Σύμφωνα με την ανάλυση της ομάδας ClimateHub, οι καύσωνες στην Ευρώπη γίνονται πιο συχνοί, πρώιμοι και έντονοι. Οι θερμοκρασίες έχουν σπάσει ρεκόρ σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ελβετία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με τον υδράργυρο να ξεπερνά τους 40 βαθμούς Κελσίου. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει έναν από τους πιο ακραίους καύσωνες που έχουν καταγραφεί στην ιστορία.
Η ομάδα του ClimateHub, που συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του Ινστιτούτου Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης Κλιματικής Αλλαγής Copernicus C3S, έχει αναλύσει ιστορικά δεδομένα σχετικά με τις ημέρες καύσωνα ανά ευρωπαϊκή χώρα. Όπως προκύπτει, «αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας σταθερής και επιταχυνόμενης αυξητικής τάσης της παγκόσμιας θερμοκρασίας». Τα μακροχρόνια στοιχεία δείχνουν ότι η Ευρώπη εξελίσσεται σε μια ήπειρο δύο ταχυτήτων, με κοινή όμως ανοδική πορεία στη συχνότητα και την ένταση των ακραίων θερμών επεισοδίων.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Η ομάδα του ClimateHub αναφέρει ότι οι χώρες της Νότιας Ευρώπης και των Βαλκανίων καταγράφουν τους υψηλότερους μέσους όρους ημερών καύσωνα. Για παράδειγμα, η Μάλτα και η Βόρεια Μακεδονία παρουσιάζουν παραδοσιακά υψηλά επίπεδα ακραίων θερμοκρασιών. Αντίθετα, χώρες με ιστορικά ήπια καλοκαίρια, όπως η Ολλανδία και η Νορβηγία, βλέπουν τα στατιστικά τους να ανατρέπονται με έντονη μεταβλητότητα.
Στην Κεντρική Ευρώπη, υπάρχει μια σταθερή και στατιστικά σημαντική αύξηση των ημερών καύσωνα, με σαφή επιτάχυνση της κλιματικής πίεσης τα τελευταία χρόνια. Όσον αφορά την Ελλάδα, οι ερευνητές εξηγούν ότι η χώρα ξεκινά από μια πολύ υψηλότερη βάση αναφοράς, καθώς ήδη έχει έναν μεγάλο αριθμό ημερών καύσωνα ετησίως. Συγκεκριμένα, κατά την τριακονταετία 1991–2020, η Ελλάδα παρουσίασε σταθερή θετική τάση αύξησης των ημερών καύσωνα. Η περίοδος 2020–2025 δείχνει ότι οι καύσωνες γίνονται όχι μόνο πιο θερμοί, αλλά και μεγαλύτερης διάρκειας, εμφανιζόμενοι νωρίτερα μέσα στο έτος, γεγονός που επιβαρύνει το οικοσύστημα, το ηλεκτρικό δίκτυο και τον πληθυσμό πριν καν ξεκινήσει ο παραδοσιακός πυρήνας του καλοκαιριού.
Οι συνέπειες του καύσωνα
Η ομάδα του ClimateHub σημειώνει ότι η βάση για τον τρέχοντα πύρινο Ιούνιο είχε ήδη προετοιμαστεί από ένα σπάνιο και έντονο κύμα καύσωνα που έπληξε την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη στο δεύτερο μισό του περασμένου Μαΐου. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η μέση ημερήσια θερμοκρασία σε περιοχές της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης εκτινάχθηκε έως και 10°C με 15°C πάνω από τα κανονικά επίπεδα για την εποχή. Αυτή η απότομη μετάβαση από έναν σχετικά δροσερό Μάιο σε ακραίες θερμοκρασίες οδήγησε σε ιστορικά ρεκόρ σε χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Υπηρεσία Copernicus (C3S) τόνισε ότι η ταχύτητα της θερμικής εισβολής στα τέλη Μαΐου δεν άφησε περιθώριο προσαρμογής στους πληθυσμούς, τις καλλιέργειες και τα τοπικά οικοσυστήματα, επιτείνοντας την ξηρασία και μειώνοντας δραματικά τη ροή των ποταμών στην Κεντρική Ευρώπη.
Η τρέχουσα κατάσταση
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τον καύσωνα που είναι σε εξέλιξη, με την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη να βιώνουν ένα πρωτοφανές κύμα. Σύμφωνα με την ομάδα του ClimateHub, «έως τις 25 Ιουνίου 2026, η Ελβετία κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία Ιουνίου στην ιστορία της με 38°C στη Βασιλεία, καταρρίπτοντας ένα ρεκόρ που κρατούσε από το 1947». Στη Γαλλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 43,8°C, ενώ η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες βρίσκονται υπό πρωτοφανείς κόκκινες προειδοποιήσεις, με τη ζήτηση για ψύξη να φτάνει σε υψηλό 45 ετών.
Αν και το επίκεντρο του τρέχοντος καύσωνα είναι στην Κεντρική Ευρώπη, η Νότια Ευρώπη και η Ελλάδα επηρεάζονται έμμεσα, βιώνοντας παρατεταμένες περιόδους με θερμοκρασίες αισθητά πάνω από τα κανονικά επίπεδα, γεγονός που εντείνει την ξηρασία και αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών πριν από τον Ιούλιο. Οι ερευνητές του ClimateHub τονίζουν ότι οι ευρωπαϊκές πόλεις βιώνουν την ακραία ζέστη πιο έντονα από τις επαρχιακές περιοχές, λόγω της ασφάλτου, του τσιμέντου και της έλλειψης πρασίνου.
