«Διαβάστε παραµύθια κι έπειτα διαβάστε περισσότερα παραµύθια», είχε πει ο Αλµπερτ Αϊνστάιν όταν ρωτήθηκε πώς µπορεί να αναπτυχθεί η ευφυΐα των παιδιών.
Οι ιστορίες µε πρωταγωνιστές δράκους, µάγισσες, γίγαντες και στοιχειά, γεµάτες περιπέτειες, συµβολισµούς και ηθικά διδάγµατα, σύµφωνα µε γονείς και ειδικούς, αν µη τι άλλο είναι ο καλύτερος τρόπος για να βάλεις τα παιδιά στον ενήλικο κόσµο.
Ο πρωταγωνιστής των ηµερών, ο Αγιος Βασίλης, δεν θα µπορούσε νααποτελεί εξαίρεση, αφού η ιστορία του, ο τρόπος που ταξιδεύει για να φέρει τα δώρα στα παιδιά, βάζει τους µικρούς φίλους του σε έναν µαγικό κόσµο, δίνοντάς τους την ευκαιρία να αναπτύξουν τη φαντασία τους.
Η µαγεία των παραµυθιών είναι… καθηµερινότητα για την εννιάχρονη Βασιλική αλλά και τη µητέρα της ∆ανάη Κουτελιέρη. «Σήµερα, η µοναχοκόρη µου, ό,τι και αν συµβαίνει γύρω της καθηµερινά, στο σπίτι, στην κοινωνία, στον κόσµο, όσο κουρασµένη και να είναι από το εξαντλητικό πρόγραµµα που ακολουθεί, όπως όλοι οι συµµαθητές της, περιµένει πώς και πώς τη στιγµή που, κουκουλωµένη στο κρεβάτι της, θα ακούσει για µάγους, ξωτικά και πριγκίπισσες, για την ώρα που θα κάνει εικόνες στο µυαλουδάκι της όλα αυτά που θα της διηγούµαι», λέει η µητέρα.
Παλαιότερες αλλά και σύγχρονες µελέτες υποστηρίζουν ότι τα παραµύθια και οι ιστορίες γενικά βοηθούν την ανάπτυξη της φαντασίας των παιδιών. Μέσα από αυτά µπορούν να χρησιµοποιήσουν τις δηµιουργικές τους νοερές ικανότητες για να µάθουν κάτι, το οποίο δεν έχουν βιώσει άµεσα. Μία από αυτές τις έρευνες, η οποία διεξήχθη πριν από αρκετά χρόνια από δύο καθηγητές του Πανεπιστηµίου του Οχάιο, δείχνει ότι όταν τα παιδιά ακούνε µια ιστορία, αργότερα είναι σε θέση να φτιάξουν τις δικές τους. Το διάβασµα παραµυθιού πριν από τον ύπνο βρέθηκε στην πρώτη θέση προτιµήσεων των µικρών παιδιών, πάνω από την παρακολούθηση της τηλεόρασης ή τα βιντεοπαιχνίδια, ενώ 82% των παιδιών δήλωσε ότι το διάβασµα ενός παραµυθιού τα βοηθά να κοιµηθούν καλύτερα.
Τα µυθικά πρόσωπα
Σύµφωνα µε την κ. Κουτελιέρη, η ουσία και η ανάγκη των παραµυθιών και των µυθικών προσώπων που πρωταγωνιστούν σε αυτά, βρίσκεται στη φράση «έζησαν αυτοί καλά κι εµείς καλύτερα». «Γι’ αυτό το happy end θέλω η κόρη µου να πιστεύει στα παραµύθια. Είναι µεγάλη ανακούφιση για έναν γονιό να ξέρει ότι όταν το παιδί κλείνει τα µατιά του, ξέρει ότι το “καλό πάντα νικάει”». Must φινάλε για όλα τα παιδικά παραµύθια, λυτρωτικό και δεδοµένο τέλος για όλα τα παιδικά αυτιά, δεν είναι άλλο από αυτό που θέλει τους αγαπηµένους τους ήρωες (από τη Χιονάτη και την Ωραία Κοιµωµένη, έως τις Winx και τον Harry Potter) να νικούν τον κακό µάγο, το τέρας, την κακιά µητριά και να ζουν ευτυχισµένοι!
Η Εύη Γεροκώστα είναι συγγραφέας παιδικών βιβλίων και αφηγήτρια παραµυθιών, και όπως υποστηρίζει «ένα παιδί που δεν πιστεύει στα παραµύθια είναι ένα παιδί που δεν έχει ακούσειπαραµύθια.
