Έχετε περάσει ώρες ψάχνοντας για εκείνο το βιβλίο που ξέρετε ότι υπάρχει κάπου, κάπου ανάμεσα σε στοίβες και ράφια που μοιάζουν να έχουν δική τους ζωή; Η ακαταστασία των βιβλίων σου είναι ένας αόρατος εχθρός που σου κλέβει χρόνο και σου προκαλεί άγχος.
Στην πραγματικότητα, αυτό που βλέπεις ως χάος, μπορεί να είναι η απόδειξη ότι η οργάνωση που έχεις επιλέξει δεν σε εξυπηρετεί πια. Ίσως κάνεις λάθος από την αρχή.
Η παγίδα της ακατάστατης βιβλιοθήκης
Πόσες φορές έχεις πει «θα τα βάλω σε τάξη αύριο» και το αύριο δεν έρχεται ποτέ; Αυτό το αίσθημα απογοήτευσης όταν δεν βρίσκεις ένα βιβλίο που χρειάζεσαι – είτε για δουλειά, είτε για μια στιγμή χαλάρωσης – είναι γνώριμο σε πολλούς.
Σκέψου το: Έχεις επενδύσει χρήματα και χρόνο σε αυτά τα βιβλία. Δεν αξίζουν να είναι προσβάσιμα και ευχάριστα στη θέα; Η ακαταστασία δεν είναι αθώα.
Πολλές φορές, η προσπάθεια να τακτοποιήσεις τα βιβλία σου με έναν μόνο τρόπο, π.χ. αλφαβητικά, στην πραγματικότητα σε δυσκολεύει περισσότερο μακροπρόθεσμα. Αναρωτιέσαι γιατί δεν σου βγαίνει;
Γιατί η απλή αλφαβητική σειρά συχνά αποτυγχάνει
Η αλφαβητική σειρά είναι η πρώτη σκέψη για πολλούς. Φαίνεται η πιο λογική, σωστά; Όμως, φαντάσου να ψάχνεις ένα βιβλίο μαγειρικής και να βρίσκεται ανάμεσα σε αστυνομικά μυθιστορήματα ή ιστορικά δοκίμια.
Αυτό συμβαίνει γιατί η ζωή σου δεν είναι αλφαβητική. Οι ανάγκες σου, οι διάφορες πτυχές της προσωπικότητάς σου, τα ενδιαφέροντά σου, όλα αυτά είναι πολύ πιο σύνθετα. Η αλφαβητική σειρά αγνοεί τη λειτουργικότητα.
Όταν τα βιβλία σου είναι ανακατεμένα, χάνεις πολύτιμο χρόνο. Αναρωτιέσαι αν όλη αυτή η προσπάθεια να τα βάλεις σε μια σειρά άξιζε, αν τελικά δεν μπορείς να βρεις αυτό που θες.
Η δύναμη της κατηγοριοποίησης: Βρες την δική σου μέθοδο
Η λύση δεν είναι να αποχωριστείς τα βιβλία σου, αλλά να τα δεις με άλλο μάτι. Η κατηγοριοποίηση είναι το κλειδί, αλλά όχι με τον τρόπο που φαντάζεσαι. Πρέπει να βρεις έναν τρόπο που να αντικατοπτρίζει τον δικό σου τρόπο σκέψης και ζωής.
Σκέψου τι είναι πιο σημαντικό για σένα. Θέλεις να βλέπεις εύκολα τα βιβλία που διαβάζεις συχνά; Θέλεις να έχεις οπτική συνοχή; Η σωστή κατηγοριοποίηση είναι προσωπική υπόθεση.
Ας δούμε μερικές από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους, πέρα από την προφανή αλφαβητική:
- Ανά είδος: Αυτή είναι η πιο δημοφιλής και λειτουργική μέθοδος. Χώρισε τα βιβλία σου σε μυθιστορήματα (με υποκατηγορίες αν θέλεις: φαντασίας, επιστημονικής φαντασίας, αστυνομικά, ρομαντικά), μη μυθοπλασία (ιστορία, βιογραφίες, επιστήμη, τέχνη, μαγειρική, ταξίδια, αυτοβελτίωση).
- Ανά χρώμα εξωφύλλου: Μπορεί να ακούγεται επιφανειακό, αλλά οπτικά είναι εντυπωσιακό και για κάποιους, πολύ ικανοποιητικό. Λειτουργεί καλύτερα σε μικρότερες συλλογές ή ως συμπληρωματική μέθοδος.
