Πανελλαδικές 2011 , τρίτη μέρα και την Παρασκευή 25/05 οι μαθητές θα εξεταστούν στην Νεοελληνική Λογοτεχνία (Θεωρητικής Κατεύθυνσης) και στη Φυσική (Θετικής Κατεύθυνσης και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης και των δύο κύκλων).
Διαβάστε τα θέματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνία στα οποία εξετάστηκαν οι μαθητές στην τρίτη μέρα των Πανελλαδικών εξετάσεων.
Το κείμενο - ποίημα στο οποίο εξετάστηκαν οι μαθητέ ήταν του Κωνσταντίνου Καβάφη
.
Διαβάστε τις λύσεις από το φροντιστήριο Πουκαμισάς
ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Καβάφης
Μελαγχολία τοῦ Ἰάσωνος Κλεάνδρου ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ· 595 μ.Χ.
"Τό γήρασμα τοῦ σώματος καί τῆς μορφῆς μου
εἶναι πληγή ἀπό φρικτό μαχαῖρι.
Δέν ἔχω ἐγκαρτέρησι καμιά.
Εἰς σέ προστρέχω Τέχνη τῆς Ποιήσεως,
πού κάπως ξέρεις ἀπό φάρμακα·
νάρκης τοῦ ἄλγους δοκιμές, ἐν Φαντασίᾳ καί Λόγῳ.
Εἶναι πληγή ἀπό φρικτό μαχαῖρι.
Τά φάρμακά σου φέρε Τέχνη τῆς Ποιήσεως,
πού κάμνουνε - για λίγο - νά μή νοιώθεται ἡ πληγή.
(1921)
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Α1. Τρία από τα βασικά γνωρίσματα της ποίησης του Κ. Καβάφη είναι η πεζολογία, η ιδιότυπη γλώσσα και η χρήση συμβόλων. Για το κάθε ένα από τα παραπάνω γνωρίσματα να γράψετε ένα αντίστοιχο παράδειγμα
από το ποίημα που σας δόθηκε.
Μονάδες 15
Β1. Στο ποίημα, σύμφωνα με τον Στέφανο Διαλησμά, «έχουμε ένα δυσανάλογα μεγάλο τίτλο (με προσεκτικά
τοποθετημένη στίξη, ώστε να προβάλλει τα μέρη από τα οποία απαρτίζεται) που υποστηρίζει και συμπληρώνει ποικιλοτρόπως το ποίημα». Να τεκμηριώσετε την παραπάνω άποψη
αιτιολογώντας τη συγκεκριμένη επιλογή του τίτλου από τον ποιητή.
Μονάδες 20
Β2. Να επισημάνετε στο ποίημα τέσσερα διαφορετικά εκφραστικά μέσα (μονάδες 8) και να ερμηνεύσετε τη λειτουργία τους (μονάδες 12).
Μονάδες 20
Γ1. Να σχολιάσετε τους παρακάτω στίχους σε ένα κείμενο
100-120 λέξεων:
Εἰς σέ προστρέχω Τέχνη τῆς Ποιήσεως,
πού κάπως ξέρεις ἀπό φάρμακα·
νάρκης τοῦ ἄλγους δοκιμές, ἐν Φαντασίᾳ καί Λόγῳ.
Μονάδες 25
Δ1. Να συγκρίνετε ως προς το περιεχόμενο το ποίημα του
Κ. Καβάφη Μελαγχολία τοῦ Ἰάσωνος Κλεάνδρου
ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ· 595 μ.Χ. με το παρακάτω
ποίημα του Τ. Λειβαδίτη Αυτοβιογραφία, εντοπίζοντας
(μονάδες 5) και σχολιάζοντας (μονάδες 15) τρεις
ομοιότητες και δύο διαφορές μεταξύ των δύο
ποιημάτων.
