Είναι Παρασκευή βράδυ, έχεις μόλις κατεβάσει την ταινία που περίμενες μήνες, και ενώ η πλοκή κορυφώνεται, ο υπολογιστής σου αρχίζει να βγάζει έναν ήχο σαν να ετοιμάζεται για απογείωση. Μετά, το μαύρο. Σβήνει. Ξαναρχίζει, αλλά τώρα είναι αργός, κολλάει, και η οθόνη μοιάζει να "τινάζεται". Σου έχει ξανασυμβεί, έτσι δεν είναι;
Αυτός ο εφιάλτης δεν είναι σπάνιος. Συχνά, ο υπαίτιος είναι ένας και μοναδικός: η υπερθέρμανση. Και το χειρότερο; Πολύ συχνά, εσύ ο ίδιος, άθελά σου, συμβάλλεις σε αυτό το πρόβλημα.
Ο αθόρυβος εχθρός: Γιατί ο υπολογιστής σου "ψήνεται";
Ο υπολογιστής, όσο έξυπνος κι αν είναι, παράγει θερμότητα. Είναι φυσιολογικό. Όταν όμως τα εξαρτήματα ζορίζονται παραπάνω από όσο αντέχουν, η θερμοκρασία ανεβαίνει επικίνδυνα. Αυτό δεν είναι απλώς μια ενόχληση. Είναι μια σοβαρή απειλή για τη μακροζωία του μηχανήματός σου.
Σκέψου το σαν να τρέχεις μαραθώνιο χωρίς νερό. Κάποια στιγμή, το σώμα σου απλά θα καταρρεύσει. Το ίδιο συμβαίνει και με τον υπολογιστή. Τα εσωτερικά του μέρη, από την CPU μέχρι την κάρτα γραφικών, αρχίζουν να δυσλειτουργούν, να "τρώγονται" πρόωρα, και τελικά, να "πεθαίνουν".
Η σκόνη: Ο Νο1 εχθρός της καλής ψύξης
Κοίτα γύρω σου. Πόσο συχνά καθαρίζεις τον υπολογιστή σου; Αν η απάντηση είναι "ποτέ" ή "σπάνια", τότε έχεις βρει τον πρώτο σου "φταίχτη". Η σκόνη είναι ο χειρότερος εχθρός της ομαλής λειτουργίας.
Φαντάσου τα ανεμιστηράκια του υπολογιστή σου να προσπαθούν να διώξουν τον ζεστό αέρα, αλλά να είναι "πνιγμένα" από στρώματα σκόνης. Ο αέρας δεν μπορεί να κυκλοφορήσει σωστά. Αντιθέτως, η σκόνη λειτουργεί σαν μονωτικό υλικό, παγιδεύοντας τη θερμότητα μέσα στο κουτί.
Αυτό είναι πραγματικό πρόβλημα.
Και δεν είναι μόνο τα ανεμιστηράκια. Η σκόνη συσσωρεύεται στις ψύκτρες (τα μεταλλικά "πτερύγια" που απορροφούν τη θερμότητα από την CPU και την κάρτα γραφικών), στα κανάλια αερισμού, παντού. Με τον καιρό, η κατάσταση χειροτερεύει.
- Πού συσσωρεύεται περισσότερο; Στα ανεμιστηράκια, στις εισόδους και εξόδους αέρα, στις ψύκτρες, ακόμα και στα καλώδια.
- Πότε είναι πιο έντονο το πρόβλημα; Σε σπίτια με κατοικίδια, σε χώρους που δεν αερίζονται καλά, ή απλά μετά από πολλούς μήνες αχρηστίας.
Λανθασμένες τοποθετήσεις: Πού "σκοτώνεις" τον υπολογιστή σου;
Εκτός από τη σκόνη, ο τρόπος που χρησιμοποιείς τον υπολογιστή σου παίζει τεράστιο ρόλο. Έχεις συνηθίσει να βάζεις το laptop σου πάνω στο κρεβάτι ή στον καναπέ; Σταμάτα αμέσως.
Τα laptops έχουν σχεδιαστεί για να αερίζονται από κάτω. Όταν τα τοποθετείς σε μαλακές επιφάνειες, φράζεις τις εισόδους αέρα. Το αποτέλεσμα; Ο ζεστός αέρας παγιδεύεται, και η θερμοκρασία ανεβαίνει κατακόρυφα.
Μην κάνεις αυτή τη χάρη στον εαυτό σου.
