Οσο ο χρόνος για την υποδοχή του 2008 μετρά αντίστροφα, το ζήτημα των παιχνιδιών που θα δωρίσουμε σε παιδιά, ανίψια, βαφτιστήρια και εγγόνια, έρχεται και πάλι στο προσκήνιο. Για πολλούς ενήλικες, η επιλογή είναι απλώς το αποτέλεσμα μίας ερώτησης στα παιδιά τους για το τι τους αρέσει. Οι ειδικοί, όμως, εκτιμούν ότι αυτό δεν είναι αρκετό.
H επιλογή παιχνιδιού θεωρείται εξίσου ή και πιο σοβαρή από την αγορά ενός φαρμάκου. Γιατί αυτό που για έναν ενήλικα δεν είναι παρά ένα πολύχρωμο αντικείμενο, για το παιδί είναι το μέσο για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του, το σημείο επαφής του με τον κόσμο των μεγάλων.
Λειτουργεί σαν μηχανισμός προβολής της φαντασίας του παιδιού και το βοηθά να οργανώσει την κοινωνική ζωή και την προσωπικότητά του. «Οταν ένας γονιός πηγαίνει να αγοράσει ένα φάρμακο, έχει τη βοήθεια του φαρμακοποιού. Οταν όμως πηγαίνει να αγοράσει ένα παιχνίδι, είναι μόνος», εξηγεί ο Γιάννης Κούρος, ψυχίατρος-παιδοψυχολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Ψυχολογικής και Ψυχιατρικής Ενηλίκου και Παιδιού (ΕΨΨΕΠ).
«Αφήνοντάς το να παίζει με σπαθιά και με πιστόλια, ο γονιός πρέπει να περιμένει τη στιγμή που το παιδί θα αποβληθεί από το σχολείο ή θα ακολουθήσει έναν κακό δρόμο. Οι γονείς συνηθίζουν να υποτιμούν τη σημασία αυτών των επιδράσεων, όμως τα πράγματα είναι σοβαρά», συμπληρώνει ο ίδιος.
Ενα παιχνίδι οφείλει να καλλιεργεί τη δημιουργική φαντασία του παιδιού, να δίνει στο παιδί την ευκαιρία να αναπτύξει επιδεξιότητες, κοινωνικότητα, πνευματικές και σωματικές ικανότητες. Μέσω του παιχνιδιού, το παιδί εξερευνά το σώμα του, τις σχέσεις του με τους γονείς, τους συνομηλίκους και τον κόσμο γύρω του. Το παιχνίδι πρέπει να συμβάλλει στην ανάπτυξη της γλώσσας, της κρίσης και της λογικής, καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων όπως η μυϊκή δύναμη, η ισορροπία και ο συντονισμός των κινήσεων.
Αν το παιδί επιμένει στην απόκτηση κάποιου παιχνιδιού που εσείς θεωρείτε ακατάλληλο, οι ειδικοί προτείνουν να μην υποχωρήσετε στην αγορά του, αλλά να εξηγήσετε στο παιδί γιατί δεν μπορείτε να του το πάρετε. Ανάλογη προσοχή πρέπει να δείξετε και στα παιχνίδια που θα έλθουν στο σπίτι από τρίτους. Μη διστάσετε να απομακρύνετε από το παιδί ένα παιχνίδι που κρίνετε ακατάλληλο. Εξηγήστε του όμως και πάλι τους λόγους της απομάκρυνσης.
Συμβουλές για να επιλέξετε το κατάλληλο δώρο
Ο κ. Γιάννης Κούρος και η νηπιαγωγός κ. Πόπη Σταθάκη προτείνουν:
Για τα βρέφη: πάνινα ή μαλακά πλαστικά παιχνίδια σε έντονα χρώματα, που κάνουν μουσική. Αποφύγετε τα λούτρινα, καθώς υπάρχει κίνδυνος να καταπιούν τριχούλες, αλλά και τα παιχνίδια που περιέχουν μικρά κομματάκια.
Για παιδιά από 9 μηνών έως 5 ετών: παιχνίδια κατασκευών, που περιλαμβάνουν μεγάλα τουβλάκια ή ψηφίδες. Δίνουν την ευχαρίστηση στο παιδί ότι κάτι έφτιαξε και το βοηθούν να αναπτύξει την πρωτοβουλία και τη δημιουργικότητά του. Χαρίστε τους κούκλες, αυτοκίνητα, φορτηγά και τρένα, εργαλεία διαφόρων επαγγελμάτων, σετ με ρούχα και δημιουργικά υλικά όπως νερομπογιές, κηρομπογιές.
Για παιδιά 5-8 ετών: επιτραπέζια παιχνίδια, σετ με χειροτεχνίες, κατασκευές και πειράματα, παιχνίδια δραστηριοτήτων που αντιγράφουν τα κανονικά μοντέλα, π.χ. φωτογραφική μηχανή, μικροσκόπιο, τηλεσκόπιο, κιάλια, κομπιούτερ, παιχνίδια που τους μαθαίνουν πώς να κάνουν πράξεις ή να ζωγραφίζουν.
Για παιδιά 8-15 ετών: επιτραπέζια, κονσόλες και ηλεκτρονικά παιχνίδια, αλλά «αποφεύγοντας τα παιχνίδια καταστροφής που παρουσιάζουν μάχες ή τα παιχνίδια που καλλιεργούν την επιθετικότητα - κυρίως των αγοριών», σημειώνει ο κ. Κούρος. Ο ίδιος προτείνει ηλεκτρονικά με θέμα π.χ. το μπάσκετ ή το ποδόσφαιρο, που εντάσσονται στη φυσιολογική έκφραση της επιθετικότητας των αγοριών και τονίζει: «Αποφύγετε τα παιχνίδια με στρατούς ή πληρωμένους δολοφόνους, όπου όσο το παιδί ανεβαίνει επίπεδο, σκοτώνει περισσότερους. Τα παιχνίδια αυτά κάνουν τα παιδιά δυσκοινωνικά και καχύποπτα και τα απομονώνουν από το περιβάλλον τους
