Ξέρεις αυτή την αίσθηση; Έχεις μια σημαντική δουλειά να κάνεις, ίσως κάτι που θα σου λύσει τα χέρια ή θα σε προωθήσει, αλλά αντί να καθίσεις και να το κάνεις, καταλήγεις να καθαρίζεις το ψυγείο σου, να διαβάζεις άρθρα για τη ζωή των πιγκουίνων ή να «ερευνάς» τις τάσεις της μόδας για το φθινόπωρο; Ναι, αυτό ακριβώς. Μπορεί να νιώθεις ενοχές, άγχος, ακόμα και θυμό με τον εαυτό σου, αλλά η αναβλητικότητα σε κρατάει δέσμιο.
Μην ανησυχείς, δεν είσαι μόνος. Πολλοί νιώθουν ακριβώς έτσι. Αλλά η αλήθεια είναι ότι η αναβλητικότητα δεν είναι απλώς τεμπελιά. Είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο που συχνά πηγάζει από βαθύτερες αιτίες που εμείς οι ίδιοι αγνοούμε. Και το χειρότερο; Συχνά κάνουμε τα πράγματα ακόμα χειρότερα με λάθος προσεγγίσεις.
Η ψευδαίσθηση της «καλύτερης στιγμής»
Πόσες φορές έχεις πει στον εαυτό σου, «θα το κάνω αύριο, όταν θα είμαι πιο ξεκούραστος/η» ή «όταν θα έχω περισσότερη έμπνευση»; Αυτή η νοοτροπία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός σου. Η «καλύτερη στιγμή» σπάνια έρχεται από μόνη της. Συνήθως, είναι μια δικαιολογία που δίνεις στον εαυτό σου για να αποφύγεις την άμεση δράση.
Σκέψου το: η απόδοση δεν εξαρτάται πάντα από την «τέλεια» στιγμή. Συχνά, η δράση γεννάει την ενέργεια και την εστίαση. Η προσμονή της ιδανικής συνθήκης είναι απλώς μια μορφή αυτο-σαμποτάζ.
Αν περιμένεις την έμπνευση, μπορεί να περιμένεις για πάντα.
Η παγίδα της τελειομανίας
Μήπως νιώθεις ότι ό,τι κάνεις πρέπει να είναι άψογο; Αυτή η τελειομανία, αν και φαινομενικά θετική, μπορεί να γίνει ασφυκτική. Ο φόβος της αποτυχίας ή το να μην είναι κάτι «αρκετά καλό» σε παραλύει. Προτιμάς να μην ξεκινήσεις καν, παρά να κάνεις κάτι που δεν θα ανταποκρίνεται στα (συχνά εξωπραγματικά) σου στάνταρ.
Αυτό οδηγεί σε ατέλειωτες ώρες προετοιμασίας, έρευνας, και αναβολής της ουσιαστικής εργασίας. Ουσιαστικά, σπαταλάς ενέργεια προσπαθώντας να δημιουργήσεις το αψεγάδιαστο, αντί να εστιάσεις στο να ολοκληρώσεις.
Σκέψου το: είναι καλύτερα ένα «αρκετά καλό» έργο που παραδόθηκε, παρά ένα «τέλειο» έργο που παρέμεινε στο συρτάρι.
Η δύναμη του «μικρού βήματος»
Η μεγαλύτερη αποστολή μοιάζει ανυπέρβλητη όταν τη βλέπεις ολόκληρη. Ένα project που απαιτεί μέρες ή εβδομάδες δουλειάς μπορεί να σε τρομάζει. Η λύση; Σπάσε το σε μικρότερα, διαχειρίσιμα κομμάτια. Αυτό είναι το κλειδί για να ξεπεράσεις την αρχική αίσθηση φόβου και ακινησίας.
Αντί να σκέφτεσαι «πρέπει να γράψω την έκθεση», σκέψου «πρέπει να βρω 3 πηγές» ή «πρέπει να γράψω την εισαγωγή». Κάθε μικρό βήμα που ολοκληρώνεις σου δίνει μια αίσθηση επιτυχίας και σε ωθεί να συνεχίσεις. Είναι σαν να χτίζεις ένα σπίτι, το κάνεις τούβλο-τούβλο.
