Οι οθόνες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών, με τηλεοράσεις, tablet, κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές και βιντεοπαιχνίδια να βρίσκονται γύρω τους από πολύ μικρή ηλικία. Μια νέα, εκτεταμένη μελέτη, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα από σχεδόν 3 εκατομμύρια παιδιά σε 64 χώρες, επανέφερε τη συζήτηση σχετικά με το πώς ο χρόνος αυτός επηρεάζει την ανάπτυξη των παιδιών.
Τα ευρήματα της έρευνας
Οι ερευνητές της μελέτης διαπίστωσαν ότι όσο περισσότερο χρόνο περνάει ένα παιδί μπροστά στις οθόνες, τόσο χαμηλότερες επιδόσεις έχει σε σημαντικούς τομείς της ανάπτυξής του. Αυτοί οι τομείς περιλαμβάνουν τη μάθηση, την ομιλία, τη συμπεριφορά και τη διαχείριση των συναισθημάτων.
Είναι σημαντικό να τονιστεί, ωστόσο, ότι οι ειδικοί αναγνωρίζουν πως η μελέτη καταδεικνύει μια συσχέτιση και όχι μια άμεση αιτιώδη σχέση, δηλαδή ότι οι οθόνες από μόνες τους προκαλούν προβλήματα στην ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, δεν προτρέπουν τους γονείς να απομακρύνουν πλήρως τα tablet και τα κινητά από τη ζωή των παιδιών τους.
Η άποψη της επικεφαλής συγγραφέως
Η Sheri Madigan, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, παρουσίασε τα αποτελέσματα της έρευνας. Όπως δήλωσε, «διαπιστώσαμε ότι, συνολικά, ο περισσότερος χρόνος μπροστά στις οθόνες συνδεόταν με χαμηλότερες επιδόσεις των παιδιών σε αρκετούς τομείς της ανάπτυξής τους, όπως ο τρόπος με τον οποίο σκέφτονται, μαθαίνουν, μιλούν, συμπεριφέρονται και ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους».
Η αλλαγή στην αλληλεπίδραση με τις οθόνες
Η καθηγήτρια Madigan συνέκρινε τα δεδομένα του παρελθόντος με τα σημερινά στοιχεία, επισημαίνοντας μια σημαντική διαφορά. «Πριν από 20 χρόνια, ένα παιδί μπορεί να περνούσε μία ώρα βλέποντας ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα. Σήμερα, οι συσκευές βρίσκονται παντού, τις έχουμε στα χέρια μας και είναι, επίσης, διαδραστικές, ελκυστικές και προσαρμοσμένες στον κάθε χρήστη», εξήγησε.
Η βασική αλλαγή έγκειται στο ότι πλέον ένα παιδί δεν παρακολουθεί απλώς παθητικά κάτι στην τηλεόραση, αλλά μπορεί να παίζει, να επικοινωνεί, να βλέπει βίντεο, να χρησιμοποιεί εφαρμογές και να αλληλεπιδρά συνεχώς με το περιεχόμενο. Αυτή η διαδραστικότητα αποτελεί ένα κεντρικό σημείο της έρευνας.
Η συμβολή και οι περιορισμοί των ψηφιακών τεχνολογιών
Παρά τις συσχετίσεις που εντοπίστηκαν, οι ειδικοί δεν προτρέπουν τους γονείς να εξαφανίσουν τις οθόνες. Η Sheri Madigan τόνισε ότι «οι γονείς δεν θα πρέπει να καταλήξουν στο συμπέρασμα, ότι οι οθόνες είναι από τη φύση τους βλαβερές για τα παιδιά».
Αντιθέτως, εξήγησε ότι «οι ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία για να υποστηρίξουν τη μάθηση, τη δημιουργικότητα και την επικοινωνία των παιδιών». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι μπορούν επίσης «να περιορίσουν τον χρόνο που χρειάζονται τα παιδιά για να αναπτυχθούν σωστά, όπως ακόμα και βασικές ανάγκες τους, ύπνος, σωματική δραστηριότητα, ανθρώπινη επαφή».
Πρακτικές προτάσεις για τις οικογένειες
Για πολλές οικογένειες, ένα καλό σημείο εκκίνησης για τη διαχείριση του χρόνου μπροστά στις οθόνες είναι η καθιέρωση γευμάτων χωρίς συσκευές. Εναλλακτικά, μπορούν να δημιουργήσουν μια συγκεκριμένη ώρα μέσα στην ημέρα που θα είναι αφιερωμένη σε δραστηριότητες χωρίς οθόνες, προωθώντας έτσι την ισορροπία στην καθημερινότητα των παιδιών.
Με πληροφορίες από: jenny.gr