Ένα κλίμα έντονης απογοήτευσης επικρατεί μεταξύ των παραγωγών πράσινης ελιάς σε όλη την Ελλάδα, λίγο πριν η συγκομιδή μπει στην τελική ευθεία. Οι τιμές του προϊόντος έχουν καταγράψει σημαντική πτώση σε σχέση με πέρυσι, ενώ παράλληλα το κόστος παραγωγής και συγκομιδής έχει αυξηθεί δραματικά. Η κατάσταση αυτή οδηγεί πολλούς να σκέφτονται σοβαρά το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τον καρπό στα δέντρα ή να τον οδηγήσουν για ελαιοποίηση, θεωρώντας ότι η συγκομιδή για επιτραπέζια χρήση δεν είναι πλέον οικονομικά βιώσιμη.
Δραματική πτώση στις τιμές παραγωγού
Η πτώση των τιμών έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε σημαντικές παραγωγικές περιοχές, όπως η Χαλκιδική, η Φθιώτιδα, η Άμφισσα και το Αγρίνιο. Οι παραγωγοί βλέπουν ένα προϊόν που μέχρι πέρυσι εξασφάλιζε σημαντικό μέρος του ετήσιου εισοδήματός τους να απαξιώνεται εμπορικά, την ώρα που το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί.
Οι πρώτοι τιμοκατάλογοι ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Στη Χαλκιδική, τα μεγάλα μεγέθη, έως 110 τεμάχια το κιλό, άνοιξαν στα 1,10 ευρώ, έναντι 1,80 ευρώ πέρυσι. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε έναν χρόνο χάθηκαν 70 λεπτά από το κιλό, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν 39% της τιμής παραγωγού. Η τιμή των 1,10 ευρώ αποτελεί μόνο την κορυφή του τιμοκαταλόγου, καθώς για άλλα μεγέθη οι τιμές είναι ακόμη χαμηλότερες.
Οι τιμές ανά μέγεθος και ο «εφιάλτης των αριθμών»
Στα 120 τεμάχια το κιλό, η τιμή υποχωρεί στο 1 ευρώ, ενώ στα 130 τεμάχια φτάνει τα 90 λεπτά. Για τα 140-150 τεμάχια, η τιμή κινείται περίπου στα 75-85 λεπτά, ενώ στα μικρότερα μεγέθη μπορεί να πέσει ακόμη και στα 40-60 λεπτά το κιλό. Αυτό σημαίνει ότι για μεγάλο μέρος της σοδειάς, ο παραγωγός δεν πρόκειται καν να δει την αρχική τιμή των 1,10 ευρώ, με τη μέση τιμή που θα μπει τελικά στην τσέπη του να είναι αισθητά χαμηλότερη.
Εδώ ακριβώς αρχίζει ο «εφιάλτης των αριθμών» για τους παραγωγούς. Ενώ η τιμή της ελιάς κάνει βουτιά, το κόστος συγκομιδής ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Το μεροκάματο, που πριν από τρία χρόνια βρισκόταν περίπου στα 30 ευρώ, σήμερα σε πολλές παραγωγικές περιοχές έχει φτάσει στα 60 ευρώ ή και υψηλότερα.
Αυξημένο κόστος παραγωγής και έλλειψη εργατών
Ο εργάτης αποτελεί μόνο ένα μέρος του συνολικού λογαριασμού. Μέχρι να φτάσει η ελιά στο στάδιο της συγκομιδής, έχουν προηγηθεί σημαντικές καλλιεργητικές δαπάνες, όπως η λίπανση, η φυτοπροστασία, τα κλαδέματα, η άρδευση και τα καύσιμα. Όλα αυτά τα κόστη έχουν αυξηθεί σημαντικά, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους παραγωγούς.
Η έλλειψη εργατών γης επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την ήδη δύσκολη κατάσταση. Η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς χαρακτηρίζει την έλλειψη εργατών, και ιδιαίτερα εξειδικευμένου προσωπικού, ως έναν από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες για τη συγκομιδή. Επιπλέον, η Οργάνωση επισημαίνει τις επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους σε βασικά αγροτικά εφόδια, όπως τα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα, καθώς και στις μεταφορές και τα υλικά συσκευασίας.
Το δίλημμα των παραγωγών: «Θα τις αφήσουμε να τις φάνε τα πουλιά»
Η φράση «Θα τις αφήσουμε πάνω στα δέντρα να τις φάνε τα πουλιά» ακούγεται πλέον από απογοητευμένους παραγωγούς, αποτυπώνοντας την απόγνωση που επικρατεί. Για αρκετούς, το ερώτημα δεν είναι πλέον πόσα θα κερδίσουν από τη φετινή σοδειά, αλλά αν συμφέρει καν να πληρώσουν για να τη μαζέψουν.
Η σκέψη που κερδίζει έδαφος σε αρκετές περιοχές είναι δραστική: να μη συγκομιστεί τώρα η πράσινη ελιά ως επιτραπέζια, αλλά να παραμείνει στο δέντρο για να ωριμάσει και να οδηγηθεί τελικά για ελαιοποίηση. Αυτή η επιλογή κρίνεται πιο συμφέρουσα, δεδομένων των τρεχουσών τιμών για την επιτραπέζια ελιά και του αυξημένου κόστους συγκομιδής.
Με πληροφορίες από: Topontiki