Αυτό το ταξίδι στον χρόνο που προσφέρουν οι ιστορίες από στόµα σε στόµα, σ’ έναν άγνωστο τόπο και χρόνο, στο “µια φορά κι έναν καιρό” συγκινεί κιενθουσιάζει πάντα. Τα παραµύθια µάς µαθαίνουν να ακούµε, να µοιραζόµαστε, να επικοινωνούµε σε µια γλώσσα αλλιώτικη».
Κάθε φορά που αφηγείται παραµύθια σε παιδιά παρατηρεί πως αυτά νιώθουν ότι συµβαίνει κάτι διαφορετικό εκείνη τη στιγµή, κάτι ωστόσο που, ακόµα κι αν το ζουν για πρώτη φορά, δεν τους φαίνεται ξένο. «Μιλάµε για δέντρα και τα βλέπουµε δίπλα µας. Μιλάµε για νεράιδες και ξέρουµε πως κάπου εκεί γύρω κρύβονται, για πουλιά και τ’ ακούµε να φτερουγίζουν, για φωτιά και νιώθουµε τη ζεστασιά της φλόγας. Η µαγείαυπάρχει στα παιδιά, έτσι δεν χρειάζεται µεγάλη προσπάθεια για να µπουν µέσα στις ιστορίες».
Οπως τονίζει η κ. Γεροκώστα, σε παλαιότερες εποχές,τα παραµύθια ήταν µόνο για τουςµεγάλους και ταπαιδιά κρυφάκουγαν. «Στην πραγµατικότητα, όλα τα παραµύθια είναιγια όλους. ∆εν υπάρχουν “χρήσιµα” ή “κατάλληλα” παραµύθια, απλώς κάποια είναι ιδανικότερα για συγκεκριµένες περιόδους της ζωής. Γιατί τα παραµύθια δεν µιλούν παρά για την ίδια τη ζωή. Ο φόβος, η λύπη,η απώλεια, η χαρά,ο έρωτας, υπάρχουν στη ζωή όλων µας. Το µόνο που έχουµε να κάνουµε, είναι να βρούµε το δικό µας αγαπηµένο παραµύθι».
Καλύτερα να βρουν µόνα τους την αλήθεια
το ΜΕΓΑΛΟ ερώτηµα που έθεσε πολλές φορές τις αγαπηµένες ιστορίες των παιδιών υπό αµφισβήτηση, είναι αν η βία και η σκληρότητα που υπάρχουν στα περισσότερα από αυτά, τα κάνουν κατάλληλα για τους λιλιπούτειους ακροατές.
Σύµφωνα µε τον κ. ΓιάννηΚούρο, πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχολογίας Ψυχιατρικής Ενηλίκων και Παιδιών, οι ήρωες των παραµυθιών αποτελούν πρότυπα για τα παιδιά και φυσικά όσο πιοαγαπητοί είναι τόσο πιο πολύ επηρεάζουν τονψυχικό τους κόσµο. Επισηµαίνει δε ότι ένας από τους ιδανικότερους τρόπους για να µιλήσεις στα παιδιά για έννοιες τις οποίεςδεν θα κατανοήσουν µε τον καθηµερινό λόγο, είναινα χρησιµοποιήσεις τους ήρωες των παραµυθιών: «Κανένα παιδί δεν θα µείνει ανεπηρέαστο αν ακούσει τη φράση “είδεςτι έπαθε ο Πινόκιο που έλεγε ψέµατα;”. Αυτός είναι ένας ανώδυνος τρόπος για να συνδεθεί και ο φανταστικός κόσµος των παιδιών µετην πραγµατικότητα».
«Μαµά, υπάρχει Αγιος Βασίλης;»: το µεγάλο – και επίκαιρο αυτές τις ηµέρες – ερώτηµα, στο οποίο καλούνται να απαντήσουν οι περισσότεροι γονείς δεν είναι άλλο από την ύπαρξη ή όχι του αγαπηµένουτους Αγιου.
Οπως εξηγεί ο κ. Κούρος, αυτό που θα πρέπει να κάνουν οι γονείς είναι να αφήσουν τα παιδιά να ανακαλύψουν µόνα τους την αλήθεια. «Και µάλιστα, είναι καλύτερα να οδηγούνται – κατά κάποιο τρόπο – µόνατους στην απάντηση µε ερωτήσεις που θα τους κάνουν οι γονείς», συµπληρώνει.
