Για όσους έχουν μεγαλώσει στην Αθήνα και θεωρούν ότι γνωρίζουν την πόλη, συχνά διαπιστώνουν πως οι γνώσεις τους για το παρελθόν της είναι περιορισμένες. Μία φωτογραφία, όπως αυτή που τραβήχτηκε το 1973, προσφέρει μια σπάνια ματιά στην παλιά Αθήνα, απεικονίζοντας μία από τις πιο πασίγνωστες πλατείες στο κέντρο της πόλης.
Η πλατεία Κολωνακίου μέσα από τον χρόνο
Η συγκεκριμένη φωτογραφία, που χρονολογείται από το 1973, αποτυπώνει την πλατεία Κολωνακίου, μία περιοχή που αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για την αθηναϊκή ζωή. Επίσημα, η πλατεία φέρει το όνομα πλατεία Φιλικής Εταιρείας, τιμώντας την ιστορική συμβολή της οργάνωσης στην προετοιμασία της επανάστασης για την απελευθέρωση των Ελλήνων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Η κατασκευή της πλατείας τοποθετείται στα μέσα του 19ου αιώνα, και από τότε θεωρείται η καρδιά της ομώνυμης αθηναϊκής συνοικίας. Στα πρώτα της χρόνια, η πλατεία χαρακτηριζόταν από την παρουσία πλατανιών και μιας δημοτικής βρύσης, στοιχεία που συνέθεταν την εικόνα της παλιάς Αθήνας.
Οι διαδοχικές ονομασίες και η ιστορική της σημασία
Η πλατεία δεν είχε πάντα την ίδια ονομασία. Αρχικά, ήταν γνωστή ως πλατεία Βασιλίσσης Όλγας, αντικατοπτρίζοντας τις ονομασίες της εποχής. Στη συνέχεια, μετονομάστηκε σε πλατεία Κολωνακίου, ένα όνομα που παρέμεινε στη συλλογική μνήμη και ταυτίστηκε με την περιοχή.
Τελικά, η πλατεία έλαβε την ονομασία Φιλικής Εταιρείας, ως φόρος τιμής στην προσφορά της Φιλικής Εταιρείας. Η επιλογή αυτή υπογραμμίζει τον ιστορικό δεσμό της περιοχής με τα γεγονότα που οδήγησαν στην ανεξαρτησία του ελληνικού κράτους, αναδεικνύοντας την πλατεία σε ένα σημείο με βαθιά εθνική σημασία.
Τα εμβληματικά στοιχεία της πλατείας
Στην πλατεία Κολωνακίου βρίσκονται προτομές Φιλικών, οι οποίες υπενθυμίζουν τη δράση των μελών της μυστικής οργάνωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προτομή του Εμμανουήλ Ξάνθου, η οποία τοποθετήθηκε στην πλατεία το 1930. Η τελετή αποκάλυψης της προτομής πραγματοποιήθηκε παρουσία του διακεκριμένου ποιητή Κωστή Παλαμά, γεγονός που προσδίδει επιπλέον ιστορικό βάρος στο σημείο.
Ένα άλλο περίφημο στοιχείο της πλατείας είναι το «κολωνάκι», ένα μνημείο ύψους περίπου δύο μέτρων, από το οποίο πήρε την ονομασία της ολόκληρη η συνοικία. Το «κολωνάκι» δεν βρισκόταν πάντα στην ίδια θέση. Αρχικά, ήταν τοποθετημένο στην πλατεία Δεξαμενής, από όπου μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση το 1938. Υπήρχε η πεποίθηση ότι η ύπαρξή του προστάτευε την περιοχή από επιδημίες και θεομηνίες, προσδίδοντας του έναν ιδιαίτερο συμβολικό χαρακτήρα.
Το επίκεντρο της αθηναϊκής ζωής
Η πλατεία Κολωνακίου βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο του κέντρου της Αθήνας, περιτριγυρισμένη από σημαντικές οδούς όπως η Σκουφά, η Κανάρη, η Τσακάλωφ, η Πατριάρχου Ιωακείμ, η Νεοφύτου Βάμβα, η Κουμπάρη και η Καψάλη. Παρά το σχετικά μικρό της μέγεθος, η πλατεία έχει καθιερωθεί ως ένα ζωντανό κέντρο της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής της ευρύτερης περιοχής.
Στην πλατεία και στους γύρω δρόμους φιλοξενούνται πλήθος από καφέ, εστιατόρια και εμπορικά καταστήματα, προσφέροντας επιλογές για κάθε επισκέπτη. Επιπλέον, η περιοχή αποτελεί έδρα γραφείων πολιτικών, δικηγόρων και γιατρών, αναδεικνύοντας τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της. Τα καφέ της πλατείας έχουν αποτελέσει διαχρονικά στέκι για πολλούς γνωστούς Αθηναίους, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της κοινωνικής της ταυτότητας.
Με πληροφορίες από: Enikos