- Ανά γλώσσα: Αν διαβάζεις σε πολλές γλώσσες, η ομαδοποίηση ανά γλώσσα μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις πιο εύκολα αυτό που ψάχνεις.
- Ανά συγγραφέα: Αν έχεις πολλά βιβλία από συγκεκριμένους συγγραφείς, η ομαδοποίηση τους μαζί κάνει την εύρεση πιο άμεση.
- Ανά θεματική ενότητα: Αυτό είναι πιο προχωρημένο. Μπορείς να ομαδοποιήσεις βιβλία για την αρχαία Ελλάδα, ή για τη νευροεπιστήμη, ή για την κηπουρική, ανεξαρτήτως είδους ή συγγραφέα.
- Ανά κατάσταση (προς ανάγνωση, ήδη διαβασμένα, προς πώληση/δωρεά): Μια πολύ πρακτική μέθοδος για να διαχειριστείς τον όγκο και να θυμάσαι τι έχεις να διαβάσεις.
Οργανώνοντας τα βιβλία σου: Βήμα προς βήμα
Μην πανικοβάλλεσαι. Η διαδικασία μπορεί να γίνει διασκεδαστική αν την αντιμετωπίσεις σωστά. Ξεκίνα με ένα άδειο ράφι ή μια γωνιά του δωματίου σου.
Πάρε ένα βιβλίο τη φορά. Σκέψου πού ανήκει στην δική σου, προσωπική ταξινόμηση. Μην βιάζεσαι. Αυτή είναι η ευκαιρία σου να επανασυνδεθείς με τη βιβλιοθήκη σου.
Αν ένα βιβλίο δεν ταιριάζει εύκολα σε καμία κατηγορία, ίσως αυτό είναι ένα σημάδι. Ίσως αυτό το βιβλίο δεν σε εξυπηρετεί πια.
Μην ξεχνάς την οπτική πλευρά. Ακόμα και μέσα στην ίδια κατηγορία, μπορείς να βάλεις τα πιο ψηλά βιβλία αριστερά και τα πιο κοντά δεξιά, ή να αφήσεις λίγο χώρο για να «αναπνέουν» τα βιβλία.
Η αναπάντεχη αλήθεια για τις "λίστες προς ανάγνωση"
Πόσα βιβλία έχεις στην "λίστα προς ανάγνωση" που ξέρεις ότι δεν θα διαβάσεις ποτέ; Αυτές οι λίστες είναι συχνά παγίδες. Κρατάνε χώρο στο μυαλό σου και σε γεμίζουν ενοχές.
Η οργάνωση των βιβλίων σου σε φυσικές κατηγορίες – όπως «προς ανάγνωση άμεσα», «ενδιαφέροντα για μελλοντική αναφορά», «προς δωρεά» – είναι πολύ πιο αποτελεσματική από μια άυλη λίστα.
Αν ένα βιβλίο παραμείνει αδιάβαστο για ένα χρόνο, αναρωτήσου ειλικρινά γιατί. Μήπως είναι ώρα να το αφήσεις να φύγει;
Συντήρηση και εξέλιξη της βιβλιοθήκης σου
Η οργάνωση δεν είναι μια εφάπαξ διαδικασία. Είναι μια συνεχής σχέση με τα βιβλία σου. Κάθε φορά που αγοράζεις ένα νέο βιβλίο, βρες του άμεσα τη θέση του.
Μην αφήνεις τα νέα βιβλία να συσσωρεύονται σε στοίβες. Κάνε μια γρήγορη ταξινόμηση όταν έρχονται. Η προληπτική οργάνωση είναι η καλύτερη οργάνωση.
Περιοδικά, αφιέρωσε λίγο χρόνο (π.χ. μία φορά το χρόνο) για να αναθεωρήσεις την οργάνωσή σου. Έχουν αλλάξει τα ενδιαφέροντά σου; Υπάρχουν κατηγορίες που δεν χρησιμοποιείς πια;
Με αυτόν τον τρόπο, η βιβλιοθήκη σου θα παραμείνει ένα ευχάριστο, λειτουργικό κομμάτι του χώρου σου, και όχι μια πηγή άγχους. Επιτέλους, θα βρίσκεις αυτό που ψάχνεις.