Δύο διαφορετικές κινηματογραφικές προσεγγίσεις αναμετρώνται με την πραγματικότητα, την κατασκευή της εικόνας και τη γέννηση ενός θρύλου. Το ντοκιμαντέρ «Μπορείς να δεις τα πάντα» αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα φιλμ της τρέχουσας χρονιάς, καθώς ανιχνεύει τη σχέση αλήθειας και εικόνας. Την ίδια ερώτηση μοιάζει να θέτει, με όρους μυθοπλασίας, το «I play Rocky» του Πίτερ Φαρέλι.
«Μπορείς να δεις τα πάντα»: Ένα ντοκιμαντέρ για την αλήθεια της εικόνας
Το ντοκιμαντέρ «Μπορείς να δεις τα πάντα» («You can see everything») των Φίλντερ και Οπενχάιμ τολμά να αλιεύσει τη μυθοπλαστική διάθεση που κρύβει η ίδια η πραγματικότητα. Η ταινία εστιάζει στη Χόλμς και τον Έβανς, πρωταγωνιστές ενός μεγάλου επιχειρηματικού και ιατρικού σκανδάλου που αναστάτωσε τις ΗΠΑ στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας. Οι σκηνοθέτες επισκέπτονται το σπίτι τους τριάντα τέσσερις ημέρες πριν η Χολμς καταλήξει στη φυλακή, το 2023, προσπαθώντας να διαπιστώσουν αν αληθεύουν οι κατηγορίες εναντίον της.
Η πρωτότυπη ιδέα του ντοκιμαντέρ οδηγεί στην ιχνηλάτηση της ίδιας της φύσης του κινηματογράφου, αποδεικνύοντας τη σχετικότητα της καταγραφής της πραγματικότητας. Οι δημιουργοί θέτουν ερωτήματα όπως πόσο ένοχη είναι η Χολμς και ποια είναι η πραγματική σχέση της με τον σύζυγό της. Επίσης, διερευνούν αν η προώθηση της συσκευής «Theranos» από την Ελίζαμπεθ Χολμς και τον τότε συνεργάτη της ήταν τεχνολογική πλαστογραφία ή μια πρωτοποριακή ιατρική εφεύρεση που περιμένει τον χρόνο να τη δικαιώσει.
Μέσα από κοντινά πλάνα, ιδίως της πρωταγωνίστριας, και νευρώδες μοντάζ, σχηματίζεται ένα πορτρέτο της ίδιας και του συζύγου της. Η Χολμς παρουσιάζεται με μεγάλα, απορημένα μάτια και έκφραση αθωότητας, σαν να διατυπώνει με έκπληξη «τι έκανα και βρίσκομαι σε αυτήν τη θέση;». Δίπλα της, τα παιδιά του ζεύγους πρόκειται να στερηθούν τη μητέρα τους, ενώ ο πατέρας τους μοιάζει να στηρίζει την αγαπημένη του σύζυγο. Η εικόνα που προβάλλεται περιγράφεται ως μια βιτρίνα του σύγχρονου καπιταλισμού της «φούσκας», με την πολυτέλεια να είναι εμφανής.
«I play Rocky»: Η προσπάθεια αναβίωσης ενός θρύλου
Από την άλλη πλευρά, η ταινία «I play Rocky» του Πίτερ Φαρέλι επιχειρεί να νεκραναστήσει τον κινηματογραφικό Σιλβέστερ Σταλόνε. Η ταινία εξερευνά τα πρώτα βήματα του Ρόκι, τις φιλοδοξίες του, τις αστοχίες του και την επιμονή του στο υποκριτικό ταλέντο.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή σκοντάφτει στην αδυναμία του σκηνοθέτη να ξεφύγει από την ευκολία μιας κινηματογραφικής βιογραφίας. Η αφήγηση παραμένει στο επίπεδο μιας απλής παρουσίασης των γεγονότων, χωρίς να εμβαθύνει. Ενώ το ντοκιμαντέρ «Μπορείς να δεις τα πάντα» τολμά να αναδείξει τη μυθοπλαστική διάθεση που κρύβει η πραγματικότητα, το «I play Rocky» δεν καταφέρνει να φτάσει σε αυτό το επίπεδο βάθους.
Το σινεμά ως ανιχνευτής αλήθειας και εικόνας
Και οι δύο ταινίες, αν και με διαφορετικά μέσα, θέτουν το ερώτημα της αλήθειας στην εικόνα. Το «Μπορείς να δεις τα πάντα» χρησιμοποιεί το είδος του ντοκιμαντέρ, το οποίο κατά τεκμήριο καταγράφει την πραγματικότητα, για να αποδείξει τη σχετικότητα αυτής της καταγραφής. Μέσα από την παρακολούθηση των πρωταγωνιστών ενός σκανδάλου, αναδεικνύεται η πολυπλοκότητα της αλήθειας και η υποκειμενικότητα της αντίληψης.
Αντίθετα, το «I play Rocky» επιλέγει τη μυθοπλασία για να αφηγηθεί την ιστορία ενός κινηματογραφικού θρύλου. Παρόλο που η προσπάθεια να αναδειχθούν οι πτυχές της ζωής του Ρόκι είναι εμφανής, η ταινία δεν καταφέρνει να υπερβεί τα όρια μιας απλής βιογραφίας. Η σύγκριση των δύο φιλμ υπογραμμίζει πώς το σινεμά, είτε μέσω της τεκμηρίωσης είτε μέσω της μυθοπλασίας, μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ανιχνευτής της αλήθειας, αλλά με διαφορετικά αποτελέσματα ανάλογα με την προσέγγιση των δημιουργών.
Με πληροφορίες από: Topontiki