Η μεγάλη ώρα της κρίσης έφτασε για τους υποψηφίους της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών των Γενικών Λυκείων (ΓΕΛ), οι οποίοι διαγωνίστηκαν σήμερα, Τετάρτη 3 Ιουνίου, στο κορυφαίο μάθημα αυξημένης βαρύτητας της κατεύθυνσής τους, τα Αρχαία Ελληνικά.
Το madata.gr παρουσιάζει αμέσως, με απόλυτη εγκυρότητα, ολόκληρο το επίσημο έγγραφο των θεμάτων του Υπουργείου Παιδείας, καθώς και τις πρώτες προτεινόμενες απαντήσεις, οι οποίες ανανεώνονται συνεχώς.
Πανελλήνιες 2026: Η πρώτη εκτίμηση για τα θέματα των Αρχαίων Ελληνικών Προσανατολισμού ΓΕΛ
Μετά τη δημοσιοποίηση των επίσημων θεμάτων στα Αρχαία Ελληνικά, η έμπειρη ομάδα των εκπαιδευτικών μας προχώρησε σε μια πρώτη αποτίμηση του βαθμού δυσκολίας και των απαιτήσεων του σημερινού διαγωνίσματος για τους υποψηφίους της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών.
Η γενική εικόνα δείχνει ένα βατό διαγώνισμα στο μεγαλύτερο μέρος του, το οποίο όμως απαιτεί υψηλή συγκέντρωση, ενώ η μετάφραση του αδιδάκτου κειμένου αποτελεί το σημείο-κλειδί για τις υψηλές βαθμολογίες.
Διδαγμένο Κείμενο: Χωρίς ακραίες δυσκολίες αλλά με προσοχή στο Β2
Τα θέματα στο διδαγμένο κείμενο από τα «Ηθικά Νικομάχεια» του Αριστοτέλη χαρακτηρίζονται ως βατά και δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες για το σύνολο των υποψηφίων.
Εννοείται, πάντως, ότι οι υποψήφιοι πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένοι και απόλυτα συγκεντρωμένοι καθώς απαντούν, ώστε να αποφύγουν λάθη απροσεξίας.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο Θέμα Β2 (παράλληλο κείμενο), το οποίο απαιτεί βαθύτερη συνδυαστική σκέψη και προσεκτική προσέγγιση για τη σωστή ανάπτυξη των ζητουμένων.
Αδίδακτο Κείμενο: Απαιτητική μετάφραση, βατές οι ασκήσεις
Στο αδίδακτο κείμενο από τον λόγο του Λυσία, το ενδιαφέρον εντοπίζεται κυρίως στην απόδοση του νοήματος:
Η μετάφραση του κειμένου κρίνεται απαιτητική. Αν και από συντακτικής άποψης το απόσπασμα δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα δύσκολες δομές, χρησιμοποιούνται κάποιοι όροι που ίσως προβληματίσουν τους υποψηφίους ως προς την ακριβή απόδοσή τους στη Νέα Ελληνική.
Αντίθετα, τα υπόλοιπα θέματα (γραματική και συντακτικό) χαρακτηρίζονται ως αρκετά βατά και κινούνται σε αναμενόμενα πλαίσια για τους μαθητές που έχουν κάνει σωστή προετοιμασία όλη τη χρονιά.
Τα επίσημα θέματα της εξέτασης
Α. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Ἀριστοτέλης, Ἠθικά Νικομάχεια, Β 1.5-8, 1103b2-25
Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν· οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς νομοθέτου τοῦτ’ ἐστίν, ὅσοι δὲ μὴ εὖ αὐτὸ ποιοῦσιν ἁμαρτάνουσιν, καὶ διαφέρει τούτῳ πολιτεία πολιτείας ἀγαθὴ φαύλης. Ἔτι ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ διὰ τῶν αὐτῶν καὶ γίνεται πᾶσα ἀρετὴ καὶ φθείρεται, ὁμοίως δὲ καὶ τέχνη· ἐκ γὰρ τοῦ κιθαρίζειν καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ κακοὶ γίνονται κιθαρισται. Ἀνάλογον δὲ καὶ οἰκοδόμοι καὶ οἱ λοιποὶ πάντες· ἐκ μὲν γὰρ τοῦ εὖ οἰκοδομεῖν ἀγαθοὶ οἰκοδόμοι ἔσονται, ἐκ δὲ τοῦ κακῶς κακοί. Εἰ γὰρ μὴ οὕτως εἶχεν, οὐδὲν ἂν ἔδει τοῦ διδάξοντος, ἀλλὰ πάντες ἂν ἐγίνοντο ἀγαθοὶ ἢ κακοί.
