Υπάρχει μια παλιά ρήση που λέει «η άγνοια είναι ευτυχία» και η σύγχρονη ψυχολογία φαίνεται να την επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό. Παρά το γεγονός ότι η υψηλή νοημοσύνη θεωρείται εφόδιο για την επιτυχία, οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι με υψηλό IQ συχνά παλεύουν με το άγχος, τη μελαγχολία και την αίσθηση του ανικανοποίητου.
Γιατί όμως ο «κοφτερός» νους γίνεται μερικές φορές εμπόδιο στην εσωτερική γαλήνη;
1. Η «κατάρα» της υπερανάλυσης (Overthinking)
Οι ευφυείς άνθρωποι έχουν την τάση να αναλύουν τα πάντα σε βάθος. Κάθε απόφαση, κάθε συζήτηση και κάθε μελλοντικό σενάριο περνάει από το μικροσκόπιο. Αυτό οδηγεί συχνά στην «παράλυση της ανάλυσης», όπου το άτομο εγκλωβίζεται σε αρνητικές σκέψεις και σενάρια αποτυχίας που οι άλλοι απλώς αγνοούν.
2. Υψηλά πρότυπα και προσδοκίες
Όταν έχεις υψηλή νοημοσύνη, οι απαιτήσεις που έχεις από τον εαυτό σου, από τους άλλους, αλλά και από τη ζωή την ίδια, είναι συχνά μη ρεαλιστικές. Η πραγματικότητα σπάνια συμβαδίζει με το ιδανικό που έχει χτίσει ο νους τους, με αποτέλεσμα να νιώθουν συνεχώς απογοητευμένοι από τον κόσμο γύρω τους.
3. Η δυσκολία στην κοινωνική σύνδεση
Οι άνθρωποι με υψηλό IQ συχνά νιώθουν ότι «δεν ταιριάζουν». Δυσκολεύονται να βρουν συνομιλητές που να μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα ή το ίδιο βάθος σκέψης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια εκούσια απομόνωση, η οποία όμως σε βάθος χρόνου τροφοδοτεί τη μοναξιά.
4. Η τάση για υπαρξιακή αναζήτηση
Ενώ ο μέσος άνθρωπος εστιάζει στην καθημερινότητα, ο ευφυής νους τείνει να χάνεται σε υπαρξιακά ερωτήματα: «Ποιο είναι το νόημα της ζωής;», «Γιατί υπάρχει τόση αδικία;». Αυτές οι σκέψεις, αν και πνευματικά ανώτερες, συχνά οδηγούν σε αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «υπαρξιακή κατάθλιψη».
Υπάρχει λύση;
Η ψυχολογία προτείνει στους ανθρώπους με υψηλή νοημοσύνη να εξασκούν το Mindfulness (ενσυνειδητότητα), ώστε να «φρενάρουν» τον νου τους και να εστιάζουν στο παρόν, καθώς και να αποδέχονται ότι το συναίσθημα είναι εξίσου σημαντικό με τη λογική.