Μην υποτιμάς τη δύναμη της συσσώρευσης μικρών νικών.
Η τεχνική Pomodoro και η εστίαση
Η τεχνική Pomodoro είναι απλή αλλά εκπληκτικά αποτελεσματική. Δουλεύεις συγκεντρωμένος/η για 25 λεπτά και μετά κάνεις ένα διάλειμμα 5 λεπτών. Μετά από τέσσερα «Pomodoros», κάνεις ένα μεγαλύτερο διάλειμμα. Γιατί λειτουργεί;
Ορίζει σαφή χρονικά όρια, καθιστώντας την εργασία λιγότερο τρομακτική. Δημιουργεί μια αίσθηση επείγοντος και σε βοηθά να παραμείνεις εστιασμένος/η, γνωρίζοντας ότι το διάλειμμα είναι κοντά. Αυτό μειώνει την επιθυμία να διασπαστείς σε άσχετες δραστηριότητες.
Προκαλείς τον εαυτό σου να δουλέψει εντατικά για μικρά, καθορισμένα διαστήματα.
Αντιμετώπιση των εξωτερικών περισπασμών
Ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο ειδοποιήσεις, social media και ατελείωτες πηγές πληροφορίας. Αυτοί οι περισπασμοί είναι οι σύγχρονοι «κλέφτες» του χρόνου σου και οι μεγαλύτεροι σύμμαχοι της αναβλητικότητας. Το να προσπαθείς να δουλέψεις με το κινητό δίπλα σου είναι σαν να προσπαθείς να πιεις νερό από έναν καταρράκτη.
Κάνε συνειδητές προσπάθειες για να μειώσεις τους περισπασμούς. Κλείσε τις ειδοποιήσεις, βάλε το κινητό σε αθόρυβη λειτουργία ή ακόμα και σε άλλο δωμάτιο. Δημιούργησε έναν χώρο εργασίας που είναι όσο το δυνατόν πιο απομονωμένος από εξωτερικές παρεμβολές. Η πειθαρχία σε αυτό το κομμάτι είναι ζωτικής σημασίας.
Η ικανότητά σου να εστιάζεις είναι μια δεξιότητα που πρέπει να καλλιεργήσεις.
Η σημασία της αυτο-συμπόνιας
Όταν αναβάλλεις κάτι, η πρώτη σου αντίδραση είναι συχνά η αυτο-κριτική. «Είμαι τεμπέλης/α», «δεν είμαι αρκετά καλός/ή». Αυτές οι αρνητικές σκέψεις δημιουργούν ένα φαύλο κύκλο. Όσο περισσότερο κατηγορείς τον εαυτό σου, τόσο χειρότερα νιώθεις, και τόσο πιο πιθανό είναι να αναβάλλεις ξανά για να αποφύγεις αυτή την άσχημη αίσθηση.
Αντί γι' αυτό, δοκίμασε την αυτο-συμπόνια. Αναγνώρισε ότι η αναβλητικότητα είναι μια ανθρώπινη τάση και ότι όλοι παλεύουν με αυτήν κατά καιρούς. Αντί να επικρίνεις τον εαυτό σου, προσπάθησε να καταλάβεις γιατί συμβαίνει και πώς μπορείς να το αντιμετωπίσεις με θετικό τρόπο. Συγχώρεσε τον εαυτό σου για τις προηγούμενες αναβολές και επικεντρώσου στο τι μπορείς να κάνεις τώρα.
Η αυτο-συμπόνια δεν είναι αδυναμία, είναι η βάση για ουσιαστική αλλαγή.
Η αναβλητικότητα δεν είναι αξεπέραστη. Με τις σωστές στρατηγικές και μια αλλαγή νοοτροπίας, μπορείς να την ξεπεράσεις και να ανακτήσεις τον έλεγχο του χρόνου και της παραγωγικότητάς σου. Μην περιμένεις την τέλεια στιγμή, δημιούργησέ την.