Η επικοινωνία με έναν έφηβο δεν είναι πάντα εύκολη. Συχνά, δεν έχει τόση σημασία μόνο τι θα ειπωθεί, αλλά και το πότε και το πώς. Μπορεί ένα παιδί να μοιραστεί την ιστορία της ημέρας του αυθόρμητα, ενώ λίγα λεπτά αργότερα, μια απλή ερώτηση να αντιμετωπιστεί ως σοβαρό αδίκημα.
Κάτω από τις αντιδράσεις, τα βλέμματα και τις σύντομες απαντήσεις, κρύβεται ένα παιδί που εξακολουθεί να χρειάζεται τους γονείς του, αλλά όχι πάντα με τον τρόπο που αυτοί νομίζουν. Εκεί ακριβώς εντοπίζονται και τα περισσότερα λάθη στην επικοινωνία.
Όταν δίνουμε άμεσα λύσεις
Οι γονείς, έχοντας βιώσει περισσότερα και έχοντας κάνει τα δικά τους λάθη, συχνά βλέπουν την «καταστροφή» να έρχεται από μακριά. Όταν ένας έφηβος αναφέρει έναν τσακωμό με φίλο, η άμεση αντίδραση μπορεί να είναι: «Ξέρεις τι πρέπει να κάνεις…». Ωστόσο, ο έφηβος μπορεί απλώς να θέλει να πει την ιστορία του και να τον ακούσουν.
Δεν χρειάζεται πάντα να του εξηγούμε τη ζωή πριν προλάβει να τελειώσει τη δική του πρόταση. Η ανάγκη για άμεση επίλυση προβλημάτων από την πλευρά των γονέων μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά στην ανοιχτή επικοινωνία.
Η παγίδα του «πρέπει»
Οι εκφράσεις όπως «Πρέπει να διαβάσεις», «Πρέπει να αφήσεις το κινητό» ή «Πρέπει να κοιμηθείς» ακούγονται σαν συμβουλές στα αυτιά των γονέων. Αντίθετα, ο έφηβος τις αντιλαμβάνεται ως: «Δεν ξέρεις να διαχειρίζεσαι τη ζωή σου». Αυτό συχνά οδηγεί σε «κλείσιμο» της επικοινωνίας.
Η ανάγκη του εφήβου να νιώθει ότι έχει λόγο στη ζωή του είναι τεράστια. Ακόμη κι όταν οι γονείς είναι σίγουροι ότι το «πρέπει» τους είναι σωστό, το ζήτημα δεν είναι πάντα αν έχουν δίκιο, αλλά αν θέλουν να τους ακούσει ο έφηβος.
Λύσεις ή χώρος;
Πολλές φορές, ο έφηβος δεν ζητάει λύση με εντολές όπως «Κάνε αυτό» ή «Άλλαξε παρέες». Αντίθετα, ζητάει χώρο και κατανόηση. Μια πολύ χρήσιμη ερώτηση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι: «Θες να σου πω τι θα έκανα εγώ ή θέλεις απλώς να σε ακούσω;».
Η «συνέντευξη» και η υποτίμηση των συναισθημάτων
Οι έφηβοι τείνουν να μιλούν περισσότερο όταν δεν αισθάνονται ότι τους κάνουμε «συνέντευξη». Στιγμές στο αυτοκίνητο, στην κουζίνα ή σε μια βόλτα μπορούν να αποδειχθούν πιο παραγωγικές για την επικοινωνία.
Επίσης, η υποτίμηση των συναισθημάτων τους με φράσεις όπως «Έλα μωρέ, θα περάσει» ή «Σιγά, δεν έγινε και κάτι» μπορεί να είναι επιζήμια. Για τους γονείς μπορεί πράγματι να μην είναι κάτι σημαντικό, αλλά για τον έφηβο μπορεί να είναι «όλος του ο κόσμος». Δεν χρειάζεται να θεωρούμε κάτι τεράστιο για να σεβαστούμε ότι ο άλλος το βιώνει ως τέτοιο. Η καλύτερη απάντηση είναι συχνά: «Το καταλαβαίνω. Πρέπει να σε στενοχώρησε πολύ», χωρίς κανένα «αλλά».
Όταν μοιράζονται κάτι ευαίσθητο
Μια από τις πιο επικίνδυνες καταστάσεις είναι όταν ο έφηβος μοιράζεται κάτι που τον ντροπιάζει, τον φοβίζει ή τον εκθέτει. Σε αυτές τις στιγμές, η εμπιστοσύνη είναι καθοριστική και ο τρόπος που αντιδρούν οι γονείς μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη μελλοντική επικοινωνία.
Με πληροφορίες από: tovima.gr