Μονάδες 20
Τάσος Λειβαδίτης
Αυτοβιογραφία
Ἄνθρωποι ποὺ δὲ γνώρισα ποτὲ μοῦ δώσαν τὸ αἷμα μου καὶ
τ’ ὄνομά μου,
στὴν ἡλικία μου χιονίζει, χιονίζει ἀδιάκοπα μιὰ κίνηση πάντα σὰ νἄθελα νὰ προφυλαχτῶ ἀπὄνα
χτύπημα
δίψασα γιὰ ὅλη τὴ ζωή, κι ὅμως τὴν ἄφησα
γιὰ ν’ ἁρπαχτῶ ἀπ’ τὰ πελώρια ἀγκάθια τῆς αἰωνότητας,
ἡ σάρκα μου ἕνας ἐπίδεσμος γύρω ἀπ’ τὸ αὐριανό μου
τίποτα
κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ μὲ βοηθήσει στὸν πόνο μου
ἐκτὸς ἀπ’ τὸν ἴδιο μου τὸν πόνο - εἶμαι ἐδῶ, ἀνάμεσά σας,
κι ὁλομόναχος,
κ’ ἡ ποίηση σὰ μιὰ μεγάλη ἀλήθεια, ποὺ τὴν ἀνακαλύπτεις
ὕστερ’ ἀπὸ χρόνια,
ὅταν δὲν μπορεῖ να σοῦ χρησιμέψει πιὰ σὲ τίποτα.
Ἐπάγγελμά μου: τὸ ἀκατόρθωτο.
Τάσος Λειβαδίτης, Ποίηση, τ. 1, Αθήνα, Εκδόσεις Κέδρος,
2003, σ. 429.
Τα μαθήματα μέχρι αυτήν την στιγμή, μπορούν να χαρακτηριστούν απαιτητικά και για καλά διαβασμένους μαθητές χωρίς όμως ασάφειες.
Τα θέματα των Μαθηματικών γενικής παιδείας για τις Πανελλαδικές 2012 είχαν πολλές παγίδες τις οποίες μπορούσαν να αποφύγουν όχι μόνο οι καλά διαβασμένοι αλλά κυρίως οι έχοντες καλή μαθηματική παιδεία.
Αξιολογούνται περίπου ίσης δυσκολίας με τα περσινά.
τα θέματα κάλυπταν το σύνολο της ύλης και απαιτούσαν κριτική σκέψη από τους υποψήφιους.
Η γενική παρατήρηση είναι ότι ο κάθε υποψήφιος για να φτάσει στο άριστα θα έπρεπε να περάσει από αρκετές μαθηματικές παγίδες, σύμφωνα με τον
Η Θεωρητική κατεύθυνση θα αντιμετώπισε δυσκολίες στο 3ο και 4ο θέμα που ήταν συνδυαστικά.
"Εκτιμούμε ότι το 40% των υποψηφίων έγραψε στο μάθημα της Μαθηματικών Γ.Π. από 0 έως 9,9, το 28% από 10 έως 14,9 και το 32% από 15 έως 20 ", σύμφωαν με το φροντιστήριο Όριον.
Ως μεγαλύτερου βαθμού δυσκολίας από τα περσινά θέματα, χαρακτηρίζει η Μαθηματική Εταιρεία τα σημερινά θέματα των μαθηματικών. Σύμφωνα με τα σχόλιά της, παρατηρεί ότι καλύπτεται όλη η ύλη, υπάρχει κλιμάκωση ως προς τη δυσκολία, ενώ η επιτυχής αντιμετώπιση των θεμάτων, απαιτούσε κριτική σκέψη, πολύ καλή προετοιμασία και δυνατότητα συνδυασμού γνώσεων από διαφορετικά κεφάλαια.
Ειδικά για το 4ο θέμα η Μαθηματική Εταιρεία σχολιάζει: «Συνδυάζει όλα τα κεφάλαια της διδακτέας ύλης. Θεωρείται αυξημένων απαιτήσεων. Επισημαίνουμε ότι η γραφική παράσταση της συνάρτησης δεν είναι από τις βασικές που είναι γνωστές από προηγούμενες τάξεις, χωρίς αυτό όμως, να είναι απαραίτητο για τη λύση».
Η ΕΞΕΤΑΣΗ στη Νεοελληνική Λογοτεχνία αναφέρεται σε πεζό ή ποιητικό κείµενο που περιέχεται στη διδαχθείσα ύλη της αντίστοιχης τάξης, το οποίο δίνεται στους µαθητές σε φωτοτυπία, µαζί µε τις αναγκαίες σηµασιολογικές ή άλλες διευκρινίσεις. Το κείµενο συνοδεύεται από πέντε ερωτήσεις που αναφέρονται: (α) στον συγγραφέα του έργου και σε γραµµατολογικάστοιχεία που προκύπτουν άµεσα ήέµµεσα από το κείµενο (1 ερώτηση), (β) στη δοµή του κειµένου, στην επαλήθευση ή διάψευση µιας κρίσης µε βάση το κείµενο, σε παρατηρήσεις επί των εκφραστικών µέσων και τρόπων του κειµένου. (υφολογική διερεύνηση, αφηγηµατικές λειτουργίες, επιλογές του δηµιουργού σε διάφορα επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης) (2 ερωτήσεις), (γ) στο σχολιασµό ή τη σύντοµη ανάπτυξη, σε 1-2 παραγράφους, ορισµένων χωρίων του κειµένου (1 ερώτηση), (δ) στο σχολιασµό αδίδακτου λογοτεχνικού κειµένου, το οποίο δίνεται στους µαθητές επίσης σε φωτοτυπία και είναι ίσης, κατάπροσέγγιση, δυσκολίας µε το διδαγµένο (1 ερώτηση).
