Τo τελευταίο κουδούνι της σχολικής χρονιάς έστειλε τα παιδιά του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού για πολύωρη παραμονή στο σπίτι, τουλάχιστον μέχρι τις διακοπές. Αν λάβουμε υπόψη ότι τα παιδιά, ιδιαίτερα σε αυτήν την ηλικία, είναι κατά κανόνα ριψοκίνδυνα και γεμάτα περιέργεια, αντιλαμβανόμαστε γιατί ο οικείος χώρος της κατοικίας τους μπορεί να γίνει τόπος πολλών ατυχημάτων. Σύμφωνα, μάλιστα, με τα στοιχεία του Κέντρου Ερευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ) και της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρίας, τα παιδικά ατυχήματα στο σπίτι αντιπροσωπεύουν το 35% των ατυχημάτων συνολικά, ενώ τα μισά από αυτά γίνονται παρουσία ενηλίκου.
Η επικίνδυνη ηλικία ξεκινά, όπως είναι φυσικό, από την προσχολική αλλά φτάνει και έως τα 10 με 11 χρόνια, περίοδος που, έτσι κι αλλιώς, τα παιδιά περνούν περισσότερο χρόνο στο σπίτι σε σχέση με τα μεγαλύτερα παιδιά. Εχουν περάσει τρία χρόνια αλλά ο κ. Θέμης Βράιλας δεν θα ξεχάσει ποτέ τη στιγμή που η 3χρονη κόρη του Μαρία «προσγειώθηκε» από τον 5ο στον 4ο όροφο κατρακυλώντας στις σκάλες, παρουσία τριών ανθρώπων της οικογένειας. «Δεν ήξερα αν το παιδί ήταν καλά και το μόνο που ήθελα ήταν να φτάσω γρήγορα στο νοσοκομείο για να μου πουν πως δεν έχει κάτι σοβαρό.
Οσοι ήταν παρόντες δεν πρόλαβαν να αντιδράσουν – έγιναν όλα αστραπιαία», λέει ο ίδιος. Περιπτώσεις σαν αυτή είναι μάλλον συνηθισμένες στη χώρα μας, όπου κάθε χρόνο περίπου 3.000 παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών μεταφέρονται τραυματισμένα στα νοσοκομεία, σύμφωνα με υπολογισμούς του ΚΕΠΠΑ. Το ίδιο Κέντρο στην ετήσια έκθεσή του -την οποία κάθε χρόνο στέλνει στην Ευρωπαϊκή Ενωση στο πλαίσιο του προγράμματος καταγραφής ατυχημάτων στο σπίτι και στον ελεύθερο χρόνο- καταγράφει πως σημαντικό ποσοστό ατυχημάτων στα παιδιά οφείλεται σε πτώσεις από ή σε σκάλες.
Ο χαρακτήρας, η ηλικία και οι ιδιαιτερότητες του παιδιού πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους γονείς κατά την επίπλωση και διακόσμηση του σπιτιού, ενώ είναι σημαντικό από μικρή ηλικία να μαθαίνουμε στα παιδιά να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προφυλάσσονται από αυτούς. Ειδικά για τα πολύ μικρά παιδιά, πρέπει να φροντίσουμε ώστε το σπίτι να είναι στα μέτρα τους, αποτρέποντας έτσι τον κίνδυνο του «σκαρφαλώματος» σε καρέκλες, τραπέζια και γενικά ψηλά σημεία. Ενα ειδικό σκαμπό στο μπάνιο, για παράδειγμα, θα το βοηθήσει να φτάνει το νιπτήρα, ενώ η πετσέτα του πρέπει να τοποθετηθεί σε σημείο που να μπορεί να την πιάσει μόνο του. Χαμηλές κρεμάστρες ή γάντζοι στον τοίχο του δωματίου του θα του δώσουν την ευκαιρία να φτάνει τα ρούχα του, χωρίς να χρειαστεί να σκαρφαλώσει σε καρέκλες, ενώ είναι πολύ σημαντικό να μπορεί να φτάνει μόνο του με ευκολία τα παιχνίδια του.
Επικίνδυνα σημεία και τι πρέπει να κάνετε
▪ Εξασφαλίστε ότι οι σκάλες δεν είναι απότομες και γυαλιστερές, όπως και τα πατώματα του σπιτιού
▪ Βάλτε ειδικές σημάνσεις στις τζαμαρίες.
▪ Αποφεύγετε καρέκλες ή τραπέζια κοντά στα παράθυρα και δίπλα στα κάγκελα της βεράντας ή του μπαλκονιού.
