Μια υπόθεση που έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη αποκαλύπτεται τις τελευταίες ώρες, καθώς γίνεται γνωστό ότι επτά κλινικές στην Ελλάδα είχαν λάβει δείγματα σπέρματος από Δανό δότη, ο οποίος φέρει μετάλλαξη στο γονίδιο που συνδέεται με πολύ υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Μέχρι στιγμής, τέσσερα παιδιά που γεννήθηκαν από το συγκεκριμένο γενετικό υλικό έχουν νοσήσει.
Έως και 90% πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου
Σύμφωνα με το BBC, που συνέβαλε στην αποκάλυψη της υπόθεσης, ο δότης είχε ξεκινήσει να δίνει σπέρμα το 2005 όταν ήταν ακόμη φοιτητής και είχε περάσει τους προβλεπόμενους ελέγχους. Ωστόσο, τμήμα του DNA του είχε μεταλλαχθεί πριν από τη γέννησή του, επηρεάζοντας το γονίδιο TP53, το οποίο προστατεύει τα κύτταρα από την καρκινογένεση.
Αν και το μεγαλύτερο μέρος του οργανισμού του δεν φέρει τη συγκεκριμένη μετάλλαξη, έως και 20% των σπερματοζωαρίων του την περιέχουν. Τα παιδιά που συλλαμβάνονται από αυτά τα σπερματοζωάρια έχουν τη μετάλλαξη σε όλα τα κύτταρα, κατάσταση γνωστή ως σύνδρομο Li Fraumeni, το οποίο συνδέεται με έως και 90% πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, συχνά σε πολύ μικρή ηλικία. Στις γυναίκες, ο κίνδυνος αφορά και καρκίνο του μαστού.
Η καθηγήτρια γενετικής Κλερ Τέρνμπουλ χαρακτήρισε τη διάγνωση «καταστροφική», αναφερόμενη στην ανάγκη για ετήσιες μαγνητικές τομογραφίες, υπερηχογραφήματα και, σε πολλές περιπτώσεις, προληπτική αφαίρεση μαστών.
«Παιδιά έχουν ήδη πεθάνει»
Η Dr. Edwige Kasper, από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ρουέν, που παρακολουθεί αρκετές από τις επηρεασμένες οικογένειες, δήλωσε ότι πολλά παιδιά έχουν εκδηλώσει καρκινικούς όγκους — ορισμένα περισσότερους από έναν — ενώ κάποια έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους σε πολύ μικρή ηλικία.
Η διασπορά του σπέρματος σε Ευρώπη, Ελλάδα και Κύπρο
Το σπέρμα του δότη διακινήθηκε μέσω της European Sperm Bank και χρησιμοποιήθηκε από 67 κλινικές σε 14 χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Κύπρος. Αν και δεν πουλήθηκε σε κλινικές του Ηνωμένου Βασιλείου, Βρετανίδες ασθενείς που ταξίδεψαν στη Δανία έλαβαν το δείγμα και έχουν ήδη ενημερωθεί.
Σε πολλές χώρες, οι υγειονομικές αρχές έχουν ξεκινήσει διαδικασίες ενημέρωσης των οικογενειών, ζητώντας γονιδιακό έλεγχο για όλα τα παιδιά που έχουν συλληφθεί με το συγκεκριμένο υλικό.
Τι σημαίνει η υπόθεση για όσους εξετάζουν δωρεά σπέρματος
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοιες περιπτώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες και ότι οι αδειοδοτημένες κλινικές εξακολουθούν να αποτελούν την πιο ασφαλή επιλογή λόγω αυστηρών ελέγχων, οι οποίοι συχνά υπερβαίνουν εκείνους που διενεργούνται στους μελλοντικούς πατέρες.
Ωστόσο, ο καθηγητής Allan Pacey προειδοποιεί ότι οι μεγάλες διεθνείς τράπεζες σπέρματος ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο υπερβολικής χρήσης ενός δότη, κάτι που μπορεί να επιτρέψει σε σπάνιες γενετικές μεταλλάξεις να επηρεάσουν μεγάλο αριθμό οικογενειών.
Διαβάστε ακόμα: 5 απλά βήματα για να ξεκινήσεις μια πρωινή ρουτίνα που θα αλλάξει τη ζωή σου
