Η ψυχολόγος Άντζελα Τζάνου φωτίζει τις πτυχές που κρύβονται πίσω από τις χρωματικές μας προτιμήσεις, εξηγώντας πώς αυτές συνδέονται άμεσα με τη διάθεση, τα συναισθήματα και την έμφυτη ανάγκη για αυτοέκφραση. Η συζήτηση επικεντρώνεται στο αν τα χρώματα που επιλέγουμε μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεσή μας ή αν, αντίθετα, η διάθεσή μας καθορίζει τις χρωματικές μας επιλογές. Παρά τη δημοφιλή έννοια του «dopamine dressing» που προτείνει ότι τα έντονα χρώματα μπορούν να βελτιώσουν τη διάθεση, η ψυχολόγος υπογραμμίζει ότι αυτή η υπόσχεση για αύξηση της ντοπαμίνης δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά.
Το χρώμα ως επικοινωνία και αυτοέκφραση
Όπως επισημαίνει η Άντζελα Τζάνου, το χρώμα δεν αποτελεί ποτέ μια ουδέτερη επιλογή. Λειτουργεί ως μορφή επικοινωνίας ακόμα και πριν προλάβουμε να ανοίξουμε το στόμα μας, να χαιρετήσουμε ή να πούμε το όνομά μας. Ο τρόπος που παρουσιαζόμαστε στον κόσμο είναι ήδη ένας διάλογος με το περιβάλλον μας, μια διαρκής αλληλεπίδραση.
Η απόφαση για το χρώμα που θα φορέσουμε το πρωί, ακόμα και αν γίνεται μισοκοιμισμένοι μπροστά στην ντουλάπα, δεν είναι απλώς μια αισθητική επιλογή. Αντιθέτως, αποτελεί μια δήλωση για το πόσο ορατοί αντέχουμε να είμαστε εκείνη τη συγκεκριμένη ημέρα, αντανακλώντας την εσωτερική μας κατάσταση και τις ανάγκες μας.
Η δυναμική των χρωματικών επιλογών
Οι χρωματικές προτιμήσεις μας δεν είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας, παρόλο που συχνά τείνουμε να το πιστεύουμε – λέγοντας «είμαι τύπος του μαύρου» ή «εγώ φοράω πάντα χρώματα». Στην πραγματικότητα, αποτελούν μια κατάσταση της στιγμής και υπόκεινται σε αλλαγές, ανάλογα με τη διάθεση και τις συνθήκες.
Τα σκούρα χρώματα, για παράδειγμα, λειτουργούν συχνά ως ένα όριο, στέλνοντας το μήνυμα «Κρατάω απόσταση σήμερα, μην έρθετε πολύ κοντά». Αντίθετα, τα έντονα χρώματα μπορεί να αποτελούν πρόσκληση, αλλά όχι πάντα. Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον σημείο, καθώς κάποιος μπορεί να φοράει το πιο φωτεινό και κραυγαλέο χρώμα σε ένα δωμάτιο, ενώ ταυτόχρονα να μην επιθυμεί καμία συζήτηση ή επαφή με τους γύρω του.
Ορατότητα έναντι προσβασιμότητας
Η ψυχολόγος εξηγεί ότι η ορατότητα δεν σημαίνει απαραίτητα προσβασιμότητα. Παρομοιάζει αυτή την κατάσταση με τη φύση, όπου τα πιο έντονα χρώματα σπάνια καλούν σε προσέγγιση. Αντιθέτως, συνήθως μεταφέρουν το ακριβώς αντίθετο μήνυμα: «Με βλέπεις, αλλά μη με αγγίζεις». Αυτή η διάκριση αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της επικοινωνίας μέσω των χρωμάτων και το πώς μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα ή ως πρόκληση, ανάλογα με την πρόθεση του ατόμου.
Η αλήθεια πίσω από το «dopamine dressing»
Ενώ η δημοφιλής ψυχολογία συχνά παρουσιάζει τη σχέση χρωμάτων και διάθεσης με έναν απλοϊκό τρόπο, προτείνοντας «βάλε κίτρινο, νιώσε χαρά», σαν το χρώμα να είναι ένα χάπι, η Άντζελα Τζάνου ξεκαθαρίζει ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «Το χρώμα δεν είναι χάπι».
Το «dopamine dressing» έχει επιστημονικές συγγένειες με την ψυχολογία των χρωμάτων και της ένδυσης, κυρίως μέσω της θεωρίας της γνωστικής συσχέτισης. Ωστόσο, η υπόσχεσή του για άμεση αύξηση της ντοπαμίνης, του νευροδιαβιβαστή που είναι γνωστός ως «ορμόνη της χαράς», δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για μια πιο εις βάθος κατανόηση της ψυχολογίας των χρωμάτων, πέρα από απλουστευτικές ερμηνείες.
Με πληροφορίες από: harpersbazaar.gr