Οι παιδικές ζωγραφιές και τα σχολικά βραβεία που συχνά κοσμούν την πόρτα του ψυγείου αποτελούν ένα γνώριμο χαρακτηριστικό σε πολλές οικογένειες. Ωστόσο, πέρα από την απλή επίδειξη υπερηφάνειας, η ψυχολογία αποκαλύπτει ότι αυτή η συνήθεια κρύβει βαθύτερα μηνύματα. Μέσω αυτής της πρακτικής, οι γονείς μπορούν να μεταδώσουν στα παιδιά τους σημαντικά μηνύματα σχετικά με την προσπάθεια, την αναγνώριση και την αίσθηση του ανήκειν στην οικογένεια.
Το ψυγείο ως πίνακας ανακοινώσεων
Για πολλούς γονείς, το ψυγείο λειτουργεί σαν ένας μικρός, προσωπικός πίνακας ανακοινώσεων. Μια ζωγραφιά που φέρνει το παιδί από το σχολείο, ένα μετάλλιο που κέρδισε σε έναν αγώνα ή ένα πιστοποιητικό συμμετοχής βρίσκουν συχνά μια περίοπτη θέση στην κουζίνα. Αυτή η κίνηση, αν και αρχικά φαίνεται ως μια απλή εκδήλωση γονικής υπερηφάνειας, έχει μια πιο ουσιαστική ψυχολογική διάσταση.
Η προβολή ενός παιδικού επιτεύγματος με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δείξει στο παιδί ότι η προσπάθεια και η δημιουργικότητά του έχουν γίνει αντιληπτές. Επιπλέον, του μεταφέρει το μήνυμα ότι αυτά που δημιουργεί και επιτυγχάνει έχουν αξία για τους γονείς του και την οικογένεια.
Η σημασία της αναγνώρισης στην ανάπτυξη των παιδιών
Τα παιδιά διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την εικόνα που έχουν για τις ικανότητές τους μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με τους γονείς τους και άλλους σημαντικούς ενήλικες. Η αναγνώριση της προσπάθειάς τους παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
Σχετική έρευνα, που διεξήχθη από την Elizabeth Gunderson, την Carol Dweck και τους συνεργάτες τους, έχει εξετάσει τη σπουδαιότητα του «επαίνου της διαδικασίας». Αυτός ο τύπος επαίνου εστιάζει στην αναγνώριση της προσπάθειας, των στρατηγικών που χρησιμοποιεί το παιδί και της επιμονής του, αντί να δίνει έμφαση σε μια έμφυτη ικανότητα.
Τα ευρήματα αυτής της έρευνας συνέδεσαν τον έπαινο που εστιάζει στη διαδικασία κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής με μεταγενέστερες πεποιθήσεις των παιδιών. Συγκεκριμένα, έδειξαν ότι τα παιδιά που λάμβαναν τέτοιου είδους έπαινο πίστευαν αργότερα ότι οι ικανότητές τους μπορούν να αναπτυχθούν μέσα από την προσπάθεια και τη μάθηση.
Έμμεση αναγνώριση και ψυχολογικές ανάγκες
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η τοποθέτηση μιας ζωγραφιάς στο ψυγείο δεν ταυτίζεται με τον λεκτικό έπαινο. Δεν υπάρχουν επίσης στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι από μόνη της μπορεί να δημιουργήσει μια «νοοτροπία ανάπτυξης» στα παιδιά.
Ωστόσο, η πράξη αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως μια έμμεση μορφή αναγνώρισης. Το παιδί βλέπει τη δημιουργία του σε ένα σημείο του σπιτιού που χρησιμοποιείται καθημερινά από όλους τους κατοίκους. Με αυτόν τον τρόπο, λαμβάνει ένα απλό αλλά ισχυρό μήνυμα: «Αυτό που έκανες το προσέξαμε και έχει σημασία για εμάς».
Η Θεωρία Αυτοπροσδιορισμού, η οποία αναπτύχθηκε από τους ψυχολόγους Edward Deci και Richard Ryan, υπογραμμίζει τρεις βασικές ψυχολογικές ανάγκες: την ικανότητα, την αυτονομία και τη συνάφεια. Η αναγνώριση των επιτευγμάτων ενός παιδιού, ακόμα και με την απλή κίνηση της ανάρτησης μιας ζωγραφιάς, μπορεί να συμβάλει στην ικανοποίηση αυτών των αναγκών.
Με πληροφορίες από: dnews.gr