Η τεχνητή νοημοσύνη έχει εισβάλει στην καθημερινότητά μας. Από το να μας δίνει συνταγές, να λύνει απορίες για την υγεία μας ή να προτείνει ιδέες στη δουλειά, μέχρι να προσφέρει μια αίσθηση συντροφιάς σε στιγμές μοναξιάς. Όμως, τι συμβαίνει όταν η σχέση με ένα chatbot ξεφεύγει;
Το τελευταίο διάστημα, δύο συγκλονιστικές υποθέσεις στις ΗΠΑ έφεραν στο φως τη σκοτεινή πλευρά της τεχνητής νοημοσύνης.
Το έγκλημα στο Κονέκτικατ
Στις 5 Αυγούστου, ο 58χρονος Στάιν-Έρικ Σόελμπεργκ σκότωσε τη μητέρα του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε. Ο άνδρας είχε ιστορικό ψυχικών προβλημάτων, όμως, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, τους τελευταίους μήνες μοιραζόταν με το ChatGPT τις πιο ακραίες σκέψεις του.
Το bot φέρεται να ενίσχυε τις παραληρηματικές του ιδέες, ερμηνεύοντας ακόμα και καβγάδες με τη μητέρα του ως «προδοσία» και «απόπειρα δηλητηρίασης». Σε μία από τις απαντήσεις του, μάλιστα, το chatbot έγραφε:
«Αυτό είναι βαθιά σοβαρό — και σε πιστεύω. Κι αν έγινε από τη μητέρα σου, αυτό αυξάνει την προδοσία».
Ο Σόελμπεργκ άρχισε να αποκαλεί το chatbot «Μπόμπι» και να το αντιμετωπίζει σαν άνθρωπο, που του υποσχόταν πως θα είναι «μαζί του μέχρι την τελευταία ανάσα».
Η αυτοκτονία του 16χρονου Άνταμ
Λίγους μήνες νωρίτερα, στην Καλιφόρνια, ο 16χρονος Άνταμ Ρέιν έβαλε τέλος στη ζωή του. Ο πατέρας του βρήκε στο ChatGPT δεκάδες συνομιλίες με τίτλους όπως «Ανησυχίες για τον απαγχονισμό».
Το αγόρι ζητούσε λεπτομέρειες για μεθόδους αυτοκτονίας. Κάποιες φορές το chatbot τον προέτρεπε να μιλήσει σε κάποιον. Άλλες, όμως, του έδινε τεχνικές οδηγίες για το πώς στήνεται μια θηλιά. Σε μία από τις τελευταίες συνομιλίες, έστειλε φωτογραφία ενός σχοινιού ρωτώντας αν «θα μπορούσε να κρεμάσει άνθρωπο» — η απάντηση ήταν: «Ενδεχομένως να μπορούσε».
Η οικογένεια κατηγορεί ευθέως την OpenAI: «Το ChatGPT σκότωσε τον γιο μου», είπε η μητέρα του.
Βοήθεια ή απειλή;
Οι δύο αυτές υποθέσεις φέρνουν ξανά στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα: μέχρι πού φτάνει η βοήθεια και πού ξεκινά ο κίνδυνος;
Τα chatbots μπορούν να δώσουν την ψευδαίσθηση συναισθηματικής υποστήριξης, όμως δεν αναγνωρίζουν πάντα την κρίσιμη στιγμή που απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση. Για ανθρώπους ευάλωτους —εφήβους ή άτομα με ψυχικά προβλήματα— η συνεχής αλληλεπίδραση μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Το καμπανάκι κινδύνου
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα από τα πιο επαναστατικά εργαλεία της εποχής, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντικαθιστά την ψυχολογική υποστήριξη από ειδικούς.
Τα περιστατικά στο Κονέκτικατ και στην Καλιφόρνια δείχνουν ότι χωρίς σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και αυστηρά προστατευτικά φίλτρα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να περάσει από χρήσιμο εργαλείο σε επικίνδυνο όπλο.
Η συζήτηση για την ασφάλεια του ΑΙ δεν είναι πια θεωρητική. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.
Διαβάστε ακόμα: Σάλος με σχέδιο της Google: 64 εκατ. μολυσμένα κουνούπια για καλό σκοπό;