Το ίδιο ισχύει και για τους σταθερούς υπολογιστές. Τους έχεις στριμώξει σε ένα στενό ντουλάπι, πίσω από κουρτίνες, ή κολλητά στον τοίχο; Τους στερείς τον ζωτικό χώρο που χρειάζονται για να "αναπνέουν".
- Laptop: Πάντα σε σκληρή, επίπεδη επιφάνεια. Ένα απλό mousepad μπορεί να κάνει τη διαφορά.
- Desktop: Άφησε τουλάχιστον 15-20 εκατοστά ελεύθερο χώρο γύρω του.
Η "μαγική" λύση που αγνοείς: Το σωστό καθάρισμα
Πολλοί πιστεύουν ότι το να φυσήξουν λίγο αέρα στα ανεμιστηράκια είναι αρκετό. Κάνουν λάθος. Αυτό είναι σαν να προσπαθείς να καθαρίσεις ένα δωμάτιο πετώντας απλώς τη σκόνη στον αέρα. Θα ξανακάτσει.
Η πιο αποτελεσματική μέθοδος είναι το τακτικό καθάρισμα με πεπιεσμένο αέρα και, αν νιώθεις άνετα, ένα ήπιο ξεβίδωμα για να καθαρίσεις σε βάθος. Ξέρεις, αυτό το "κάτι" που όλοι αναβάλλουμε.
Αναβάλλεις τη σωτηρία του.
Για τα laptops, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα καθαρό, μαλακό πινέλο για να απομακρύνεις τη σκόνη από τα πληκτρολόγια και τις σχισμές, και μετά αέρα. Για τους σταθερούς, το άνοιγμα του κουτιού είναι σχεδόν απαραίτητο.
Αυτό δεν είναι προαιρετικό. Είναι απαραίτητο.
Προσοχή: Πριν ανοίξεις τον υπολογιστή σου, βεβαιώσου ότι είναι κλειστός και αποσυνδεδεμένος από την πρίζα. Καλό είναι να γειωθείς για να μην προκαλέσεις στατικό ηλεκτρισμό.
Πότε φταίει το ίδιο το σύστημα;
Δεν είναι πάντα δικό σου λάθος. Μερικές φορές, το σύστημα ψύξης του υπολογιστή σου μπορεί να μην είναι επαρκές για τις απαιτήσεις σου, ή απλά έχει φθαρεί με τον χρόνο.
Αν χρησιμοποιείς τον υπολογιστή σου για βαριά προγράμματα, gaming, ή επεξεργασία βίντεο, και ο υπολογιστής σου "σκοτώνεται" μετά από λίγη ώρα, ίσως χρειάζεται αναβάθμιση της ψύξης.
Μην περιμένεις να "καεί".
Στους σταθερούς υπολογιστές, μπορείς να προσθέσεις επιπλέον ανεμιστηράκια ή να αντικαταστήσεις την εργοστασιακή ψύκτρα της CPU με μια πιο ισχυρή. Για τα laptops, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη, αλλά η χρήση βάσης ψύξης μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.
Μην υποτιμάς τη δύναμη μιας καλής βάσης ψύξης.
Επίσης, η θερμοαγώγιμη πάστα (thermal paste) που βρίσκεται ανάμεσα στην CPU/GPU και την ψύκτρα, ξεραίνεται με τον καιρό. Η αντικατάστασή της είναι μια απλή, αλλά σωτήρια διαδικασία για τη διατήρηση χαμηλών θερμοκρασιών.
Μην αφήνεις τον υπολογιστή σου να "ψηθεί"
Η υπερθέρμανση δεν είναι απλώς μια ενόχληση, είναι ένας ύπουλος δολοφόνος των ηλεκτρονικών σου. Οι αργοί υπολογιστές, οι απρόσμενες διακοπές λειτουργίας, και τελικά, η πρόωρη "απόσυρση" του μηχανήματός σου, είναι το αποτέλεσμα της αμέλειας.
Με απλά βήματα, όπως το τακτικό καθάρισμα από τη σκόνη, η σωστή τοποθέτηση, και η προσοχή στις ανάγκες του συστήματός σου, μπορείς να παρατείνεις τη ζωή του υπολογιστή σου και να απολαμβάνεις την ταχύτητά του χωρίς άγχος.
Η φροντίδα του είναι επένδυση.
Μην αφήνεις την υπερθέρμανση να σου "κλέψει" την ψηφιακή σου ζωή. Κάνε την υπέρβαση, φρόντισε τον υπολογιστή σου, και αυτός θα σε ανταμείψει με απρόσκοπτη λειτουργία.