Η παχυσαρκία ενδέχεται να αφήνει μια «μνήμη» στα λιποκύτταρα, σύμφωνα με νέα έρευνα που εστιάζει στον μηχανισμό που διατηρεί την αίσθηση της πείνας ενεργή ακόμα και μετά την απώλεια βάρους. Η ανακάλυψη αυτή προσπαθεί να εξηγήσει γιατί πολλοί άνθρωποι που χάνουν βάρος, είτε μέσω δίαιτας είτε με φαρμακευτική αγωγή, ανακτούν τα χαμένα κιλά όταν διακόπτουν την προσπάθεια.
Ο μηχανισμός της «μνήμης» των κυττάρων
Μια πρόσφατη μελέτη φέρνει στο προσκήνιο μια πιθανή βιολογική εξήγηση για το φαινόμενο της επαναπρόσληψης βάρους. Ο μηχανισμός αυτός μπορεί να ωθεί τα λιποκύτταρα να συνεχίζουν να παράγουν αυξημένες ποσότητες μιας ορμόνης που διεγείρει την όρεξη. Με αυτό τον τρόπο, τα κύτταρα διατηρούν μια «μνήμη» της παχυσαρκίας, ακόμη και μετά την επιτυχή απώλεια βάρους.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, όπως μεταδίδει η Washington Post, ότι τα ευρήματα προέρχονται από πειράματα που διεξήχθησαν σε ποντίκια. Αυτό σημαίνει ότι δεν αποδεικνύεται ακόμη πως ο ίδιος μηχανισμός εξηγεί την επαναπρόσληψη βάρους στους ανθρώπους. Ωστόσο, οι ειδικοί θεωρούν ότι η έρευνα αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την βαθύτερη κατανόηση των κυτταρικών λειτουργιών και των αλλαγών που κρύβονται πίσω από την παχυσαρκία.
Νέες προσεγγίσεις στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Πρόσφατες μελέτες έχουν ήδη αμφισβητήσει την επικρατούσα άποψη ότι η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας αποτελεί την κύρια αιτία της παχυσαρκίας. Αντίθετα, έχουν αναδείξει άλλους βιολογικούς παράγοντες, όπως η μειωμένη παραγωγή της ορμόνης GLP-1, οι οποίοι συνδέονται με συγκεκριμένες μορφές της πάθησης.
Καθώς τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας γίνονται όλο και πιο διαδεδομένα, η κατανόηση του λόγου για τον οποίο πολλοί άνθρωποι ανακτούν βάρος μετά τη διακοπή της αγωγής αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι τα ευρήματα υποδηλώνουν πως η θεραπεία της παχυσαρκίας, πέρα από την απλή απώλεια βάρους, χρειάζεται να αντιμετωπίζει και αυτή τη «βιολογική μνήμη» που υπάρχει στα κύτταρα.
Ο ρόλος της επιγενετικής
Η ιδέα ότι τα κύτταρα μπορούν να διατηρούν μια «μνήμη» των κιλών δεν είναι καινούργια. Οι ερευνητές, ωστόσο, συνεχίζουν τις προσπάθειες για να κατανοήσουν πλήρως τους μηχανισμούς μέσω των οποίων αυτή η μνήμη μπορεί να επηρεάζει την επαναπρόσληψη βάρους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιγενετική εξετάζει αλλαγές στη λειτουργία των γονιδίων που δεν μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA. Συγκεκριμένα, χημικές τροποποιήσεις στο DNA και στις πρωτεΐνες που συνδέονται με αυτό μπορούν να επηρεάσουν ποια γονίδια ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται, επηρεάζοντας έτσι τη συνολική λειτουργία των κυττάρων.
Μια μελέτη του 2024 διερεύνησε πώς η παχυσαρκία μπορεί να προκαλεί τέτοιες επιγενετικές αλλαγές. Τα ευρήματα αυτής της έρευνας έδειξαν ότι τα λιποκύτταρα, τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ποντίκια, διατηρούν επιγενετικές αλλαγές ακόμη και μετά την απώλεια βάρους. Μάλιστα, τα ποντίκια που εμφάνιζαν αυτές τις αλλαγές ξαναέπαιρναν γρήγορα βάρος, αν και οι ερευνητές δεν είχαν ακόμη κατανοήσει πλήρως το «πώς» αυτό συνέβαινε.
Ελπίδα για μελλοντικές θεραπείες
«Αν καταλάβουμε από πού προέρχεται αυτή η ”μνήμη”, ίσως τελικά βρούμε τρόπο να τη σταματήσουμε», δήλωσε ο Σεθ Φιλντ, καθηγητής Ιατρικής με ειδίκευση στην ενδοκρινολογία στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve. Ο κ. Φιλντ είναι ένας από τους συγγραφείς της πρόσφατης μελέτης που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ανακάλυψης για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr