Η καθημερινότητά μας έχει μεταμορφωθεί από την παρουσία των κινητών τηλεφώνων, φέρνοντας μαζί της νέες συμπεριφορές που, σε ορισμένες περιπτώσεις, εξελίσσονται σε ψηφιακές εξαρτήσεις. Εάν κάποιος δυσκολεύεται να αποχωριστεί τη συσκευή του έστω και για λίγα λεπτά, χάνει την αίσθηση του χρόνου σκρολάροντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή συνεχίζει να διαβάζει δυσάρεστες ειδήσεις παρά το άγχος που του προκαλούν, τότε βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σύγχρονο φαινόμενο.
Η ψηφιακή ζωή και οι επιπτώσεις της
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο ψηφιακός κόσμος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας και μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Ωστόσο, το πρόβλημα ανακύπτει όταν η χρήση του γίνεται ανεξέλεγκτη, οδηγώντας σε δυσλειτουργία.
Αυτή η ανεξέλεγκτη χρήση μπορεί να εκτοπίσει βασικές πτυχές της καθημερινότητας, όπως τον ύπνο, την εργασία, τη μελέτη, τις προσωπικές σχέσεις ή τη φυσική δραστηριότητα, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής.
Η επίσημη διάγνωση: διαταραχή παιχνιδιού
Η έρευνα στον τομέα των ψηφιακών συμπεριφορών έχει αρχίσει να δίνει ονόματα σε πολλά από αυτά τα φαινόμενα. Η πρώτη πραγματική διάγνωση που έχει αναγνωριστεί επίσημα είναι η διαταραχή παιχνιδιού (gaming disorder).
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την έχει συμπεριλάβει στη Διεθνή Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-11). Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από την απώλεια ελέγχου πάνω στο παιχνίδι, την αυξημένη προτεραιότητα που δίνεται σε αυτό έναντι άλλων δραστηριοτήτων, καθώς και τη συνέχιση της συμπεριφοράς παρά τις αρνητικές συνέπειες.
Για να τεθεί η διάγνωση, απαιτείται σημαντικός αντίκτυπος στην προσωπική, οικογενειακή, κοινωνική, σχολική ή επαγγελματική ζωή του ατόμου, ο οποίος να διαρκεί γενικά για τουλάχιστον 12 μήνες.
Η προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Στην περίπτωση του εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Αν και συχνά αναφέρεται στην έρευνα ως προβληματική χρήση ή διαταραχή χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δεν αποτελεί επί του παρόντος ανεξάρτητη διάγνωση κατά το ICD-11, όπως συμβαίνει με τη διαταραχή παιχνιδιού.
Παρόλα αυτά, το φαινόμενο έχει μελετηθεί εκτενώς και παρουσιάζει αρκετά διαισθητικά σημάδια. Αυτά περιλαμβάνουν την επιθυμία διακοπής της χρήσης χωρίς να είναι εφικτό, την υπερβολική παραμονή στο διαδίκτυο σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό και την έντονη ανάγκη ελέγχου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Επιπλέον, χαρακτηριστικά σημάδια είναι η παραμέληση άλλων δραστηριοτήτων, ο εκνευρισμός του ατόμου και των γύρω του όταν δεν έχει πρόσβαση στις πλατφόρμες, καθώς και η συνέχιση της χρήσης παρά τα προβλήματα που αυτή προκαλεί. Τα αμερόληπτα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί για το φαινόμενο είναι εντυπωσιακά.
Με πληροφορίες από: ot.gr