Η ερώτηση α βαθµολογείται µε δεκαπέντε (15) µονάδες, οι δύο ερωτήσεις της β περίπτωσης µε είκοσι (20) µονάδες η καθεµία, η ερώτηση γ µε είκοσι πέντε (25) µονάδεςκαι η ερώτηση δ µε είκοσι (20) µονάδες. Σε περίπτωση κατά την οποία µία (1) ερώτηση αναλύεται σε υποερωτήµατα, η βαθµολογία που προβλέπεται γι’ αυτήν κατανέµεται ισότιµα στα υποερωτήµατα,εκτός αν κατά την ανακοίνωση των θεµάτων καθορίζεται διαφορετικός συντελεστής βαρύτητας γι’ αυτά.
συμφωνα µε την Ανθούλα ∆ανιήλ (δρα Nεοελληνικής Φιλολογίας), «το µάθηµα της Λογοτεχνίας κινείται σε δύο σκέλη. Το ένα είναι το τι και το άλλο είναι τοπώς. Το τι αφορά το περιεχόµενο, το πώςτη µορφή. Αλλιώς προσεγγίζουµε ένα ποίηµα και αλλιώς ένα πεζογράφηµα. Στο πεζογράφηµα, µετά την προσεκτική ανάγνωση τουκειµένου και τη διαδικασία κατανόησης, αναγνωρίζουµε τη µορφή, τηδοµή, τα µέρη του κειµένου (κεφάλαια - παραγράφους - ενότητες), τοντρόπο που συνδέονται µεταξύτους, πώς γίνεται η µετάβαση από το ένα µέρος στο άλλο, ποια είναι η εξέλιξη. Ποια είναι τακύρια και ταδευτερεύοντα πρόσωπα, ποιος είναι ο ρόλος και η σηµασία τους στην πλοκή του έργου, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, πώς αυτά λειτουργούν και προωθούν την εξέλιξη. Ποιος είναι ο αφηγητής και ποια η οπτική γωνία του, πώς προχωρεί η αφήγηση: ευθύγραµµα στον χρόνο ή µε αναχρονίες (αναδροµές, προδροµικές αφηγήσεις, διάρκεια, συχνότητα). Ποια είναιη σηµασία τωνλεπτοµερειών, ταεκφραστικά µέσα και η γλωσσική ποικιλία του κειµένου – πώς δηλαδή διαφοροποιείται από περιβάλλον σε περιβάλλον και τι σηµαίνει αυτό γενικότερα για το έργο. Στο ποίηµα, εκτός των ανωτέρω, καθοδηγητική µπορείνα γίνει η αίσθηση που αποκοµίζουµεαπό την ανάγνωση. H εκκίνηση γίνεται από το πρώτο, το αναφορικό επίπεδο, και επεκτείνεται σε ένα δεύτερο, το συνυποδηλωτικό επίπεδο. Τι είναι δηλαδή αυτό που υπονοείται και δεν καταδηλώνεται. Προσέχουµε τη χρήση της γλώσσας, τη θέση µιας λέξης µέσα στο κείµενο, τα επίπεδα ερµηνείας της, τις διαθέσεις ή τις προθέσεις τουποιητή, τη µουσικότητα του στίχου, την ποιότητα του λόγου του µαθητή».
Προτεινόμενα θέματα:
-Νίκου Εγγονόπουλου «Ποίηση, 1948» και Μανώλη Αναγνωστάκη «Στον Νίκο Ε..., 1949»
-Κων/νου Καβάφη «Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου, ποιητού εν Κομμαγηνή, 595 μ.χ.»
-Γ. Παυλόπουλου «Τα Αντικλείδια»
-Γ. Ιωάννου «Μες του προσφυγικούς συνοικισμούς».
Μάχη Ηλιοπούλου
Φιλόλογος-Συγγραφέας
