Στις όχθες του ποταμού Βαχς, στο Τατζικιστάν, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα υδροηλεκτρικά έργα στον κόσμο. Πρόκειται για το φράγμα Rogun, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε το 1976 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028. Με την ολοκλήρωσή του, το φράγμα προβλέπεται να φτάσει σε ύψος τα 335 μέτρα, ξεπερνώντας κάθε άλλο φράγμα στον πλανήτη.
Ένα έργο που ξεκίνησε στην εποχή της Σοβιετικής Ένωσης
Η ιστορία του φράγματος Rogun ξεκινά το 1976, όταν το Τατζικιστάν αποτελούσε ακόμη μέρος της Σοβιετικής Ένωσης. Από τότε, το έργο στις όχθες του ποταμού Βαχς, ενός παραπόταμου του Αμού Ντάρια, σχεδιάστηκε για να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα υδροηλεκτρικά συγκροτήματα παγκοσμίως.
Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 είχε ως αποτέλεσμα την αναστολή της ανάπτυξης του έργου για περίπου δύο δεκαετίες. Ωστόσο, το σχέδιο επανήλθε στο προσκήνιο το 2016, όταν η κυβέρνηση του Τατζικιστάν ανέθεσε στην ιταλική εταιρεία Salini Impregilo, η οποία σήμερα είναι γνωστή ως Webuild, την επανεκκίνηση και ολοκλήρωση της κατασκευής. Το φράγμα βρίσκεται σε απόσταση λίγο περισσότερο από 100 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Ντουσάνμπε.
Τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του φράγματος Rogun
Το φράγμα Rogun έχει σχεδιαστεί για να φτάσει σε ύψος τα 335 μέτρα. Εάν η κατασκευή ολοκληρωθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα αναδειχθεί στο υψηλότερο φράγμα στον κόσμο, ξεπερνώντας το Jinping-1, το οποίο βρίσκεται στην επαρχία Σιτσουάν της Κίνας.
Η κατασκευή εκτείνεται σε μήκος περίπου 660 μέτρων μέσα στο φαράγγι του ποταμού. Το έργο περιλαμβάνει ένα ιδιαίτερα σύνθετο δίκτυο υποδομών που είναι ενσωματωμένο μέσα και κάτω από το βουνό. Ο κύριος στόχος αυτής της γιγαντιαίας κατασκευής είναι η αποθήκευση τεράστιων ποσοτήτων νερού, αλλά κυρίως η αξιοποίηση της ροής του ποταμού Βαχς για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η συμβολή στην ενεργειακή αυτονομία του Τατζικιστάν
Το υδροηλεκτρικό συγκρότημα του Rogun έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί με έξι τουρμπίνες, προσφέροντας συνολική ισχύ περίπου 3,6 GW. Ήδη, δύο από αυτές τις τουρμπίνες έχουν τεθεί σε λειτουργία, συμβάλλοντας στην παραγωγή ενέργειας της χώρας.
Η πλήρης ανάπτυξη του σταθμού αναμένεται να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας του Τατζικιστάν. Σύμφωνα με δηλώσεις από την προεδρία της χώρας, το έργο θα μπορούσε να διπλασιάσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και να συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη της ενεργειακής αυτονομίας του Τατζικιστάν.
Η πρόκληση της διαχείρισης του ποταμού Βαχς
Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία κατά τη διάρκεια της κατασκευής ήταν η διαχείριση του ποταμού Βαχς. Ο ποταμός αυτός, παραπόταμος του Αμού Ντάρια, έχει μήκος σχεδόν 800 χιλιομέτρων και η μέση παροχή του φτάνει περίπου τα 600 κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο, γεγονός που καθιστούσε την εργασία ιδιαίτερα απαιτητική.
Για να καταστεί δυνατή η κατασκευή των θεμελίων του φράγματος, οι μηχανικοί σχεδίασαν την εκτροπή του ποταμού μέσω δύο υπόγειων σηράγγων. Αυτή η μέθοδος επέτρεψε να διατηρηθεί στεγνή η περιοχή όπου θα κατασκευαζόταν η βάση του φράγματος. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιούνταν κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν η παροχή του ποταμού είναι χαμηλότερη και οι συνθήκες εργασίας είναι πιο ευνοϊκές.
Ο ρόλος του ταμιευτήρα και η ολοκλήρωση
Πίσω από το φράγμα Rogun προβλέπεται η δημιουργία ενός ταμιευτήρα με χωρητικότητα περίπου 13 κυβικών χιλιομέτρων νερού. Αυτή η τεράστια ποσότητα νερού θα επιτρέψει την αποθήκευση και την ελεγχόμενη διοχέτευσή του στις τουρμπίνες, εξασφαλίζοντας σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Το γιγαντιαίο έργο, που έχει μακρά ιστορία και αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις, αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ενεργειακή υποδομή του Τατζικιστάν και καθιστώντας το φράγμα Rogun ένα παγκόσμιο σύμβολο μηχανικής.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
