Όταν κάποιος έχει επενδύσει σημαντικό χρόνο, ενέργεια, προσπάθεια και συναίσθημα σε μια σχέση, μπορεί να δυσκολεύεται να αποχωρήσει. Η σκέψη ότι όλα όσα δόθηκαν θα πάνε χαμένα, κρατά πολλούς εγκλωβισμένους σε καταστάσεις που έχουν ουσιαστικά τελειώσει. Αυτή η συμπεριφορά είναι γνωστή ως «πλάνη του χαμένου κόστους».
Πολλοί άνθρωποι σε μακροχρόνιες σχέσεις εκφράζουν την ίδια φράση: «Μα έχουμε περάσει ήδη τόσα χρόνια μαζί! Αν φύγω τώρα, όλος αυτός ο χρόνος και η προσπάθεια θα πάνε χαμένα». Αυτή η λογική τους οδηγεί να παραμένουν σε μια σχέση εξαιτίας του παρελθόντος, αντί να αξιολογούν την τρέχουσα κατάσταση και τις μελλοντικές της προοπτικές.
Τι είναι η «πλάνη του χαμένου κόστους»;
Η «πλάνη του χαμένου κόστους» περιγράφει την τάση να συνεχίζουμε μια προσπάθεια ή μια επένδυση, όχι επειδή είναι επωφελής στο παρόν, αλλά επειδή έχουμε ήδη επενδύσει σε αυτήν στο παρελθόν. Στις σχέσεις, αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να παραμένει δεσμευμένος λόγω του χρόνου και της ενέργειας που έχει ήδη δώσει, φοβούμενος ότι αυτά θα «χαθούν» αν αποχωρήσει.
Οι θεραπευτές σχέσεων χρησιμοποιούν αυτόν τον όρο για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν πότε παραμένουν σε μια σχέση από υποχρέωση και όχι επειδή το επιλέγουν πραγματικά. Η πλάνη αυτή εμποδίζει την αντικειμενική αξιολόγηση της σχέσης στο παρόν, καθώς το βάρος του παρελθόντος επισκιάζει την πραγματικότητα.
Διάρκεια και ποιότητα μιας σχέσης
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η διάρκεια μιας σχέσης δεν καθορίζει την ποιότητά της. Μια σχέση μπορεί να είναι ουσιαστική και να προσφέρει πολλά, ακόμη κι αν δεν κρατήσει πολλά χρόνια. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συναισθηματική ασφάλεια, η καλή επικοινωνία και ο αμοιβαίος σεβασμός που υπάρχουν μέσα σε αυτήν.
Η πεποίθηση ότι η παραμονή σε μια σχέση για χρόνια αποτελεί απόδειξη αφοσίωσης ή δύναμης μπορεί να κάνει έναν χωρισμό να μοιάζει με αποτυχία. Ωστόσο, το πιο κρίσιμο ερώτημα είναι αν η σχέση εξακολουθεί να ωφελεί το άτομο σήμερα. Οι υγιείς σχέσεις δεν βασίζονται στο παρελθόν για να δικαιολογήσουν τη δέσμευση στο παρόν.
Αναγνωρίζοντας την επίδραση
Αν κάποιος βρίσκεται σε μια μακροχρόνια σχέση, μπορεί να είναι δύσκολο να διακρίνει αν η «πλάνη του χαμένου κόστους» επηρεάζει την απόφασή του να παραμείνει. Οι ειδικοί στις σχέσεις προτείνουν να στραφεί κανείς προς τον εαυτό του και να αναρωτηθεί ειλικρινά τους λόγους της παραμονής του.
Αν οι σκέψεις που προκύπτουν δημιουργούν χαρά και αίσθηση σύνδεσης, τότε η σχέση πιθανότατα παραμένει ζωντανή και υγιής. Αν όμως αυτές οι σκέψεις προκαλούν αμφιβολία και οδηγούν στη συνειδητοποίηση ότι η παραμονή οφείλεται σε όσα έχουν ήδη επενδυθεί, τότε είναι σημαντικό να το λάβει κανείς σοβαρά υπόψη. Ο χρόνος που έχει περάσει μαζί με τον σύντροφο μπορεί να ήταν σημαντικός, αλλά, όπως επισημαίνει σεξολόγος και θεραπεύτρια γάμου και οικογένειας, είναι κρίσιμο να αναρωτηθεί κανείς γιατί παραμένει και τι του κοστίζει αυτό σήμερα.
Με πληροφορίες από: ladylike.gr