«Η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια μεγάλη αλλαγή. Εμείς την ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση. Και σήμερα θέλω να σας παρουσιάσω την πρώτη πράξη αυτής της μεγάλης αλλαγής», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας κατά την παρουσίαση του «Σχεδίου Αριστοτέλης» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που πραγματοποιήθηκε στο κολυμβητήριο «Σεράφειο» του Δήμου Αθηναίων.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρθηκε σε μια «νέα αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας», τονίζοντας τη σημασία της σχέσης μεταξύ του κεντρικού κράτους, των περιφερειών, των δήμων και των πολιτών. «Το σχέδιο αυτό, συμβολικά ονομάζουμε: Σχέδιο Αριστοτέλης. Γιατί; Γιατί ο Αριστοτέλης υπήρξε ο φιλόσοφος που έθεσε τις βάσεις της πολιτικής οργάνωσης, με επίκεντρο το μέτρο και την αρετή και στόχο την ευδαιμονία», εξήγησε ο κ. Τσίπρας.
Οι βασικές αρχές του σχεδίου
Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ παρουσίασε τέσσερις θεμελιώδεις αρχές στις οποίες στηρίζεται το σχέδιο:
1. **Εγγύτητα**: Οι αποφάσεις θα λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες που επηρεάζονται. 2. **Επικουρικότητα**: Κάθε αρμοδιότητα θα ασκείται από το επίπεδο που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, εκτός αν αποδεδειγμένα εξυπηρετείται καλύτερα αλλού. 3. **Αποτελεσματικότητα**: Οι πολίτες δικαιούνται υπηρεσίες που λειτουργούν, όχι δικαιολογίες. 4. **Δημοκρατική λογοδοσία**: Όποιος αποφασίζει, λογοδοτεί στους εκλέκτορές του, όχι στους διορισμένους.
Σύνδεση με τα καθημερινά προβλήματα
Ο κ. Τσίπρας συνέδεσε τη διοικητική μεταρρύθμιση με τα οξυμένα προβλήματα της καθημερινότητας, αναφέροντας την ερήμωση της υπαίθρου και το στεγαστικό πρόβλημα των νέων στα αστικά κέντρα. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα παραμένει ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης, με τους δήμους και τις περιφέρειες να διαχειρίζονται μόλις το 6,5% των δημόσιων δαπανών, σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 34%. «Αυτή η στρέβλωση έχει ένα όνομα. Δεν λέγεται αυτοδιοίκηση. Όπως έλεγε ο Μανώλης Γλέζος, έχουμε ετεροδιοίκηση», επισήμανε.
Οι τρεις πυλώνες του σχεδίου
Το «Σχέδιο Αριστοτέλης» περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες:
1. **Ισχυρές Περιφέρειες με Αναπτυξιακά Συμβόλαια**: Κάθε Περιφέρεια θα αποκτά το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, με σαφείς στόχους και χρονοδιαγράμματα. Θα καταργηθούν οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και οι αρμοδιότητες θα μεταφερθούν στις αιρετές Περιφέρειες.
2. **Διόρθωση των στρεβλώσεων του «Καλλικράτη»**: Ο κ. Τσίπρας ανέφερε ότι 15 χρόνια μετά την εφαρμογή του «Καλλικράτη», έχουν δημιουργηθεί μεγάλες χωρικές ενότητες χωρίς συνοχή. Το σχέδιο προβλέπει την αποκατάσταση της αυτονομίας για περισσότερους από 100 Δήμους.
3. **Μητροπολιτική Διακυβέρνηση**: Για τις μεγάλες αστικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, θα θεσπιστεί ο «ευέλικτος μητροπολιτικός σύνδεσμος» με αρμοδιότητες στον χωροταξικό σχεδιασμό, τις υποδομές και την πολιτική προστασία.
Θεσμικές εγγυήσεις και χρηματοδότηση
Για την επιτυχία της μεταρρύθμισης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερις θεσμικές εγγυήσεις:
1. **Γεωγραφική Ισότητα**: Δημιουργία Εθνικής Πολιτικής Γεωγραφικής Ισότητας και αντίστοιχου Εθνικού Παρατηρητηρίου. 2. **Οικονομική Αυτονομία**: Καμία αρμοδιότητα δεν θα μεταφέρεται χωρίς πόρους, με την κατοχύρωση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) ως ποσοστό του ΑΕΠ. 3. **Δημοκρατία και Εκλογικό Σύστημα**: Κατάργηση του ισχύοντος εκλογικού συστήματος και επαναφορά της εκλογής Δημάρχων και Περιφερειαρχών με ποσοστό 50%+1. 4. **Ψηφιακή Διαφάνεια**: Εφαρμογή ενιαίων ψηφιακών συστημάτων και ανοικτών δεδομένων για όλες τις βαθμίδες διοίκησης.
Το σχέδιο φιλοδοξεί να οδηγήσει σε μια ουσιαστική μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διασφαλίζοντας παράλληλα την οικονομική και πολιτική αυτονομία των δήμων και περιφερειών.
