Την χρησιμοποιούμε καθημερινά, τη βάζουμε κατευθείαν στο στόμα μας και όμως σπάνια τη σκεφτόμαστε: η οδοντόβουρτσα είναι ένα από τα πιο «ύπουλα» αντικείμενα του μπάνιου. Παρότι μοιάζει ακίνδυνη, μπορεί να φιλοξενεί έως και 100 εκατομμύρια βακτήρια, ανάμεσά τους E. coli και σταφυλόκοκκο.
Και τα νέα γίνονται ακόμη πιο δυσάρεστα: σε αρκετές περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί ακόμη και μικρόβια κοπράνων.
Πώς φτάνουν τα μικρόβια στην οδοντόβουρτσα
Ένα μεγάλο μέρος της μόλυνσης προέρχεται από το λεγόμενο «σύννεφο της τουαλέτας». Όταν τραβάμε το καζανάκι, ένα αόρατο νέφος βακτηρίων εκτοξεύεται στον αέρα και μπορεί να ταξιδέψει έως και τέσσερα μέτρα, σύμφωνα με τον μικροβιολόγο Philip Tierno (Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης). Αν το καπάκι της λεκάνης είναι ανοιχτό, τα βακτήρια αυτά μπορούν εύκολα να καταλήξουν πάνω στην οδοντόβουρτσα.
Χρειάζεται να ανησυχούμε;
Όχι να πανικοβαλλόμαστε — αλλά σίγουρα να προσέχουμε. Το στόμα μας φιλοξενεί ήδη βακτήρια, οπότε ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης είναι μικρός. Ωστόσο, όταν είμαστε άρρωστοι ή με χαμηλή άμυνα, η οδοντόβουρτσα μπορεί να λειτουργήσει σαν μέσο επαναμόλυνσης.
Επιπλέον, ειδικά με τις ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, το βούρτσισμα μπορεί να σπρώξει μικρόβια κάτω από τα ούλα. Για αυτό η σωστή καθαριότητα έχει σημασία.
Πώς να διατηρείς την οδοντόβουρτσά σου καθαρή
1. Πρόσεξε πού τη φυλάς
- Κράτα την όσο πιο μακριά γίνεται από τη λεκάνη
- Πάντα κατεβασμένο καπάκι πριν το καζανάκι
- Καθάριζε συχνά το ποτηράκι της οδοντόβουρτσας (είναι από τις πιο μολυσμένες επιφάνειες στο σπίτι)
2. Πλύνε τα χέρια σου πριν και μετά
Το καλό πλύσιμο χεριών (τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα με σαπούνι) μειώνει δραστικά τη μεταφορά μικροβίων στην οδοντόβουρτσα.
3. Καθημερινός βασικός καθαρισμός
Μετά από κάθε βούρτσισμα:
- ξέπλυνε καλά την κεφαλή
- απομάκρυνε υπολείμματα τροφών
- άφησέ τη να στεγνώσει στον αέρα
Αποτελεσματικοί τρόποι απολύμανσης
- Ζεστό νερό
Ξέπλυνε την κεφαλή με καυτό νερό πριν και μετά τη χρήση. Είναι πιο αποτελεσματικό από το κρύο.
- Στοματικό διάλυμα
Μούλιασε την κεφαλή για 2 λεπτά σε αντιβακτηριακό στοματικό διάλυμα και μετά πέταξέ το.
- Καθαριστικό τεχνητών οδοντοστοιχιών
Διάλυσε μισό δισκίο σε νερό και άφησε την κεφαλή για 1 λεπτό. Ξέπλυνε καλά.
- Οξυζενέ (υπεροξείδιο υδρογόνου)
Κάλυψε την κεφαλή με οξυζενέ. Οι φυσαλίδες βοηθούν στην απολύμανση. Μετά απόρριψέ το.
- UV-C συσκευές
Οι συσκευές απολύμανσης με υπεριώδη ακτινοβολία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα μικρόβια.
- Ξύδι & μαγειρική σόδα
Σε μισό ποτήρι νερό πρόσθεσε:
- 2 κ.σ. ξύδι
- ½ κ.γ. μαγειρική σόδα
Άφησε την οδοντόβουρτσα για 30 λεπτά και ξέπλυνε καλά.
Τι ισχύει για τις ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες
- Η κεφαλή καθαρίζεται όπως η χειροκίνητη
- Η λαβή σκουπίζεται καθημερινά με απολυμαντικό μαντηλάκι ή βαμβάκι με οξυζενέ
- Αν τη χρησιμοποιούν περισσότερα άτομα, καθάριζε τη λαβή μετά από κάθε χρήση
Σωστή αποθήκευση
- Πάντα όρθια και σε ανοιχτό, αεριζόμενο χώρο
- Όχι σε κλειστά ντουλάπια
- Οι οδοντόβουρτσες να μην ακουμπούν μεταξύ τους
Τα περισσότερα βακτήρια είναι αναερόβια και δεν αντέχουν το οξυγόνο. Όσο καλύτερα στεγνώνει η οδοντόβουρτσα, τόσο λιγότερα μικρόβια επιβιώνουν.
Πότε πρέπει να την αλλάζεις
- Κάθε 3–4 μήνες
- Νωρίτερα αν οι τρίχες φθαρούν
- Οπωσδήποτε μετά από ασθένεια (ίωση, γαστρεντερίτιδα, μυκητίαση)
Σε περιόδους ασθένειας, η αντικατάσταση είναι πιο ασφαλής από οποιαδήποτε απολύμανση.
Και κάτι βασικό: μην τη μοιράζεσαι
Κάθε στόμα έχει τη δική του φυσιολογική χλωρίδα. Η κοινή χρήση οδοντόβουρτσας — ειδικά με παιδιά — αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης μικροβίων και πρέπει να αποφεύγεται αυστηρά.