκληματικότητας, η αυξανόμενη βία, που προβάλλεται περισσότερο από ποτέ, συμβάλλει στην αίσθηση ανασφάλειας που επικρατεί.
Διαβάστε ακόμα: Σάλος στη Βρετανία: Πρόστιμο 500 λιρών για φτύσιμο στον δρόμο
