Ο χειμώνας είναι εδώ και μαζί του έρχεται και η γνωστή έκφραση που ακούμε συχνά: «Το κρύο σου τρυπάει τα κόκαλα». Πρόκειται για μια φράση που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη δυσφορία που πολλοί νιώθουν όταν η θερμοκρασία πέφτει. Αλλά πώς επηρεάζει πραγματικά το κρύο το ανθρώπινο σώμα και, πιο συγκεκριμένα, τα οστά μας;
Η αντίδραση του σώματος στο κρύο
Το ανθρώπινο σώμα δουλεύει καλύτερα γύρω στους 37°C, αλλά όταν η θερμοκρασία πέφτει, το σώμα λαμβάνει δράση για να προστατευτεί. Τα άκρα, όπως τα χέρια και τα πόδια, μπορεί να γίνουν έως 6°C πιο δροσερά. Οι ηλικιωμένοι τείνουν να αισθάνονται περισσότερο το κρύο, όπως και οι γυναίκες.
Σε συνθήκες ψύχους:
- Η κυκλοφορία του αίματος μειώνεται στα άκρα για να διατηρηθεί η κεντρική θερμοκρασία. - Οι ιστοί συρρικνώνονται και γίνονται πιο άκαμπτοι. - Το αρθρικό υγρό πυκνώνει, προκαλώντας δυσκολία στην κίνηση των αρθρώσεων.
Αυτός είναι ο λόγος που οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα ή ρευματοειδή αρθρίτιδα αισθάνονται συχνά επιδείνωση των συμπτωμάτων τους το χειμώνα.
Τα οστά και η αίσθηση του κρύου
Τα οστά δεν έχουν θερμοϋποδοχείς όπως το δέρμα, αλλά η επιφάνειά τους, γνωστή ως περιόστεο, είναι πλούσια σε νεύρα που αισθάνονται πίεση και τραυματισμό. Η παρατεταμένη έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσει το μήκος και το πάχος των οστών, καθώς και την οστική πυκνότητα.
Η συνδυαστική επίδραση της μειωμένης αιμάτωσης και της αυξημένης ακαμψίας μπορεί να προκαλέσει την αίσθηση του πόνου που πολλοί περιγράφουν ως «κρύο στα κόκαλα».
Η επίδραση της υγρασίας
Η υγρασία επιδεινώνει το αίσθημα του κρύου. Το νερό μεταφέρει τη θερμότητα από το σώμα πολύ πιο γρήγορα από τον αέρα, και έτσι η υγρασία κάνει το κρύο να φαίνεται πιο έντονο. Σε περιοχές με υψηλή υγρασία, όπως η Ελλάδα, οι κρύες ημέρες μπορεί να είναι ιδιαίτερα δυσάρεστες.
Βιταμίνη D και οστική υγεία
Η βιταμίνη D είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία των οστών και την αντίληψη του πόνου. Η ανεπάρκειά της μπορεί να προκαλέσει ραχίτιδα στα παιδιά και οστεομαλακία στους ενήλικες. Παρά την ηλιοφάνεια, πολλοί στην Ελλάδα έχουν ανεπάρκεια βιταμίνης D, ιδιαίτερα το χειμώνα, λόγω μειωμένης έκθεσης στον ήλιο και χρήσης αντηλιακών.
Προστασία από το κρύο
Για να προστατευθείτε από τον χειμερινό μυοσκελετικό πόνο:
- Φορέστε πολλά στρώματα ρούχων. - Κινηθείτε τακτικά. - Διατηρήστε μια καλή θερμιδική πρόσληψη. - Ελέγξτε τα επίπεδα βιταμίνης D σας.
Συμπερασματικά, ενώ τα οστά μας δεν «αισθάνονται» το κρύο όπως το δέρμα, οι μηχανισμοί που ενεργοποιούνται στο σώμα μας σε χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν δυσφορία. Η επιστήμη δείχνει ότι η αίσθηση ότι το κρύο μπαίνει στα κόκαλα δεν είναι απλά μια φαντασία.
Διαβάστε ακόμα: Ονυχοφαγία: Ο κρυφός «εχθρός» των δοντιών – Γιατί ο οδοντίατρος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου
