Η σχέση με τα εγγόνια μπορεί να είναι ευεργετική για τους παππούδες και τις γιαγιάδες, αρκεί η συμμετοχή στο μεγάλωμά τους να μην μετατρέπεται σε καθημερινή υποχρέωση. Η διάκριση μεταξύ του ρόλου του παππού/γιαγιάς και του να γίνεσαι γονέας για δεύτερη φορά είναι σημαντική, καθώς οι σύγχρονες συνθήκες συχνά ωθούν προς τη δεύτερη κατάσταση.
Η μεταβαλλόμενη έννοια της τρίτης ηλικίας
Η 1η Οκτωβρίου, Διεθνής Ημέρα Ηλικιωμένων, αποτελεί μια αφορμή για να αναλογιστούμε τον σημερινό ορισμό του «ηλικιωμένου». Κάποτε, η τρίτη ηλικία συνδεόταν άμεσα με τη συνταξιοδότηση και την αποχώρηση από την ενεργό ζωή. Ωστόσο, στις μέρες μας, καθώς οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, εργάζονται για μεγαλύτερο διάστημα και παραμένουν δραστήριοι σε προχωρημένες ηλικίες, αυτό το όριο συνεχώς μετακινείται.
Οι παππούδες και οι γιαγιάδες αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής. Πολλοί συνεχίζουν να εργάζονται, παρέχουν οικονομική στήριξη στα παιδιά τους και ταυτόχρονα συμμετέπουν ενεργά στην ανατροφή των εγγονιών τους. Ωστόσο, όσο πιο δραστήριοι παραμένουν, τόσο περισσότερες προσδοκίες φαίνεται να δημιουργούνται από το περιβάλλον τους.
Προσωπικά σχέδια και οικογενειακές ανάγκες
Ένα ζευγάρι, για παράδειγμα, είχε σχεδιάσει τη συνταξιοδότησή του με στόχο να γνωρίσει νέους ανθρώπους, να ταξιδέψει, να προσφέρει εθελοντική εργασία και να απολαύσει τον ελεύθερο χρόνο του. Οκτώ μήνες αργότερα, η κόρη τους τηλεφώνησε, ανακοινώνοντας ότι περίμενε παιδί, βρισκόταν σε λίστες αναμονής για βρεφονηπιακό σταθμό και έπρεπε να επιστρέψει στη δουλειά έξι εβδομάδες μετά τη γέννα.
Σήμερα, στα 74 της, η γιαγιά φροντίζει το δεύτερο παιδί της κόρης της, ενώ το πρώτο πηγαίνει στον παιδικό σταθμό. Έχει ξαναζήσει καταστάσεις όπως αρρώστιες μέσα στη νύχτα, ξεσπάσματα, οδοντοφυΐα, φαγητά στο πάτωμα και τη χρήση του γιογιό. Όλα αυτά συμβαίνουν αφού έχει ήδη μεγαλώσει τρία δικά της παιδιά.
Η μεταφορά του βάρους της φροντίδας
Πίσω από τέτοιες ιστορίες κρύβεται μια βαθύτερη κοινωνική αλλαγή. Οι γονείς εργάζονται, το κόστος της οργανωμένης φροντίδας των παιδιών είναι υψηλό και οι κοινωνικές δομές παρουσιάζουν σημαντικά κενά. Ως αποτέλεσμα, ένα μέρος του βάρους της φροντίδας, το οποίο δυσκολεύονται να επωμιστούν οι εργαζόμενοι γονείς, μεταφέρεται εντός της οικογένειας, στους παππούδες και κυρίως στις γιαγιάδες.
Μια δημοσκόπηση της The Harris Poll στις ΗΠΑ το 2023 έδειξε ότι περισσότεροι από 4 στους 10 εργαζόμενους γονείς βασίζονταν στη γιαγιά για τη φροντίδα των παιδιών. Από αυτούς, το 67% δήλωσε ότι υπήρξαν στιγμές που θα μπορούσαν να είχαν χάσει τη δουλειά τους χωρίς τη βοήθειά της.
Διαφορές στην ενεργό συμμετοχή
Η ενεργή συμμετοχή των παππούδων δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις οικογένειες. Η συμβίωση πολλών γενεών είναι πιο συχνή σε ορισμένες φυλετικές και κοινωνικές ομάδες. Ωστόσο, η έντονη συμμετοχή των παππούδων παρατηρείται σε διαφορετικά κοινωνικά και οικονομικά στρώματα. Η πιο σταθερή διαφορά αφορά στο φύλο, καθώς οι γιαγιάδες αναλαμβάνουν ένα πολύ μεγαλύτερο μέρος της φροντίδας σε σύγκριση με τους παππούδες.
«Δέχομαι τόσο μεγάλη πίεση να αφήσω τη δουλειά μου και να φροντίσω αυτά τα εγγόνια», δήλωσε μία γυναίκα σε ερευνήτρια. «Και εάν ήμουν άνδρας, κανείς δεν θα μου το ζητούσαν καν». Αυτή η φράση αντικατοπτρίζει μια κοινή πραγματικότητα.
Με πληροφορίες από: ertnews.gr