▪ Χαμηλώστε το θερμοστάτη του θερμοσίφωνα και καλύψτε τις ηλεκτρικές πρίζες.
▪ Μάθετε να αδειάζετε όλα τα ποτήρια με τυχόν υπολείμματα ποτών και μην κυκλοφορείτε απρόσεκτα με ζεστά ροφήματα.
▪ Συνηθίστε να μαγειρεύετε στα πίσω μάτια της κουζίνας έτσι ώστε να μην είναι εύκολο στο παιδί να τραβήξει τις κατσαρόλες.
▪ Μην αφήνετε ξηρούς καρπούς μέσα σε μπολ.
▪ Τοποθετήστε αντιολισθητικό χαλάκι στην μπανιέρα και ακόμη και αν τα παιδιά είναι μεγάλα αφήνετε πάντα την πόρτα του μπάνιου ανοικτή.
▪ Μην αφήνετε άδειες πλαστικές σακούλες σε σημεία προσβάσιμα στα παιδιά.
▪ Αν μπορείτε, τοποθετήστε προστατευτικά κιγκλιδώματα στα μπαλκόνια.
▪ Οταν σιδερώνετε, να μην αφήνετε το σίδερο αναμμένο για να κάνετε άλλες δουλειές.
▪ Τα τσιγάρα, τα φάρμακα, τα απορρυπαντικά και τα εντομοκτόνα να βρίσκονται σε σημεία δυσπρόσιτα για τα παιδιά.
▪ Μαχαίρια, ψαλίδια, βελόνες και όλα τα αιχμηρά αντικείμενα πρέπει να βρίσκονται εκεί όπου τα παιδιά δεν φτάνουν.
▪ Αν το παιδάκι είναι μικρό, χρειάζεται συνεχή επιτήρηση, μην το αφήνετε μόνο του σε επικίνδυνα σημεία μέσα και έξω από το σπίτι.
▪ Το μπαούλο για τα παιδικά παιχνίδια δεν πρέπει να κλείνει με μεντεσέ.
▪ Κλειδώστε το κυνηγετικό σας όπλο, τις σφαίρες, τα σκάγια και το μπαρούτι ή το υπηρεσιακό σας όπλο, αν έχετε.
Το αλλο ακρο
Πού μεγαλώνει, άραγε, το παιδί μας; Με ποιον τρόπο θα αξιολογήσει τα ερεθίσματα που παίρνει από το περιβάλλον και πώς θα τα αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο; Μερικά από τα ερωτήματα που απασχολούν τους γονείς και που τους κάνει πολύ συχνά να είναι περισσότερο ανασφαλείς και προστατευτικοί από ό,τι χρειάζεται. Ετσι, το παιδί το υποδέχεται ένας χώρος που οι ενήλικες, εξαιτίας του φόβου τους, τον έχουν γυμνώσει από ερεθίσματα και αντικείμενα της καθημερινότητας και τα έχουν αντικαταστήσει με παιχνίδια, τα οποία δεν προκαλούν καμία συγκίνηση στα παιδιά.
Εκτός, λοιπόν, από τα βασικά (πρίζες, απορρυπαντικά), οι γονείς συχνά αρχίζουν να καλύπτουν τα πάντα και να μετατρέπουν το σπίτι από ζεστό και φιλόξενο σε χώρο αφιλόξενο και αποστειρωμένο.
Σε έναν τέτοιο χώρο το παιδί καλείται να εξερευνήσει, να ανακαλύψει ή να πειραματιστεί. Πώς, όμως, να πειραματιστεί όταν το σκηνικό που έχει ετοιμαστεί είναι ψεύτικο, άρα δεν έχει κανένα ενδιαφέρον και τίποτα από αυτά που χρειάζεται ένα παιδί προκειμένου να «χτίσει» επιθυμία για γνώση;
Χτίζω τον κόσμο γύρω μου σημαίνει ζω σε έναν πραγματικό χώρο, που μου επιτρέπει με ασφάλεια να αγγίζω, να μετακινώ, να ανοιγοκλείνω ντουλάπια, να μαγειρεύω μαζί με τη μαμά, να πλένω ρούχα μαζί της. Μόνο αν όλα αυτά δεν είναι απαγορευτικά, το σπίτι μετατρέπεται σε τόπο πειραματισμού γεφυρώνοντας το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στις έννοιες μικρός (παιδί) και μεγάλος (ενήλικος). Με τη συμμετοχή στην οργάνωση και τη λειτουργία του σπιτιού, το παιδί ανακαλύπτει το όριο και από μόνο του αρχίζει να ορίζει το επικίνδυνο από το μη ακίνδυνο.
E-TIPOS