Οὕτω δὴ καὶ ἐπί τῶν ἀρετῶν ἔχει· πράττοντες γὰρ τὰ ἐν τοῖς συναλλάγμασι τοῖς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους γινόμεθα οἳ μὲν δίκαιοι οἳ δὲ ἄδικοι, πράττοντες δὲ τὰ ἐν τοῖς δεινοῖς καὶ ἐθιζόμενοι φοβεῖσθαι ἢ θαρρεῖν οἳ μὲν ἀνδρεῖοι οἳ δὲ δειλοί. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὰς ἐπιθυμίας ἔχει καὶ τὰ περὶ τὰς ὀργάς· οἳ μὲν γὰρ σώφρονες καὶ πρᾶοι γίνονται, οἳ δ’ ἀκόλαστοι καὶ ὀργίλοι, οἳ μὲν ἐκ τοῦ οὑτωσὶ ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεσθαι, οἳ δὲ ἐκ τοῦ οὑτωσί. Καὶ ἑνὶ δὴ λόγῳ ἐκ τῶν ὁμοίων ἐνεργειῶν αἱ ἕξεις γίνονται. Διὸ δεῖ τὰς ἐνεργείας ποιὰς ἀποδιδόναι· κατὰ γὰρ τὰς τούτων διαφορὰς ἀκολουθοῦσιν αἱ ἕξεις. Οὐ μικρὸν οὖν διαφέρει τὸ οὕτως ἢ οὕτως εὐθὺς ἐκ νέων ἐθίζεσθαι, ἀλλὰ πάμπολυ, μᾶλλον δὲ τὸ πᾶν.
Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Λυσίας, Περὶ τοῦ Σηκοῦ Ἀπολογία, 7.27-29
Πότερον δέ μοι κρεῖττον ἦν, ὦ βουλή, δημοκρατίας οὔσης παρανομεῖν ἢ ἐπὶ τῶν τριάκοντα; καὶ οὐ λέγω ὡς τότε δυνάμενος ἢ ὡς νῦν διαβεβλημένος, ἀλλὰ τῷ βουλομένῳ τότε μᾶλλον ἐξῆν ἀδικεῖν ἢ νυνί. ἐγὼ τοίνυν οὐδ’ ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ οὔτε τοιοῦτον οὔτε ἄλλο οὐδὲν κακὸν ποιήσας φανήσομαι. Πῶς δ’ ἄν, εἰ μὴ πάντων ἀνθρώπων ἐμαυτῷ κακονούστατος ἦν, ὑμῶν οὕτως ἐπιμελουμένων ἐκ τούτου τὴν μορίαν ἀφανίζειν ἐπεχείρησα τοῦ χωρίου, ἐν ᾧ δένδρον μὲν οὐδὲ ἕν ἐστι, μιᾶς δὲ ἐλάας σηκός, ὡς οὗτός φησιν, ἦν, κυκλόθεν δὲ ὁδὸς περιέχει, ἀμφοτέρωθεν δὲ γείτονες περιοικοῦσιν, ἄερκτον δὲ καὶ πανταχόθεν κάτοπτόν ἐστιν; ὥστε τίς ἂν απετόλμησε, τούτων οὕτως ἐχόντων, ἐπιχειρῆσαι τοιούτῳ πράγματι; Δεινὸν δέ μοι δοκεῖ εἶναι ὑμᾶς μέν, οἷς ὑπὸ τῆς πόλεως τὸν ἅπαντα χρόνον προστέτακται τῶν μορίων ἐλαῶν ἐπιμελεῖσθαι, μήθ’ ὡς ἐπεργαζόμενον πώποτε ζημιῶσαί <με> μήθ’ ὡς ἀφανίσαντα εἰς κίνδυνον καταστῆσαι, τοῦτον δ’ ὃς οὔτε γεωργῶν ἐγγὺς τυγχάνει οὔτ’ ἐπιμελητὴς ᾑρημένος οὔθ’ ἡλικίαν ἔχων εἰδέναι περὶ τῶν τοιούτων, ἀπογράψαι με ἐκ τῆς γῆς μορίαν ἀφανίζειν.
Οι πρώτες προτεινόμενες απαντήσεις στα θέματα δειτε αναλυτικά εδω
ΘΕΜΑ Α1
Α1. α. 1: Σωστή
Α1. α. 2: Λανθασμένη
ΘΕΜΑ Α1. β
i) Η αντωνυμία «αὐτοῖς» αναφέρεται στις εξής φράσεις του αρχαίου κειμένου: «τὰ ἐν τοῖς συναλλάγμασι», «τὰ ἐν τοῖς δεινοῖς», «τὰ περὶ τὰς ἐπιθυμίας», «τὰ περὶ τὰς ὀργὰς».
ii) Η αντωνυμία «τούτων» αναφέρεται στη λέξη του αρχαίου κειμένου: «τὰς ἐνεργείας».
ΘΕΜΑ Β3 (Εισαγωγή Ιστορίας/Φιλοσοφίας)
1: Λανθασμένη
2: Λανθασμένη
3: Σωστή
4: Σωστή
5: Λανθασμένη
ΘΕΜΑ Β4 (Λεξιλογικές Ασκήσεις)
ρυπογόνος: γινόμενον
ανάθεση: νομοθέτου
ένδεια: ἔδει
ξέφρενος: σώφρονες
διάστρεμμα: αναστρέφεσθαι
(Σημείωση: Η ροή ανανεώνεται συνεχώς με τις αναλυτικές απαντήσεις των θεμάτων Β1, Β2, τη μετάφραση και τις συντακτικές/γραμματικές ασκήσεις του αδίδακτου κειμένου του Λυσία. Μείνετε συντονισμένοι.)
