Πολλοί άνθρωποι βιώνουν το εξής παράδοξο: ξυπνούν μέσα στη νύχτα, κοιτούν το ρολόι και διαπιστώνουν ότι είναι ακριβώς η ίδια ώρα με το προηγούμενο βράδυ (π.χ. 03:00 ή 04:00). Αν και μπορεί να μοιάζει με τυχαίο γεγονός ή «σημάδι», η ψυχολογία και η βιολογία έχουν πολύ συγκεκριμένες εξηγήσεις για αυτό το φαινόμενο.
1. Ο ρόλος του άγχους και της κορτιζόλης
Η πιο συνηθισμένη ώρα για νυχτερινή αφήπνιση είναι μεταξύ 03:00 και 04:00. Αυτό συμβαίνει επειδή εκείνη την ώρα η θερμοκρασία του σώματος αρχίζει να ανεβαίνει και τα επίπεδα της κορτιζόλης (της ορμόνης του στρες) ξεκινούν τη φυσική τους αύξηση για να μας προετοιμάσουν για την ημέρα. Αν είστε στρεσαρισμένοι, η κορτιζόλη «εκτοξεύεται» νωρίτερα, προκαλώντας απότομο ξύπνημα με έντονη διαύγεια ή ανησυχία.
2. Ο κύκλος του ύπνου (REM)
Ο ύπνος μας αποτελείται από κύκλους των 90 λεπτών. Προς το ξημέρωμα, περνάμε περισσότερο χρόνο στο στάδιο REM (ελαφρύς ύπνος με όνειρα). Σε αυτό το στάδιο, ο εγκέφαλος είναι πιο ενεργός και το σώμα πιο ευαίσθητο σε εξωτερικά ερεθίσματα (θορύβους, φως) ή εσωτερικές ενοχλήσεις. Αν ο κύκλος σας ολοκληρώνεται σταθερά μια συγκεκριμένη ώρα, είναι πολύ πιθανό να ξυπνάτε τότε.
3. Η «ψυχολογία της προσμονής»
Ο εγκέφαλός μας διαθέτει ένα εξαιρετικά ακριβές εσωτερικό ρολόι. Αν ξυπνήσετε μία-δύο φορές την ίδια ώρα λόγω στρες, ο εγκέφαλος μπορεί να «προγραμματιστεί» να επαναλάβει αυτή τη συνήθεια. Δημιουργείται μια προσμονή αφήπνισης, όπου το σώμα ξυπνάει από συνήθεια, περιμένοντας ότι «αυτή είναι η ώρα που μένουμε ξύπνιοι».
4. Τι μπορείτε να κάνετε
-
Αποφύγετε το ρολόι: Όταν ξυπνάτε, μην κοιτάτε την ώρα στο κινητό. Η γνώση της ώρας ενεργοποιεί το μαθηματικό κέντρο του εγκεφάλου και προκαλεί άγχος για το πόσος ύπνος απομένει.
-
Η μέθοδος των 20 λεπτών: Αν δεν κοιμηθείτε μέσα σε 20 λεπτά, σηκωθείτε από το κρεβάτι, κάντε κάτι χαλαρωτικό σε χαμηλό φωτισμό και επιστρέψτε μόνο όταν νιώσετε νύστα.
Διαβάστε ακόμα: Προσοχή στην Τσικνοπέμπτη: Ο κρυφός κίνδυνος από τη συρμάτινη βούρτσα καθαρισμού
