Σύμφωνα με μια νέα εκτενή μελέτη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι άνδρες φαίνεται να διαγιγνώσκονται με καρκίνο σε πιο προχωρημένο στάδιο σε σχέση με τις γυναίκες. Η έρευνα αυτή ανέλυσε περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια περιστατικά που καταγράφηκαν από το 2015 έως το 2022, εστιάζοντας σε 30 διαφορετικούς συμπαγείς όγκους που δεν σχετίζονται με το αναπαραγωγικό σύστημα.
Τα κύρια ευρήματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention», συνοψίζονται από την καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, τη βιολόγο Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και τον καθηγητή Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας, Θάνο Δημόπουλο.
Διαγνώσεις σε προχωρημένα στάδια
Η μελέτη έδειξε ότι οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό στάδιο για 20 διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Σε 16 από αυτούς τους τύπους, οι διαγνώσεις γίνονται συχνά όταν οι όγκοι έχουν ήδη επεκταθεί στους γύρω ιστούς.
Οι μεγαλύτερες διαφορές εντοπίστηκαν στους καρκίνους της γλώσσας, των σιελογόνων αδένων, του στοματοφάρυγγα, του θυρεοειδούς και του στομάχου. Συγκεκριμένα, οι άνδρες είχαν:
- 151% μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο της γλώσσας σε τοπικά προχωρημένο στάδιο - 93% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο των σιελογόνων αδένων - 80% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο του στοματοφάρυγγα - 74% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο του θυρεοειδούς - 67% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο του στομάχου
Κίνδυνος μεταστατικής νόσου
Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και για τους καρκίνους που είχαν ήδη εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος. Οι άνδρες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε μεταστατικό στάδιο για 17 διαφορετικές μορφές καρκίνου, με τις σημαντικότερες διαφορές να αφορούν:
- Καρκίνο της γλώσσας, με 134% μεγαλύτερη πιθανότητα - Καρκίνο του θυρεοειδούς, με 128% - Καρκίνο των σιελογόνων αδένων, με 97% - Καρκίνο του στομάχου, με 56% - Μεταστατικό μελάνωμα, με 50%
Η διάγνωση σε πρώιμο στάδιο είναι καθοριστική για την πορεία της νόσου, καθώς οι πιθανότητες επιβίωσης και οι θεραπευτικές επιλογές είναι καλύτερες όταν ο καρκίνος εντοπίζεται νωρίς.
Εξαιρέσεις και περιορισμοί της μελέτης
Ωστόσο, η τάση αυτή δεν παρατηρήθηκε σε όλες τις μορφές καρκίνου. Για παράδειγμα, οι άνδρες με καρκίνο του λάρυγγα ή της ουροδόχου κύστης είχαν μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε τοπικά προχωρημένο στάδιο. Επίσης, στους καρκίνους της ουροδόχου κύστης, του πρωκτού και του ήπατος, οι άνδρες ήταν λιγότερο πιθανό να λάβουν διάγνωση σε μεταστατικό στάδιο.
Τα αποτελέσματα της μελέτης παρέμειναν παρόμοια ανεξάρτητα από φυλετικές και εθνοτικές ομάδες, καθώς και από περιοχές με διαφορετικά επίπεδα μέσου οικογενειακού εισοδήματος.
Αιτίες καθυστερημένης διάγνωσης
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία για αυτή την καθυστέρηση στη διάγνωση. Ένας πιθανός παράγοντας είναι η μικρότερη συμμετοχή των ανδρών σε προληπτικούς ελέγχους. Στις μορφές καρκίνου που μπορούν να εντοπιστούν μέσω screening, η αποχή από τους τακτικούς ελέγχους μπορεί να οδηγεί σε διάγνωση σε προχωρημένα στάδια.
Επιπλέον, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες επισκέπτονται πιο συχνά τους γιατρούς, γεγονός που δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες για την έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης
Οι ερευνητές τονίζουν τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου. Η τακτική επαφή με επαγγελματίες υγείας, η προσοχή σε επίμονα ή ασυνήθιστα συμπτώματα και η συμμετοχή στους διαθέσιμους προληπτικούς ελέγχους είναι κρίσιμες για τον εντοπισμό της νόσου πριν αυτή προχωρήσει.
Η μελέτη, ωστόσο, είχε κάποιους περιορισμούς, όπως η απουσία πληροφοριών για παράγοντες όπως η ασφαλιστική κάλυψη των ασθενών. Επίσης, σε ορισμένες μορφές της νόσου, έλειπαν πληροφορίες σχετικά με το στάδιο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των περιστατικών.
Παρά τους περιορισμούς αυτούς, τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τους λόγους που οι άνδρες διαγιγνώσκονται συχνότερα σε προχωρημένα στάδια και την ενίσχυση των παρεμβάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε έγκαιρη διάγνωση και καλύτερη επιβίωση.
