Στις 18 Δεκεμβρίου του 2007 ομάδα πολιτών στο Ρέθυμνο έκλεισε την εθνική οδό Ρεθύμνου-Ηρακλείου, ζητώντας το... δικαίωμα για πώληση των κατοικιών που είχαν κατασκευάσει νομίμως. Ενας από τους διαδηλωτές, ο μηχανικός Παντελής Σπυριδάκης έκανε το «λάθος» να αγοράσει έκταση στον οικισμό Πρίνος, σε οικισμό του Ρεθύμνου πριν κάποια χρόνια, όπου στη συνέχεια έχτισε 18 κατοικίες. Δύο από αυτές κατάφερε να τις πουλήσει, πριν σταματήσουν οι αγοραπωλησίες, 11 μήνες πριν. «Τις υπόλοιπες τις έχω και τις κοιτάζω», μας λέει. Αλλες περίπου 5.000 κατοικίες που έχουν κτιστεί σύμφωνα με όλες τις νόμιμες διαδικασίες, θεωρούνται αυθαίρετες. Σε εκτάσεις που έχουν αγοραστεί νομίμως και βρίσκονται εντός οικισμών η πολεοδομία δεν εκδίδει άδειες οικοδομής. Εν αναμονή της τουριστικής περιόδου, εποχή που η οικοδομική δραστηριότητα βρίσκεται σε έξαρση, στον νομό Ρεθύμνου, τα εργοτάξια είναι εγκαταλελειμμένα... Οπως υπολογίζουν οι ενδιαφερόμενοι, η οικοδομική δραστηριότητα έχει μειωθεί στον νομό κατά περίπου 40% τον τελευταίο χρόνο.
Eίκοσι χρόνια πριν
Τι ακριβώς συνέβη; Η ιστορία ξεκινά είκοσι χρόνια πριν, όταν το 1987 ο τότε νομάρχης Ρεθύμνου, -διορισμένος και όχι αιρετός- αποφάσισε όπως είχε τη δικαιοδοσία, την επέκταση των οικισμών που είχαν χαρακτηριστεί στάσιμοι (ο πληθυσμός τους παρουσίαζε μείωση για δύο διαδοχικές απογραφές) έτσι ώστε να υπάρξει η δυνατότητα συντεταγμένης οικιστικής ανάπτυξης. Η επέκταση οριοθετήθηκε σε ακτίνα 800 μέτρων από το κέντρο του οικισμού και το μέτρο αφορούσε σε 74 συνολικά οικισμούς περιπτώσεις. Η απόφαση δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως, οπότε απέκτησε ισχύ νόμου, όμως δεν δημοσιεύτηκαν παράλληλα τα τοπογραφικά των οικισμών, τα σχετικά με την επέκτασή τους διαγράμματα. «Εκείνη την εποχή κάποια πράγματα έγιναν λανθασμένα από τη διοίκηση» εξηγεί μηχανικός από το Ρέθυμνο που έχει εταιρεία σκυροδέματος, όμως όπως φαίνεται κανένας δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία. Η επέκταση των οικισμών έδωσε μεγάλη ώθηση στην οικιστική ανάπτυξη του νομού, κάποιοι έχτισαν εξοχικά, ενώ πολλοί ξένοι αγόρασαν παραθεριστικές κατοικίες, ακολουθώντας βέβαια όλες τις σύννομες διαδικασίες εφόσον επρόκειτο για οικήματα εντός οικισμών.
Σύμφωνα με τον κ. Παντελή Σπυριδάκη τον Μάρτιο του 2007 υπήρξε μια διένεξη μεταξύ μηχανικού με υποθηκοφύλακα, που κατέληξε στα δικαστήρια. Εκεί βρέθηκε ότι σύμφωνα με το γράμμα του νόμου εφόσον δεν είχαν δημοσιευτεί στο ΦΕΚ τα τοπογραφικά των οικισμών, τα οικήματα ανεγέρθηκαν παράνομα σε αυτές τις εκτάσεις -ενδεικτικά στους οικισμούς Αδελιανός Κάμπος, Πηγιανός Κάμπος, Πρίνος, Ατσιπόπουλο, Μαγνησία- και είναι τελικά αυθαίρετα. Η δικαστική απόφαση διανεμήθηκε στη διοίκηση και έφτασε στις πολεοδομίες που σταμάτησαν να εκδίδουν άδειες οικοδομής. Ταυτόχρονα, όσοι θέλουν να πουλήσουν ή να μεταβιβάσουν στα παιδιά τους, για παράδειγμα σπίτια σε αυτές τις περιοχές, δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα, αφού πρόκειται για παράνομα οικήματα.
Σε πλήρη αδράνεια
«Συγγνώμη λάθος» είπε απλά το κράτος σε όλους όσους είχαν επενδύσει εκατομμύρια στις περιοχές, καθώς μιλάμε και για παραθαλάσσιους οικισμούς που έχουν σημειώσει μεγάλη ανάπτυξη. Το θέμα μπορεί να μοιάζει τυπικό, ωστόσο έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στην περιοχή, καθώς έχει σταματήσει κάθε οικοδομική δραστηριότητα με αποτέλεσμα οι περισσότερες από τις 25 κατασκευαστικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Ρέθυμνο να έχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Κάτοικοι και εταιρείες εκφράζουν μάλιστα την απορία τους για την αδράνεια τόσο της τοπικής αυτοδιοίκησης όσο και της κυβέρνησης ένα χρόνο τώρα. Ο αντινομάρχης Ρεθύμνου κ. Γιώργος Μποτωνάκης που εδώ και λίγες ημέρες έχει αναλάβει να επιληφθεί του θέματος, μιλώντας στην «Κ» δεσμεύτηκε ότι θα υπάρξει άμεσα νομοθετική λύση. Μάλιστα, όπως είπε, την επόμενη εβδομάδα πρόκειται να συναντηθεί με τον υφυπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Σταύρο Καλογιάννη.