ΖΩΗ

Ο κανόνας του οκτάωρου ύπνου αμφισβητείται από νέα μελέτη

Κωνσταντίνα Κοσμά
30-08-26

Ο καθιερωμένος κανόνας των οκτώ ωρών ύπνου, που για δεκαετίες αποτελούσε την απάντηση στο ερώτημα της ιδανικής διάρκειας, τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση από την επιστημονική κοινότητα. Νέα επιστημονικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι οι οκτώ ώρες ενδέχεται να μην αποτελούν την ιδανική διάρκεια ύπνου για όλους, όπως αναδεικνύει μια πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain Medicine.

Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον πού βρίσκεται τελικά η ιδανική διάρκεια ύπνου για την υγεία, καθώς η αντίληψη αυτή έχει τις ρίζες της στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν επικράτησε η ιδέα των οκτώ ωρών εργασίας, οκτώ ωρών αναψυχής και οκτώ ωρών ύπνου.

Η καταγωγή του «οκτάωρου» ύπνου

Η ιδέα ότι ένας ενήλικας χρειάζεται οκτώ ώρες ύπνου έχει μια μακρά ιστορία, που ξεκινά από τα μέσα του 19ου αιώνα. Εκείνη την περίοδο, διαμορφώθηκε ένα πρότυπο καθημερινότητας που χώριζε το εικοσιτετράωρο σε τρία ίσα μέρη: οκτώ ώρες για την εργασία, οκτώ ώρες για την αναψυχή και οκτώ ώρες για τον ύπνο.

Αυτή η διαίρεση καθιερώθηκε ως ένας γενικός κανόνας, επηρεάζοντας τις συστάσεις για την υγεία και την ευεξία για πολλές δεκαετίες. Ωστόσο, η σύγχρονη έρευνα αρχίζει να εξετάζει αν αυτό το πρότυπο ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπινου οργανισμού.

Νέα επιστημονικά δεδομένα

Μια νέα ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain Medicine, επισημαίνει ότι ολοένα και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία αμφισβητούν τον απόλυτο κανόνα των οκτώ ωρών ύπνου. Για να κατανοήσουν καλύτερα τις φυσιολογικές συνήθειες ύπνου των ανθρώπων, οι ερευνητές στράφηκαν στη μελέτη κοινοτήτων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.

Οι κοινότητες αυτές επιλέχθηκαν επειδή ο τρόπος ζωής τους βρίσκεται πιο κοντά σε εκείνον των προγόνων μας και έχουν ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση σε τεχνητό φωτισμό, παράγοντες που θεωρούνται κρίσιμοι για τη διαμόρφωση των φυσικών κύκλων ύπνου.

Πόσο κοιμούνται οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες

Σε μία από τις πρώτες μελέτες που διεξήχθησαν στο πλαίσιο αυτής της έρευνας, οι επιστήμονες παρατήρησαν ανθρώπους στην Τανζανία, τη Ναμίμπια και τη Βολιβία. Αυτές οι κοινότητες, των οποίων η καθημερινότητα απέχει σημαντικά από τον σύγχρονο τρόπο ζωής, κοιμούνταν κατά μέσο όρο από 5,7 έως 7,1 ώρες κάθε βράδυ.

Η σχετικά μικρή διάρκεια του ύπνου τους δεν μπορούσε να αποδοθεί σε σύγχρονους παράγοντες, όπως ο θόρυβος της κυκλοφορίας, η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, το στρες ή η υπερβολική έκθεση σε τεχνητό φως κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επιπλέον, οι άνθρωποι αυτοί δεν προσπαθούσαν να αναπληρώσουν τον βραδινό ύπνο με πολύωρους μεσημεριανούς υπνάκους, και χωρίς ξυπνητήρι, είχαν την τάση να ξυπνούν κοντά στην αυγή, ανεξάρτητα από την ημέρα της εβδομάδας. Μια πρόσφατη ανάλυση, όπως σημειώνεται στον Independent, υπολόγισε ότι ο μέσος όρος ύπνου σε προβιομηχανικές κοινωνίες ανέρχεται σε περίπου 6,4 ώρες, αν και η ακριβής διάρκεια διαφέρει ανάλογα με τον τρόπο μέτρησης, τον τόπο διαμονής, την εποχή και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Προβληματισμοί και υποθέσεις

Τα ευρήματα αυτά εγείρουν το ερώτημα εάν οι οκτώ ώρες ύπνου είναι υπερβολικές. Ωστόσο, οι μελέτες αυτές βασίζονται σε μια σημαντική υπόθεση: ότι η διάρκεια του φυσικού ύπνου των ανθρώπων αντιστοιχεί ακριβώς στη διάρκεια που πραγματικά χρειάζονται. Αυτό προϋποθέτει ότι οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες δεν αντιμετωπίζουν άγχος, φορτωμένο πρόγραμμα ή άλλες πιέσεις που επηρεάζουν τον ύπνο.

Δεν γνωρίζουμε, επίσης, εάν οι άνθρωποι αυτών των κοινωνιών αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα υγείας που συνδέονται με τον ανεπαρκή ύπνο στις σύγχρονες κοινωνίες. Επομένως, το γεγονός ότι κοιμούνται λιγότερο δεν αποτελεί απαραίτητα ένα τόσο ισχυρό επιχείρημα εναντίον του οκτάωρου όσο μπορεί αρχικά να φαίνεται. Πρόσθετα στοιχεία έχουν προκύψει από μεγάλες μελέτες που εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στον ύπνο και την υγεία στις βιομηχανοποιημένες κοινωνίες, σύμφωνα πάντα με ειδικούς στον Independent.

Με πληροφορίες από: newsbeast.gr